Chế độ thai sản 2026 mang thai hộ: Điều kiện, mức hưởng và thời gian nghỉ ra sao?

Người nhờ mang thai hộ và Người mang thai hộ ai được hưởng chế độ thai sản?

Cả hai. Người mang thai hộ được hưởng chế độ đến thời điểm giao con, người mẹ nhờ mang thai hộ được nghỉ hưởng chế độ thai sản từ thời điểm nhận con cho đến khi con đủ 06 tháng tuổi; nếu nhận sinh đôi thì thời gian nghỉ sẽ được cộng thêm 01 tháng đối với con thứ hai.

Theo Điều 50, Điều 54 và Điều 55 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Người mang thai hộ được hưởng chế độ trong thời gian khám thai, khi sảy thai hoặc các trường hợp thai kỳ rủi ro và được nghỉ hưởng thai sản từ khi sinh con đến thời điểm giao con cho bên nhờ mang thai hộ. Tuy nhiên, tổng thời gian nghỉ trước và sau khi sinh con không được vượt quá 06 tháng hoặc 07 tháng nếu sinh con thứ hai (Lao động nữ sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 01 tháng). Trường hợp từ ngày sinh đến ngày giao con chưa đủ 60 ngày thì vẫn được nghỉ hưởng chế độ đủ 60 ngày.

Người mẹ nhờ mang thai hộ được nghỉ hưởng chế độ thai sản từ thời điểm nhận con cho đến khi con đủ 06 tháng tuổi; nếu nhận sinh đôi thì thời gian nghỉ sẽ được cộng thêm 01 tháng đối với con thứ hai.

Điều kiện hưởng chế độ thai sản khi mang thai hộ là gì?

Căn cứ Điều 50, 53, 54 Luật Bảo hiểm xã hội 2024; Điều 8 Thông tư 12/2025/TT-BNV điều kiện hưởng chế độ thai sản khi mang thai hộ phụ thuộc vào thời gian đóng BHXH bắt buộc của người trực tiếp sinh con hoặc nhận con, trong khi người chồng chỉ hưởng chế độ phái sinh hoặc thay thế theo từng tình huống cụ thể.

(1) Người mang thai hộ phải đóng BHXH bắt buộc từ đủ 06 tháng trở lên trong 12 tháng liền kề trước khi sinh con (hoặc chỉ cần 03 tháng nếu đã có quá trình đóng từ đủ 12 tháng và phải nghỉ dưỡng thai theo chỉ định y tế).

Lưu ý: Không cần đáp ứng điều kiện về thời gian đóng BHXH để hưởng chế độ khám thai và chế độ khi sảy thai, phá thai, thai chết lưu, chỉ cần đang tham gia BHXH bắt buộc tại thời điểm mang thai.

(2) Chồng của người mang thai hộ không yêu cầu thời gian đóng BHXH tối thiểu, mà chỉ cần đang tham gia BHXH bắt buộc tại thời điểm vợ sinh con.

(3) Người mẹ nhờ mang thai hộ phải đóng BHXH bắt buộc từ đủ 06 tháng trở lên trong 12 tháng tính đến thời điểm nhận con.

(4) Chồng của người mẹ nhờ mang thai hộ không có quyền hưởng chế độ thai sản độc lập, mà chỉ được nghỉ hưởng chế độ thay vợ trong trường hợp vợ chết hoặc không đủ sức khỏe chăm sóc con khi con chưa đủ 06 tháng tuổi. Trường hợp muốn nhận trợ cấp thai sản phải đóng BHXH bắt buộc tại thời điểm vợ nhận con.

Lưu ý chung: Đối tượng đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản mà chấm dứt hợp đồng lao động hoặc thôi việc trước thời điểm sinh con hoặc nhận con khi nhờ mang thai hộ thì vẫn được hưởng chế độ thai sản. Thời gian hưởng chế độ thai sản không được tính là thời gian đóng bảo hiểm xã hội.

Chế độ thai sản khi mang thai hộ và nhờ mang thai hộ: Điều kiện, mức hưởng và thời gian nghỉ ra sao?

Thời gian nghỉ thai sản của người mang thai hộ là bao lâu?

Căn cứ Điều 51, 52, 53, 54 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Điều 29 Luật Dân số 2025 lao động nữ mang thai hộ khi sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản cho đến thời điểm giao đứa trẻ cho bên nhờ mang thai hộ nhưng không vượt quá 06 tháng nếu sinh con thứ nhất hoặc 7 tháng nếu sinh con thứ 2.

Trong trường hợp từ ngày sinh đến ngày giao trẻ hoặc trước thời điểm giao nếu đứa trẻ chết mà nghỉ chưa đủ 60 ngày thì được nghỉ đủ 60 ngày tính cả ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ hằng tuần.

Trong thời gian mang thai, lao động nữ mang thai hộ được nghỉ việc khám thai tối đa 5 lần, mỗi lần không quá 2 ngày. Trường hợp rủi ro như sảy thai, thai lưu thời gian nghỉ được tính theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền, tối đa từ 10 - 50 ngày tùy tuổi thai.

Ngoài ra, chồng của người mang thai hộ được nghỉ 05 ngày nếu sinh thường 1 con; 07 ngày nếu sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi; 10 ngày nếu sinh đôi hoặc sinh con thứ 2, trường hợp sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 03 ngày cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi

Chế độ thai sản cho người nhờ mang thai hộ tính thế nào?

Căn cứ Điều 55, 58, 59 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chế độ thai sản cho người nhờ mang thai hộ được tính như sau: (1) Đối với lao động nữ nhờ mang thai hộ được hưởng Trợ cấp thai sản bằng 100% lương bình quân 6 tháng đóng BHXH nhân với Số tháng nghỉ hưởng chế độ; Trợ cấp một lần bằng 2 lần mức tham chiếu tại thời điểm nhận con cho mỗi con nếu người mang thai hộ không tham gia BHXH bắt buộc hoặc không đủ điều kiện hưởng; (2) Đối với người chồng của lao động nữ nhờ mang thai hộ được hưởng trợ cấp một lần khi nhận con nếu cả người mang thai hộ lẫn lao động nữ nhờ mang thai hộ đều không tham gia BHXH bắt buộc hoặc không đủ điều kiện, và bản thân đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 06 tháng trở lên trong 12 tháng tính đến thời điểm nhận con.

Lưu ý:

Trường hợp người mẹ nhờ mang thai hộ không nghỉ việc thì ngoài tiền lương còn được hưởng trợ cấp thai sản theo quy định.

Trường hợp người chồng của lao động nữ nhờ mang thai hộ đang tham gia BHXH bắt buộc mà không nghỉ việc thì ngoài tiền lương còn được hưởng trợ cấp thai sản đối với thời gian còn lại của lao động nữ nhờ mang thai hộ theo quy định.

Mang thai hộ có được hưởng trợ cấp một lần khi sinh con không?

Có. Căn cứ Điều 58 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 lao động nữ mang thai hộ được hưởng trợ cấp một lần khi sinh con nếu đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh con. Trường hợp đã đóng BHXH từ đủ 12 tháng trở lên mà phải nghỉ việc dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám chữa bệnh có thẩm quyền thì chỉ cần đóng BHXH từ đủ 3 tháng trở lên trong 12 tháng trước khi sinh con. Mức trợ cấp một lần bằng 2 lần mức tham chiếu tại thời điểm sinh con cho mỗi con.

Trường hợp người mang thai hộ không tham gia BHXH bắt buộc hoặc không đủ điều kiện hưởng thì người mẹ nhờ mang thai hộ được nhận trợ cấp một lần nếu đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước thời điểm nhận con.

Nếu cả người mang thai hộ và người mẹ nhờ mang thai hộ đều không đủ điều kiện thì người chồng của người mẹ nhờ mang thai hộ được nhận trợ cấp một lần nếu đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước thời điểm nhận con.

Trường hợp tất cả các đối tượng trên đều không đủ điều kiện thì người chồng của người mang thai hộ được nhận trợ cấp một lần nếu đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước thời điểm người mang thai hộ sinh con.

Hồ sơ hưởng thai sản mang thai hộ gồm những gì?

Căn cứ Điều 61 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 hồ sơ hưởng thai sản (1) Đối với người mang thai hộ gồm Bản sao giấy khai sinh / trích lục khai sinh / giấy chứng sinh của con; Bản sao bản thỏa thuận về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo; Bản sao văn bản xác nhận thời điểm giao nhận con giữa bên mang thai hộ và bên nhờ mang thai hộ; (2) Đối với người nhờ mang thai hộ gồm Bản sao giấy khai sinh / trích lục khai sinh / giấy chứng sinh của con; Bản sao bản thỏa thuận về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo; Bản sao văn bản xác nhận thời điểm giao nhận con; Bổ sung thêm (nếu có) bản sao giấy chứng tử / trích lục khai tử nếu người nhờ mang thai hộ chết sau khi nhận con, hoặc văn bản xác nhận của cơ sở y tế nếu không còn đủ sức khỏe chăm sóc con; (3) Đối với người chồng của lao động nữ nhờ mang thai hộ gồm Bản sao giấy khai sinh / trích lục khai sinh / giấy chứng sinh của con; Nếu con chết sau khi sinh mà chưa được cấp giấy chứng sinh: bản sao tóm tắt hồ sơ bệnh án hoặc giấy ra viện của người mang thai hộ thể hiện thông tin con chết; (4) Đối với người chồng của lao động nữ mang thai hộ gồm Bản sao giấy chứng sinh / trích lục khai sinh / giấy khai sinh; Bản sao bản thỏa thuận về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo; Nếu sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh dưới 32 tuần tuổi thì bổ sung thêm văn bản của cơ sở y tế xác nhận.

Thủ tục nhận chế độ thai sản mang thai hộ như thế nào?

Căn cứ Điều 62 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 thủ tục nhận chế độ thai sản mang thai hộ gồm 3 bước: (1) Người lao động nộp hồ sơ cho NSDLĐ trong vòng 45 ngày sau khi đi làm lại hoặc nộp trực tiếp cho cơ quan BHXH nếu đã thôi việc trước thời điểm sinh con / nhận con; (2) NSDLĐ chuyển hồ sơ cho BHXH trong 7 ngày, (3) Cơ quan BHXH giải quyết trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ từ NSDLĐ, 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ từ NLĐ; trường hợp không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Mang thai hộ có được hưởng BHYT khi sinh không?

Có. Căn cứ Điều 21 Luật Bảo hiểm y tế 2008, được sửa đổi bởi khoản 16 Điều 1 Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024 người mang thai hộ nếu tham gia bảo hiểm y tế thì vẫn được quỹ BHYT chi trả các chi phí sinh con (kể cả mổ lấy thai), khám thai định kỳ theo chỉ định bác sĩ, thuốc và dịch vụ kỹ thuật y tế trong quá trình sinh con và điều trị liên quan theo mức hưởng ghi trên thẻ BHYT. Tuy nhiên, các dịch vụ tự nguyện không có chỉ định điều trị hoặc hỗ trợ sinh sản thì không được chi trả.

Chồng của người mẹ nhờ mang thai hộ và chồng của người mang thai hộ có được nghỉ hưởng chế độ không?

Có. Cả chồng của người mẹ nhờ mang thai hộ và chồng của người mang thai hộ đều được hưởng chế độ thai sản nếu đã đóng từ đủ 6 tháng trở lên trong 12 tháng trước khi vợ sinh con hoặc nhận con. Căn cứ Điều 54, 55 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Điều 29 Luật Dân số 2025 (1) Chồng của người mang thai hộ được nghỉ 05 ngày nếu sinh thường 1 con; 07 ngày nếu sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi; 10 ngày nếu sinh đôi hoặc sinh con thứ 2, trường hợp sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 03 ngày cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi; (2) Chồng của người nhờ mang thai hộ không có số ngày nghỉ cố định mà chỉ được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản khi vợ qua đời hoặc không đủ sức khỏe chăm sóc con khi con chưa đủ 06 tháng tuổi. Số ngày được nghỉ là phần thời gian còn lại tính từ thời điểm vợ không thể tiếp tục nghỉ cho đến khi con đủ 06 tháng tuổi.

Công thức tính tiền thai sản khi mang thai hộ thế nào?

Căn cứ Điều 58, 59 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 tiền thai sản khi mang thai hộ được tính bằng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ hưởng chế độ nhân với số tháng nghỉ. Ngoài khoản trợ cấp thai sản hằng tháng, người đủ điều kiện còn được nhận trợ cấp một lần khi sinh con bằng 2 lần mức tham chiếu cho mỗi con. Mức hưởng cụ thể sẽ phụ thuộc vào tiền lương đóng BHXH, thời gian tham gia BHXH và số con sinh ra.

Mang thai hộ có được nghỉ dưỡng sức sau sinh không?

Có. Căn cứ Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 trong khoảng thời gian 30 ngày đầu kể từ ngày hết thời hạn hưởng chế độ thai sản mà sức khỏe chưa phục hồi thì lao động nữ mang thai hộ được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe, trừ trường hợp lao động nữ mang thai hộ chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc trước thời điểm sinh con.

Thời gian nghỉ tối đa 10 ngày đối với lao động nữ sinh một lần từ hai con trở lên; 07 ngày đối với lao động nữ sinh con phải phẫu thuật; 05 ngày đối với các trường hợp khác. Thời gian nghỉ bao gồm cả ngày nghỉ lễ, Tết, ngày nghỉ hằng tuần.

Mức hưởng cho một ngày nghỉ dưỡng sức sau sinh bằng 30% mức tham chiếu.