Công cụ tính bảo hiểm xã hội một lần — cập nhật hệ số trượt giá

Rút BHXH một lần là gì, khác gì so với hưởng lương hưu hàng tháng?

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024:

- Rút BHXH một lần là việc người lao động nhận toàn bộ số tiền BHXH đã đóng trong một lần thay vì tiếp tục tham gia để hưởng lương hưu.

- Trong khi đó, hưởng lương hưu hàng tháng là chế độ người lao động nhận tiền lương hưu định kỳ mỗi tháng khi đủ điều kiện về tuổi nghỉ hưu và thời gian đóng BHXH.

Như vậy, điểm khác nhau cơ bản là:

- Rút BHXH một lần: nhận tiền một lần, không còn hưởng chế độ hưu trí hằng tháng;

- Hưởng lương hưu: có nguồn thu nhập ổn định lâu dài và được hưởng thêm quyền lợi BHYT khi về hưu.

Nên rút BHXH một lần hay để hưởng lương hưu sau này, cái nào có lợi hơn?

Theo Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động khi đủ tuổi nghỉ hưu và đủ thời gian đóng BHXH sẽ được hưởng lương hưu hằng tháng.

Trong khi đó, Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định người lao động có thể nhận BHXH một lần trong một số trường hợp như: đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ năm đóng BHXH; ra nước ngoài định cư; mắc bệnh nguy hiểm đến tính mạng hoặc sau thời gian nghỉ việc mà không tiếp tục tham gia BHXH.

Theo đó:

- Rút BHXH một lần sẽ nhận toàn bộ tiền ngay một lần nhưng sau này sẽ không còn lương hưu;

- Hưởng lương hưu thì được nhận tiền hằng tháng và có thẻ BHYT để chăm sóc sức khỏe khi về già.

Vì vậy, nếu không quá cần tiền gấp thì để hưởng lương hưu thường có lợi hơn về lâu dài do có nguồn thu nhập ổn định và được bảo đảm chăm sóc sức khỏe khi lớn tuổi so với rút BHXH một lần.

Điều kiện để được rút BHXH một lần là gì?

Căn cứ theo quy định tại Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 điều kiện rút BHXH 1 lần gồm:

(1) Trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 gồm người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên; Cán bộ, công chức, viên chức; Công nhân và viên chức quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu; Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân;…

Các trường hợp trên đã chấm dứt tham gia bảo hiểm xã hội mà có đề nghị thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

- Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội.

Trường hợp người lao động không hưởng bảo hiểm xã hội một lần thì có thể lựa chọn hưởng trợ cấp hằng tháng theo quy định tại Điều 23 Luật Bảo hiểm xã hội 2024;

- Ra nước ngoài để định cư;

- Người đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS;

- Người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng;

- Người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội trước ngày 01/7/2025, sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc mà cũng không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và có thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 20 năm;

- Trường hợp quy định tại các điểm d, đ và e khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 như: Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp; quân đội nhân dân sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ; hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ công an nhân dân, dân quân thường trực… khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc mà cũng không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và không đủ điều kiện để hưởng lương hưu.

(2) Đối tượng quy định tại khoản 2 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 là người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đã chấm dứt tham gia bảo hiểm xã hội mà có đề nghị thì được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp:

- Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội;

- Người đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS;

- Người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng;

- Người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định nhưng không tiếp tục cư trú tại Việt Nam;

- Người lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc giấy phép lao động, chứng chỉ hành nghề, giấy phép hành nghề hết hiệu lực mà không được gia hạn.

Nghỉ việc bao lâu thì được rút BHXH một lần?

Theo khoản 1 Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động được rút BHXH một lần nếu thuộc trường hợp sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và cũng không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện mà có thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 20 năm.

Như vậy, người lao động thông thường phải nghỉ việc đủ 12 tháng (01 năm); không tiếp tục đóng BHXH bắt buộc hoặc BHXH tự nguyện và có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm thì mới được rút BHXH một lần.

Lưu ý: Người lao động phải tham gia bảo hiểm xã hội trước ngày 01/7/2025 thì mới được rút BHXH một lần

Công thức tính tiền BHXH một lần chuẩn nhất?

Căn cứ Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Điều 15 Nghị định 158/2025/NĐ-CP hướng dẫn tính mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH công thức tính BHXH được thực hiện như sau:

Mức bqtl đóng BH = (mức lương đóng BHXH x hệ số trượt giá x số tháng)/tổng số tháng

Mức hưởng BHXH 1 lần được tính theo công thức:

Mức hưởng = (1,5 x Mức bqtl đóng BH x Số năm đóng BHXH trước năm 2014) + (2 x Mức bqtl đóng BH x Số năm đóng BHXH sau năm 2014).

Đóng dưới 1 năm mức hưởng = 22% x số tháng x tiền lương đóng theo tháng.

Lưu ý:

- Thời gian lẻ tháng đóng BHXH trước năm 2014 sẽ được chuyển qua giai đoạn sau 2014.

- Thời gian tham gia BHXH trong năm ít hơn hoặc bằng 06 tháng thì được tính là ½ năm, trên 6 tháng được tính là 01 năm.

Hồ sơ rút BHXH một lần gồm những giấy tờ gì?

Căn cứ tại Điều 78 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần của người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc gồm:

- Sổ bảo hiểm xã hội;

- Văn bản đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần của người lao động.

* Trường hợp ra nước ngoài để định cư thì có thêm bản sao giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng một trong các giấy tờ sau đây:

- Hộ chiếu do nước ngoài cấp;

- Thị thực của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp có xác nhận việc cho phép nhập cảnh để định cư ở nước ngoài;

- Thẻ thường trú dài hạn ở nước ngoài của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp;

- Giấy tờ hợp pháp khác thể hiện việc định cư ở nước ngoài theo quy định của Chính phủ.

* Trường hợp người đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS thì có thêm bản tóm tắt hồ sơ bệnh án hoặc bản chính hoặc bản sao giấy ra viện.

* Trường hợp người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng thì có thêm biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng giám định y khoa hoặc bản sao giấy xác nhận mức độ khuyết tật đặc biệt nặng.

Hướng dẫn thủ tục rút BHXH một lần mới nhất?

Mục 9 Phần 2 Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định 186/QĐ-BHXH năm 2025 quy định thủ tục rút BHXH một lần mới nhất được thực hiện theo 03 bước như sau:

Bước 1. Lập, nộp hồ sơ

NLĐ lập hồ sơ rút BHXH một lần bằng một trong các hình thức sau:

- Trực tuyến (trường hợp hồ sơ giấy không chuyển đổi được sang hồ sơ điện tử thì gửi hồ sơ giấy về cơ quan BHXH qua dịch vụ bưu chính).

- Trực tiếp tại cơ quan BHXH hoặc Trung tâm phục vụ HCC các cấp (nếu có).

- Qua dịch vụ bưu chính công ích.

Bước 2. Cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sơ và giải quyết theo quy định.

Bước 3. Nhận kết quả

NLĐ nhận kết quả giải quyết, gồm:

- Quyết định về việc hưởng BHXH một lần;

- Bản quá trình đóng BHXH;

- Tiền trợ cấp thông qua tài khoản cá nhân hoặc bằng tiền mặt tại cơ quan BHXH