Nội dung chính
Xem bản tư vấn bằng Tiếng Anh tại đây: Tải
Nghị định 109/2026/NĐ-CP về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp; hành chính tư pháp; hôn nhân và gia đình; thi hành án dân sự; phục hồi, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã, có hiệu lực từ ngày 18/05/2026 đã thiết lập khung pháp lý về xử phạt vi phạm hành chính trong nhiều lĩnh vực liên quan trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp, bao gồm bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, thi hành án dân sự và đặc biệt là quá trình phục hồi, phá sản doanh nghiệp và hợp tác xã, với các nội dung cốt lõi như sau:
- Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các cá nhân, tổ chức hành nghề tư pháp, thi hành án dân sự và các chủ thể có liên quan; trong đó bao gồm cả các doanh nghiệp đang trong quá trình phục hồi hoặc phá sản. Theo đó, doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm trực tiếp đối với tính hợp pháp, đầy đủ của các thủ tục và hồ sơ phát sinh trong quá trình này.
(CSPL: Khoản 1 Điều 2, Khoản 2 Điều 2 và điểm c Khoản 3 Điều 2 Nghị định 109/2026/NĐ-CP).
- Các hành vi vi phạm đáng chú ý: Chủ yếu xoay quanh việc không tuân thủ đúng trình tự, thủ tục pháp lý; chậm thực hiện nghĩa vụ báo cáo; hoặc sai sót trong việc lập và quản lý hồ sơ thi hành án, hồ sơ phục hồi và phá sản.
Quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực tư pháp và phá sản theo Nghị định 109/2026/NĐ-CP
Tác động lớn nhất
Quy định mới làm gia tăng đáng kể yêu cầu về quản trị tuân thủ trong doanh nghiệp, buộc doanh nghiệp phải kiểm soát chặt chẽ toàn bộ quy trình liên quan đến hồ sơ pháp lý, đặc biệt trong các giai đoạn nhạy cảm như thi hành án hoặc phục hồi, tái cấu trúc doanh nghiệp.
Đồng thời, yêu cầu về sự phối hợp nội bộ cũng tăng lên khi các bộ phận như pháp chế, kế toán và vận hành phải liên kết chặt chẽ nhằm bảo đảm mọi tài liệu, báo cáo được lập chính xác, đầy đủ và đúng thời hạn, qua đó hạn chế rủi ro vi phạm và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động.
Rủi ro nếu không tuân thủ
- Nếu không tuân thủ đúng trình tự, thủ tục pháp lý hoặc chậm thực hiện nghĩa vụ báo cáo trong quá trình thi hành án, phục hồi hoặc phá sản, doanh nghiệp có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.
- Các sai sót, thiếu sót trong việc lập và quản lý hồ sơ có thể làm kéo dài quá trình phục hồi hoặc phá sản, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh và làm giảm hiệu quả của quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp.
- Trường hợp hồ sơ, tài liệu không bảo đảm tính chính xác, đầy đủ hoặc minh bạch, doanh nghiệp có thể bị đánh giá bất lợi khi làm việc với cơ quan nhà nước hoặc trong các tranh chấp pháp lý, thậm chí phát sinh trách nhiệm pháp lý đối với người đại diện theo pháp luật.
Kế hoạch hành động đề xuất
- Rà soát toàn bộ quy trình nội bộ liên quan đến thi hành án (nếu có) và việc xử lý hồ sơ phục hồi, phá sản nhằm kịp thời phát hiện, điều chỉnh các điểm chưa phù hợp với quy định pháp luật.
- Thiết lập cơ chế kiểm soát chặt chẽ về thời hạn thực hiện nghĩa vụ báo cáo và các thủ tục pháp lý; đồng thời phân công rõ ràng trách nhiệm giữa các bộ phận liên quan (pháp chế, kế toán, vận hành) để bảo đảm việc thực hiện đúng hạn, đúng quy định.
- Thực hiện kiểm tra, rà soát định kỳ đối với hồ sơ, tài liệu nhằm bảo đảm tính đầy đủ, hợp lệ và sẵn sàng để cung cấp thông tin khi có yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền.
Lưu ý và khuyến nghị
- Xây dựng hệ thống lưu trữ hồ sơ khoa học: Doanh nghiệp cần thiết lập và vận hành hệ thống lưu trữ hồ sơ bảo đảm tính đầy đủ, logic và khả năng truy xuất nhanh chóng, chính xác khi cần thiết, đặc biệt đối với hồ sơ liên quan đến thi hành án, phục hồi và phá sản.
- Cập nhật quy định pháp luật thường xuyên: Doanh nghiệp nên chủ động theo dõi, cập nhật thường xuyên các quy định pháp luật mới nhằm kịp thời điều chỉnh quy trình nội bộ, tránh phát sinh vi phạm không đáng có.
- Tham vấn chuyên gia pháp lý: Đối với các trường hợp phức tạp, đặc biệt trong quá trình phá sản hoặc thi hành án, doanh nghiệp cần cân nhắc tham vấn luật sư hoặc chuyên gia pháp lý để bảo đảm tuân thủ đúng quy định và giảm thiểu rủi ro pháp lý.
Bài viết được tư vấn bởi
Luật sư Nguyễn Thanh Hà
Bài viết này có hữu ích không?
- - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
- - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
- - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
- - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];
