Mô hình chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai hiện nay: Chuyển 703 chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai về xã (Kiến nghị)?

Mô hình chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai hiện nay: Chuyển 703 chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai về xã (Kiến nghị)?

MỚI NHẤT: Thông tin sắp xếp Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai mới nhất của 34 tỉnh, thành

Mô hình chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai hiện nay là mô hình 01 cấp.

Cụ thể, hệ thống Văn phòng đăng ký đất đai được thành lập qua 02 giai đoạn:

Giai đoạn 1: Được thành lập từ năm 2004 theo quy định tại khoản 2 Điều 64 Luật Đất đai 2003, Điều 9 Nghị định 181/2004/NĐ-CP, ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai theo mô hình 2 cấp: cấp tỉnh trực thuộc Sở Tài nguyên và môi trường và cấp huyện trực thuộc Phòng Tài nguyên và Môi trường;

Giai đoạn 2: Được sắp xếp, tổ chức lại từ năm 2014 đến nay theo quy định tại khoản 2 Điều 24 Luật Đất đai 2013, khoản 4 Điều 22 Luật Đất đai 2024 với mô hình 01 cấp trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường), có các Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại cấp huyện.

=> Như vậy, Mô hình chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai hiện nay là mô hình 01 cấp trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường), có các Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại cấp huyện.

* Tuy nhiên, sau sáp nhập tỉnh, xã 2025 còn 34 tỉnh, thành và 3321 đơn vị hành chính cấp xã thì các tỉnh, thành cũng đã có các Quyết định tổ chức lại Văn phòng đăng ký đất đai.

Mới đây nhất, tại buổi Thảo luận về KTXH Đại biểu Quốc hội kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành sớm rà soát ban hành chính sách chuyển giao Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai về xã quản lý, đặt dưới sự chỉ đạo của Ủy ban nhân dân cấp xã.

Vấn đề này cũng đã được đề cập tại Tờ trình 70-TTr/ĐU năm 2025 TẢI VỀ đề xuất Kết thúc hoạt động của các Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai trực thuộc, chuyển giao thẩm quyền và chức năng, nhiệm vụ của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai theo quy định của pháp luật hiện hành về cấp xã. Để đảm bảo UBND cấp xã chủ động và chịu trách nhiệm hoàn toàn trong quy trình quân lý đất đai đã được phân cấp.

Theo thống kê hiện nay, thực trạng số lượng Văn phòng đăng ký đất đai và Chi nhánh như sau:

- Có 34/34 tỉnh, thành phố đã thành lập Văn phòng đăng ký đất đai trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố.

- Có 703 Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai trực thuộc Văn phòng đăng ký đất đai của tỉnh, thành phố.

Về cơ cấu cán bộ của Văn phòng đăng ký đất đai và Chi nhánh, theo báo cáo của các địa phương, trước thời điểm Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, tổng số cán bộ là viên chức, người lao động của toàn hệ thống Văn phòng đăng ký đất đai trên toàn quốc khoảng 16.683 người, trong đó:

- Số cán bộ tại các Văn phòng đăng ký đất đai: 4.083 người;

- Số cán bộ tại các Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai: 12.600 người;

- Cán bộ trong biên chế (công chức, viên chức): 7,488 người, chiếm gần 45%;

- Cán bộ hợp đồng lao động: 9.195 người, chiếm 55%.

=> Như vậy, Mô hình chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai hiện nay là mô hình 01 cấp trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường), có các Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại cấp huyện.

Việc chuyển 703 chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai về xã chỉ mới là kiến nghị, đề xuất dựa trên 02 phương án.

Mô hình chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai hiện nay: Chuyển 703 chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai về xã (Kiến nghị)? (Hình từ Internet)

Phương án chuyển 703 chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai về xã được đánh giá cao?

Căn cứ theo tiểu mục 4.1 Mục 4 Phần II Tờ trình 70-TTr/ĐU năm 2025 nêu rõ sắp xếp Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai theo phương án 2 được Đảng ủy Cục Quản lý đất đai đánh giá phương án 2 là lựa chọn phù hợp, có tính khả thi cao, đáp ứng yêu cầu của Chính phủ về tỉnh gọn tổ chức, đấy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền cơ sở, với các lý do sau:

- Bảo đảm nguyên tắc “một cấp, một cơ quan” thống nhất thực hiện nhiệm vụ đăng ký đất đai: Việc chuyển giao toàn bộ chức năng, nhiệm vụ của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cho cơ quan có chức năng quản lý đất đai cấp xã giúp hợp nhất đầu mối, tránh tình trạng cùng cấp có hai cơ quan thực hiện nhiệm vụ tương tự, khắc phục xung đột thẩm quyền, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

- Phù hợp với định hướng tinh gọn bộ máy và cải cách hành chính: Phương án 2 giảm đầu mối trung gian, hạn chế tầng nấc trung gian hành chính, đồng thời tăng cường tính chủ động, trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong quản lý đất đai theo thẩm quyền được phân cấp. Mô hình này cũng tạo điều kiện đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong giải quyết thủ tục hành chính về đất đai.

- Đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước và tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện: Cho phép bố trí, điều động, viên chức, hợp đồng lao động để đáp ứng yêu cầu thực tế của từng địa phương, bảo đảm không bị gián đoạn nhiệm vụ chuyên môn. Việc bổ sung chức năng, nhiệm vụ dịch vụ công tại cơ quan chuyên môn cấp xã hoàn toàn có thể được hướng dẫn, điều chỉnh thông qua cơ chế tài chính và quy định nội bộ.

PA2:

- Chuyển giao thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận, xác nhận thay đổi trên Giấy chứng nhận đối với trường hợp đăng ký biến động thuộc thẩm quyền của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã. Căn cứ vào điều kiện thực tế của từng địa phương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã được ủy quyền cho cơ quan có chức năng quản lý đất đai cấp xã thực hiện thẩm quyền này;

- Chuyển chức năng, nhiệm vụ của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cho cơ quan có chức năng quản lý đất đai cấp xã (Phòng Kinh tế Phòng Kinh tế - Hạ tầng) để thống nhất một cơ quan duy nhất có trách nhiệm giải quyết thủ tục về đất đai cho người dân và doanh nghiệp. Căn cứ vào quy mô dân số, quy mô nền kinh tế của từng cấp xã, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định bố trí tối thiểu từ 02 cán bộ của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai về cơ quan có chức năng quản lý đất đai cấp xã.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, căn cứ vào điều kiện thực tế của từng địa phương cho phép cơ quan có chức năng quản lý đất đai cấp xã được ký kết hợp đồng lao động để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Ưu điểm: Thống nhất và bảo đảm nguyên tắc một cấp, một cơ quan duy nhất duy nhất có trách nhiệm giải quyết thủ tục về đất đai cho người dân và doanh nghiệp cho các đối tượng thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp xã theo quy định của pháp luật;

Bảo đảm tỉnh gọn, giảm đầu mối; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại trong quản lý đất đai gắn với cải cách hành chính, cắt giảm chi phí tuân thủ; giảm phiền hà, tiêu cực cho người dân, doanh nghiệp.

Nhược điểm: Cơ quan có chức năng quản lý đất đai cấp xã (Phòng Kinh tế Phòng Kinh tế - Hạ tầng) là cơ quan chuyên môn giúp Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện chức năng, quản lý nhà nước cho một số lĩnh vực; do đó, việc bồ sung chức năng thực hiện một số nhiệm vụ dịch vụ công sẽ có khó khăn về cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính; đặc biệt là việc tiếp nhận cán bộ là viên chức, ký kết hợp đồng lao đồng từ nguồn nhân sự của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai.

Một số quy trình, nghiệp vụ kỹ thuật phải thực hiện theo Tổ/ Nhóm như: trích đo địa chính thửa đất khi người sử dụng đất thực hiện các quyền theo quy định có thể phải thuê dịch vụ để thực hiện.

Hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực đất đai là gì?

Căn cứ vào Điều 11 Luật Đất đai 2024 quy định về 11 Hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực đất đai như sau:

- Lấn đất, chiếm đất, hủy hoại đất.

- Vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước về đất đai.

- Vi phạm chính sách về đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số.

- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm trái quy định của pháp luật về quản lý đất đai.

- Không cung cấp thông tin hoặc cung cấp thông tin đất đai không chính xác, không đáp ứng yêu cầu về thời hạn theo quy định của pháp luật.

- Không ngăn chặn, không xử lý hành vi vi phạm pháp luật về đất đai.

- Không thực hiện đúng quy định của pháp luật khi thực hiện quyền của người sử dụng đất.

- Sử dụng đất, thực hiện giao dịch về quyền sử dụng đất mà không đăng ký với cơ quan có thẩm quyền.

- Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước.

- Cản trở, gây khó khăn đối với việc sử dụng đất, việc thực hiện quyền của người sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

- Phân biệt đối xử về giới trong quản lý, sử dụng đất đai.