Trong cơ sở giáo dục mầm non thì việc chọn học liệu sử dụng cho trẻ phải đáp ứng được các yêu cầu như thế nào?

Học liệu sử dụng trong cơ sở giáo dục mầm non là gì?

Căn cứ theo khoản 3 Điều 2 Thông tư 47/2020/TT-BGDĐT quy định như sau:

Học liệu sử dụng trong cơ sở giáo dục mầm non là các phương tiện vật chất lưu giữ, mang hoặc phản ánh nội dung giáo dục mầm non nhằm phục vụ cho hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em mầm non trong cơ sở giáo dục mầm non (sau đây gọi là học liệu).

Như vậy học liệu sử dụng trong cơ sở giáo dục mầm non là các phương tiện vật chất lưu giữ, mang hoặc phản ánh nội dung giáo dục mầm non nhằm phục vụ cho hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em mầm non trong cơ sở giáo dục mầm non (sau đây gọi là học liệu).

Theo khoản 5 Điều 3 Thông tư 60/2026/TT-BGDĐT thì học liệu sử dụng trong cơ sở giáo dục mầm non là các phương tiện vật chất lưu giữ, mang hoặc phản ánh nội dung phục vụ hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em, gồm: học liệu in, học liệu chữ nổi, tranh, ảnh, ảnh dạng thẻ và học liệu điện tử (là học liệu được số hóa theo một cấu trúc định dạng và kịch bản nhất định, được lưu trữ trên phương tiện, thiết bị điện tử).

Cơ sở giáo dục mầm non (Hình từ Internet)

Trong cơ sở giáo dục mầm non thì việc chọn học liệu sử dụng cho trẻ phải đáp ứng được các yêu cầu như thế nào?

Căn cứ theo Điều 7, Điều 8, Điều 9 Thông tư 47/2020/TT-BGDĐT quy định như sau:

Tính an toàn của học liệu

1. Học liệu xuất bản phẩm dược sử dụng trong cơ sở giáo dục mầm non cần có tem, nhãn mác, ghi rõ các thông tin trên xuất bản phẩm theo quy định của Luật Xuất bản; không vi phạm các quy định của pháp luật.

2. Học liệu xuất bản phẩm theo hình thức dịch, xuất bản ở nước ngoài phải có giấy chứng nhận thẩm định theo Luật Xuất bản.

3. Đối với học liệu xuất bản phẩm điện tử: có giải pháp quản lý thời gian sử dụng cho trẻ em dưới 6 tuổi.

4. Đối với học liệu tự làm: bảo đảm vệ sinh, an toàn, không gây độc hại; thân thiện với môi trường; hạn chế sử dụng học liệu từ nhựa tái chế và sản phẩm nhựa dùng một lần.

Tính thẩm mỹ của học liệu

1. Hình thức học liệu (kích cỡ, số lượng chữ trong từng trang, số trang, cỡ chữ, thời gian sử dụng) phù hợp với từng độ tuổi.

2. Màu sắc tươi sáng, âm thanh và lời thoại rõ ràng, không sử dụng âm thanh có cường độ mạnh.

3. Ngôn ngữ sử dụng quen thuộc, gần gũi, phù hợp với văn hóa địa phương.

Tính giáo dục của học liệu

1. Học liệu phù hợp với sự phát triển của từng độ tuổi; kích thích sự phát triển của trẻ em.

2. Học liệu có nội dung phù hợp với các lĩnh vực phát triển giáo dục trong Chương trình giáo dục mầm non; đảm bảo tính tích hợp, hỗ trợ phát triển toàn diện trẻ em.

3. Học liệu bảo đảm tính thân thiện, phản ánh các sự vật, hiện tượng gần gũi với cuộc sống của trẻ em.

4. Học liệu không trái với văn hóa, lịch sử, địa lý và thuần phong mĩ tục của Việt Nam; không chứa đựng nội dung bạo lực, chiến tranh, thông tin xuyên tạc, kì thị về chính trị, tôn giáo, sắc tộc, giới tính.

5. Học liệu có các yêu cầu cụ thể, để tổ chức các hoạt động giáo dục, quan sát, đánh giá, hỗ trợ trẻ em; phù hợp với phát triển Chương trình giáo dục mầm non.

6. Học liệu đáp ứng yêu cầu phát triển Chương trình giáo dục mầm non, phù hợp với xu thế hội nhập và yêu cầu đổi mới phương pháp.

7. Đối với học liệu tự làm: khuyến khích tận dụng nguyên liệu, vật liệu thiên nhiên; mang tính mở, kích thích nhu cầu, hứng thú và tham gia hoạt động của trẻ em; phù hợp với văn hóa vùng miền.

Tại khoản 2 Điều 8 Thông tư 60/2026/TT-BGDĐT quy định như sau:

Nguyên tắc lựa chọn và yêu cầu về đồ chơi, học liệu được lựa chọn

...

2. Yêu cầu về đồ chơi, học liệu được lựa chọn

a) Bảo đảm tính an toàn

Bảo đảm các quy định hiện hành về chất lượng sản phẩm hàng hóa, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đồ chơi cho trẻ em và tiêu chuẩn kỹ thuật về đồ chơi cho trẻ em theo quy định của pháp luật;

Bảo đảm thông tin về nhãn hàng hóa theo quy định của Chính phủ và các quy định của pháp luật có liên quan;

Học liệu điện tử cho trẻ em phải bảo đảm theo quy định pháp luật có liên quan.

b) Bảo đảm tính thẩm mỹ

Màu sắc tươi sáng, hài hòa, hấp dẫn, phù hợp với văn hóa vùng miền và nhận thức thẩm mỹ của trẻ em;

Đối với học liệu điện tử, đồ chơi có âm thanh và lời thoại rõ ràng.

c) Bảo đảm tính giáo dục

Phù hợp với yêu cầu thực hiện Chương trình giáo dục mầm non, phát triển chương trình giáo dục của nhà trường, đáp ứng giáo dục phát triển toàn diện cho trẻ em;

Phù hợp với yêu cầu hội nhập quốc tế; thuần phong mỹ tục và truyền thống của dân tộc; không mang tính bạo lực; không mang tính truyền bá tôn giáo; không phân biệt dân tộc, định kiến tôn giáo và giới.

Như vậy trong cơ sở giáo dục mầm non thì việc chọn học liệu sử dụng cho trẻ phải đáp ứng được các yêu cầu theo quy định như trên về:

- Tính an toàn của học liệu;

- Tính thẩm mỹ của học liệu;

- Tính giáo dục của học liệu.

Quy trình lựa chọn học liệu cho trẻ trong cơ sở giáo dục mầm non được thực hiện như thế nào?

Căn cứ theo Điều 11 Thông tư 47/2020/TT-BGDĐT quy định như sau:

Quy trình lựa chọn đồ chơi, học liệu

1. Các cơ sở giáo dục mầm non căn cứ vào yêu cầu, nguyên tắc lựa chọn đồ chơi, học liệu; kế hoạch thực hiện năm học; kế hoạch thực hiện chuyên đề hàng năm; thực tiễn các hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em, tiến hành rà soát, phân loại đồ chơi, học liệu hiện có. Trên cơ sở danh mục đồ chơi, học liệu do giáo viên và cán bộ quản lý đề xuất, người đứng đầu cơ sở giáo dục mầm non tổ chức Hội đồng lựa chọn đồ chơi, học liệu. Danh mục đồ chơi, học liệu được đề xuất lựa chọn có chữ ký của tổ/nhóm trưởng chuyên môn và đại diện giáo viên các nhóm/lớp.

2. Hội đồng tổ chức họp, thảo luận, đánh giá đồ chơi, học liệu trên cơ sở danh mục đồ chơi, học liệu được đề xuất. Danh mục đồ chơi, học liệu được lựa chọn phải đạt trên 1/2 (một phần hai) số thành viên Hội đồng tán thành lựa chọn. Hội đồng tổng hợp kết quả lựa chọn đồ chơi, học liệu được sử dụng trong cơ sở giáo dục mầm non thành biên bản, có chữ ký của các thành viên trong Hội đồng.

3. Hội đồng đề xuất với người đứng đầu cơ sở giáo dục mầm non danh mục đồ chơi, học liệu đã được Hội đồng lựa chọn để sử dụng trong cơ sở giáo dục mầm non.

4. Trên cơ sở đề xuất của Hội đồng, người đứng đầu cơ sở giáo dục mầm non phê duyệt danh mục đồ chơi, học liệu được sử dụng trong cơ sở giáo dục mầm non; lập kế hoạch mua sắm, đề xuất với cơ quan quản lý cấp trên; tự làm đồ chơi, học liệu.

Tại Điều 10 Thông tư 60/2026/TT-BGDĐT quy định quy trình lựa chọn đồ chơi, học liệu như sau:

- Cơ sở giáo dục mầm non căn cứ vào nguyên tắc, yêu cầu lựa chọn đồ chơi, học liệu quy định tại Thông tư này và kế hoạch nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục tiến hành rà soát những đồ chơi, học liệu hiện có; trên cơ sở danh mục đồ chơi, học liệu do cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, giáo viên, nhân sự hỗ trợ giáo dục đề xuất, người đứng đầu cơ sở giáo dục mầm non tổ chức Hội đồng lựa chọn đồ chơi, học liệu.

- Hội đồng có trách nhiệm tổ chức họp để lựa chọn đồ chơi, học liệu trên cơ sở danh mục đồ chơi, học liệu được đề xuất. Danh mục đồ chơi, học liệu được lựa chọn phải được ít nhất 3/4 (ba phần tư) tổng số thành viên Hội đồng biểu quyết đồng ý. Kết quả lựa chọn đồ chơi, học liệu phải được Hội đồng tổng hợp thành biên bản, có chữ ký của các thành viên Hội đồng. Trên cơ sở đó, Hội đồng đề xuất với người đứng đầu cơ sở giáo dục mầm non danh mục đồ chơi, học liệu đã được lựa chọn.

- Trên cơ sở đề xuất của Hội đồng, người đứng đầu cơ sở giáo dục mầm non phê duyệt danh mục đồ chơi, học liệu được sử dụng trong cơ sở giáo dục mầm non; lập kế hoạch mua sắm, đề xuất với cơ quan quản lý cấp trên.