Chăm sóc thay thế là gì?
Căn cứ khoản 3 Điều 4 Luật Trẻ em 2016 quy định về chăm sóc thay thế như sau:
Giải thích từ ngữ
...
3. Chăm sóc thay thế là việc tổ chức, gia đình, cá nhân nhận trẻ em về chăm sóc, nuôi dưỡng khi trẻ em không còn cha mẹ; trẻ em không được hoặc không thể sống cùng cha đẻ, mẹ đẻ; trẻ em bị ảnh hưởng bởi thiên tai, thảm họa, xung đột vũ trang nhằm bảo đảm sự an toàn và lợi ích tốt nhất của trẻ em.
...
Như vậy, chăm sóc thay thế là việc các tổ chức, gia đình cá nhận nhận trẻ em về để chăm sóc, nuôi dưỡng nhằm mục đích bảo đảm sự an toàn và lợi ích tốt nhất cho trẻ em trong trường hợp trẻ em không còn cha mẹ hoặc không được, không thể sống cùng cha mẹ ruột, hoặc bị ảnh hưởng bởi thiên tai, thảm họa.
Ngoài ra, căn cứ Điều 62 Luật Trẻ em 2016 quy định về các trường hợp trẻ em cần được chăm sóc thay thế như sau:
- Trẻ em mồ côi cả cha và mẹ, trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em không nơi nương tựa;
- Trẻ em không thể sống cùng cha, mẹ vì sự an toàn của trẻ em;
- Cha, mẹ không có khả năng bảo vệ, nuôi dưỡng trẻ em hoặc chính là người xâm hại trẻ em;
- Trẻ em bị ảnh hưởng của thiên tai, thảm họa, xung đột vũ trang cần được ưu tiên bảo vệ;
- Trẻ em lánh nạn, tị nạn chưa xác định được cha mẹ.

Thực hiện các quy định về chăm sóc thay thế cho trẻ em hiện nay ra sao? Xác định trẻ em được nhận chăm sóc thay thế như thế nào? (Hình từ Internet)
Thực hiện các quy định về chăm sóc thay thế cho trẻ em hiện nay ra sao? Xác định trẻ em được nhận chăm sóc thay thế như thế nào?
Theo quy định tại Điều 3 Thông tư 16/2025/TT-BYT về việc thực hiện các quy định về chăm sóc thay thế cho trẻ em như sau:
(1) Tiếp nhận danh sách, hồ sơ trẻ em đang được chăm sóc tại cơ sở có nhu cầu được nhận chăm sóc thay thế:
- Định kỳ 06 tháng, người đứng đầu cơ sở trợ giúp xã hội có trách nhiệm lập danh sách, hồ sơ trẻ em đang được chăm sóc tại cơ sở có nhu cầu được nhận chăm sóc thay thế và chuyển đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã phê duyệt theo thẩm quyền quản lý để làm căn cứ tìm cá nhân, gia đình nhận chăm sóc thay thế cho trẻ em;
- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cá nhân, gia đình đăng ký nhận chăm sóc thay thế cư trú có trách nhiệm tiếp nhận danh sách và hồ sơ trẻ em có nhu cầu được nhận chăm sóc thay thế do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quản lý cơ sở trợ giúp xã hội theo thẩm quyền phê duyệt chuyển về và giao cho người làm công tác bảo vệ trẻ em cấp xã thực hiện các hoạt động hỗ trợ chăm sóc thay thế cho trẻ em theo quy định.
(2) Xác định trẻ em được nhận chăm sóc thay thế:
Thẩm quyền xác định trẻ em được nhận chăm sóc thay thế quy định tại khoản 2 Điều 5 Thông tư 14/2020/TT-LĐTBXH ngày 28 tháng 11 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội hướng dẫn việc thực hiện các quy định về chăm sóc thay thế cho trẻ em do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã phê duyệt theo thẩm quyền quản lý.
(3) Tư vấn cho cá nhân, gia đình được lựa chọn vào danh sách nhận chăm sóc thay thế:
Thẩm quyền tư vấn cho cá nhân, gia đình được lựa chọn vào danh sách nhận chăm sóc thay thế quy định tại khoản 3 Điều 7 Thông tư 14/2020/TT-LĐTBXH do cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp xã, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em thực hiện.
(4) Điều phối việc nhận chăm sóc thay thế:
- Thẩm quyền điều phối việc nhận chăm sóc thay thế trẻ em quy định tại khoản 4 Điều 7 Thông tư 14/2020/TT-LĐTBXH do Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện.
- Trình tự thực hiện như sau:
+ Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện rà soát, tổng hợp danh sách cá nhân, gia đình có nhu cầu nhận chăm sóc thay thế;
+ Định kỳ hằng tháng thông tin về trẻ em và cá nhân, gia đình nhận chăm sóc thay thế được lựa chọn cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cá nhân, gia đình có nhu cầu nhận chăm sóc thay thế cư trú tiếp tục thực hiện chăm sóc thay thế cho trẻ em theo quy định.
(5) Tiếp nhận yêu cầu kết nối, chuyển tuyến dịch vụ cho trẻ em:
Thẩm quyền tiếp nhận yêu cầu kết nối, chuyển tuyến dịch vụ cho trẻ em của cấp xã và điều phối, kết nối trợ giúp trẻ em được tiếp cận với các dịch vụ theo kế hoạch hỗ trợ, can thiệp cho trẻ em quy định tại điểm b khoản 1 Điều 10 Thông tư 14/2020/TT-LĐTBXH do Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện.
(6) Trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ quy định tại khoản 2 Điều 15 Thông tư 14/2020/TT-LĐTBXH do Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện.
Nội dung quản lý nhà nước về trẻ em gồm những gì?
Theo quy định tại Điều 8 Luật Trẻ em 2016, nội dung quản lý nhà nước về trẻ em bao gồm:
(1) Trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền văn bản quy phạm pháp luật và chỉ đạo, tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về trẻ em.
(2) Xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, chính sách, mục tiêu quốc gia về trẻ em.
(3) Hướng dẫn cơ quan, tổ chức, cơ sở giáo dục, gia đình, cá nhân về biện pháp, quy trình, tiêu chuẩn bảo đảm thực hiện quyền trẻ em theo quy định của pháp luật.
(4) Tuyên truyền, giáo dục pháp luật về trẻ em; truyền thông, phổ biến kiến thức, kỹ năng và vận động xã hội thực hiện quyền trẻ em.
(5) Xây dựng, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người được giao làm công tác bảo vệ trẻ em, người chăm sóc trẻ em và mạng lưới cộng tác viên bảo vệ trẻ em thực hiện quyền của trẻ em.
(6) Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật về trẻ em; giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về trẻ em; giải quyết, đôn đốc việc giải quyết ý kiến, kiến nghị của trẻ em, người giám hộ và tổ chức đại diện tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em.
(7) Thực hiện công tác thống kê, thông tin, báo cáo về tình hình trẻ em và việc thực hiện pháp luật về trẻ em cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
(8) Hợp tác quốc tế về thực hiện quyền trẻ em.
Bài viết này có hữu ích không?
- - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
- - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
- - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
- - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];