Ngân hàng thanh toán trong chứng khoán là gì? Điều kiện để được lựa chọn làm ngân hàng thanh toán giao dịch chứng khoán của ngân hàng thương mại?

Ngân hàng thanh toán trong chứng khoán là gì?

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 69 Luật Chứng khoán 2019 thì ngân hàng thanh toán được hiểu như sau:

Ngân hàng thanh toán là Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hoặc ngân hàng thương mại thực hiện cung cấp dịch vụ thanh toán tiền cho các giao dịch chứng khoán trên hệ thống giao dịch chứng khoán.

Điều kiện để được lựa chọn làm ngân hàng thanh toán giao dịch chứng khoán của ngân hàng thương mại?

Theo quy định tại khoản 2 Điều 69 Luật Chứng khoán 2019 thì điều kiện để được lựa chọn làm ngân hàng thanh toán giao dịch chứng khoán của ngân hàng thương mại như sau:

+ Có Giấy phép thành lập và hoạt động tại Việt Nam theo quy định của pháp luật;

+ Có vốn điều lệ trên 10.000 tỷ đồng;

+ Hoạt động kinh doanh có lãi trong 02 năm gần nhất;

+ Đáp ứng tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu theo quy định của pháp luật về ngân hàng;

+ Có hệ thống cơ sở vật chất, kỹ thuật bảo đảm thực hiện thanh toán giao dịch và kết nối với hệ thống của Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam;

+ Có hệ thống thanh toán, bù trừ kết nối với hệ thống thanh toán, bù trừ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam;

+ Có hệ thống cơ sở vật chất, kỹ thuật để lưu giữ số liệu thông tin thanh toán giao dịch trong thời hạn ít nhất 10 năm và cung cấp được cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nước hoặc Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam trong thời hạn 48 giờ khi có yêu cầu.

Ngân hàng thanh toán trong chứng khoán là gì? (Hình ảnh từ Internet)

Ngân hàng thương mại trở thành ngân hàng thanh toán trong hoạt động chứng khoán cần những hồ sơ và thủ tục nào?

Căn cứ theo quy định tại Điều 168, Điều 169 Nghị định 155/2020/NĐ-CP thì ngân hàng thương mại muốn trở thành ngân hàng thanh toán cần những hồ sơ và thực hiện thủ tục sau:

* Hồ sơ đăng ký làm ngân hàng thanh toán:

+ Giấy đăng ký làm ngân hàng thanh toán.

Tải về Mẫu Giấy đăng ký làm ngân hàng thanh toán

+ Bản cung cấp thông tin về ngân hàng, trong đó nêu rõ khả năng đáp ứng các điều kiện tại Điều 69 Luật Chứng khoán.

+ Quyết định thành lập và hoạt động của ngân hàng thương mại.

+ Văn bản cam kết về việc thiết lập hệ thống, cơ chế quản lý tài khoản và tiền gửi ký quỹ, tài khoản và tiền gửi thanh toán, cung cấp kịp thời, đầy đủ thông tin về tiền gửi ký quỹ, tiền gửi thanh toán theo yêu cầu của Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

* Thủ tuc chấp thuận ngân hàng thương mại làm ngân hàng thanh toán:

+ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước được lựa chọn các ngân hàng thương mại làm ngân hàng thanh toán để cung cấp dịch vụ thanh toán tiền cho giao dịch chứng khoán trên hệ thống giao dịch chứng khoán.

+ Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước quyết định chấp thuận đăng ký làm ngân hàng thanh toán; trường hợp từ chối, phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Ngân hàng thương mại là ngân hàng thanh toán có nghĩa vụ nào?

Nghĩa vụ của ngân hàng thanh toán được quy định tại Điều 166 Nghị định 155/2020/NĐ-CP như sau:

Quy định chung về ngân hàng thanh toán

.....

2. Nghĩa vụ của ngân hàng thương mại làm ngân hàng thanh toán, bao gồm:

a) Duy trì điều kiện làm ngân hàng thanh toán theo quy định tại khoản 2 Điều 69 Luật Chứng khoán;

b) Thực hiện cho thành viên bù trừ vay để hỗ trợ thanh toán giao dịch chứng khoán trong trường hợp thành viên bù trừ mất khả năng thanh toán giao dịch chứng khoán;

c) Bồi thường cho Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam, thành viên bù trừ các chi phí và thiệt hại phát sinh trong trường hợp không thực hiện hoạt động thanh toán tiền giao dịch chứng khoán theo đúng quy định do lỗi của ngân hàng thanh toán;

d) Thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, bất thường hoặc theo yêu cầu của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thông tin về hoạt động của ngân hàng trong việc duy trì điều kiện làm ngân hàng thanh toán;

đ) Thực hiện công bố thông tin và các nghĩa vụ khác theo quy định phát luật.

3. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước kiểm tra, giám sát định kỳ, bất thường việc duy trì các điều kiện và thực hiện các nghĩa vụ của ngân hàng thương mại là ngân hàng thanh toán. Trường hợp ngân hàng không duy trì được điều kiện làm ngân hàng thanh toán hoặc không khôi phục được điều kiện làm ngân hàng thanh toán theo thời hạn do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước quy định hoặc ngân hàng vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ của ngân hàng thanh toán hoặc các trường hợp khác để đảm bảo an toàn cho hoạt động thanh toán, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước có quyền lựa chọn ngân hàng thanh toán khác đáp ứng đủ điều kiện quy định tại Điều 69 Luật Chứng khoán. Ngân hàng thanh toán chịu trách nhiệm cho hoạt động thanh toán giao dịch chứng khoán và hoàn tất các nghĩa vụ liên quan đến hoạt động thanh toán giao dịch chứng khoán đối với khách hàng cho đến khi có ngân hàng thanh toán thay thế.

....

Như vậy, ngân hàng thương mại là ngân hàng thanh toán có quyền và nghĩa vụ sau:

- Tổ chức việc thanh toán cho hoạt động giao dịch chứng khoán trên hệ thống giao dịch chứng khoán tách biệt với hoạt động thanh toán khác của ngân hàng và theo quy định của pháp luật về chứng khoán và thị trường chứng khoán;

- Tuân thủ chế độ báo cáo và nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật;

- Duy trì các điều kiện của ngân hàng thanh toán.

- Thực hiện cho thành viên bù trừ vay để hỗ trợ thanh toán giao dịch chứng khoán trong trường hợp thành viên bù trừ mất khả năng thanh toán giao dịch chứng khoán;

- Bồi thường cho Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam, thành viên bù trừ các chi phí và thiệt hại phát sinh trong trường hợp không thực hiện hoạt động thanh toán tiền giao dịch chứng khoán theo đúng quy định do lỗi của ngân hàng thanh toán;

- Thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, bất thường hoặc theo yêu cầu của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thông tin về hoạt động của ngân hàng trong việc duy trì điều kiện làm ngân hàng thanh toán;

- Thực hiện công bố thông tin và các nghĩa vụ khác theo quy định phát luật.

- Chịu trách nhiệm cho hoạt động thanh toán giao dịch chứng khoán và hoàn tất các nghĩa vụ liên quan đến hoạt động thanh toán giao dịch chứng khoán đối với khách hàng cho đến khi có ngân hàng thanh toán thay thế.