Hệ thống 2 sổ kế toán là gì? Có được lập 2 sổ kế toán không? Lập 2 sổ kế toán có bị phạt không?

Hệ thống 2 sổ kế toán là gì? Có được lập 2 sổ kế toán không? Lập 2 sổ kế toán có bị phạt không?

NÓNG: Hạn chót nộp danh sách khách hàng đã sử dụng phần mềm sổ kế toán tài chính năm 2026 theo hướng dẫn của Cục thuế

Ngày 31/3/2026, Cục thuế đã có Công văn 1902/CT-CĐS năm 2026 phối hợp ngăn chặn hành vi gian lận thuế sử dụng song song hai hệ thống số kế toán tài chính

TẢI VỀ Công văn 1902/CT-CĐS năm 2026

Theo Công văn 1902/CT-CĐS năm 2026 có nêu:

Qua công tác quản lý của cơ quan thuế và thông tin từ các cơ quan bảo vệ pháp luật, cơ quan thuế nhận thấy vẫn còn tình trạng một số doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh thực hiện hành vi gian lận thuế thông qua việc sử dụng phần mềm để vận hành song song hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên cho cùng một đơn vị kinh doanh trong một kỳ kế toán năm. Trong đó, một hệ thống sổ được sử dụng để báo cáo với cơ quan thuế và hệ thống sổ còn lại được vận hành nội bộ để ghi nhận đầy đủ doanh thu thực tế với mục tiêu giảm nghĩa vụ đối với ngân sách nhà nước. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật về thuế theo quy định tại Điều 17, Điều 143 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, Điều 13 Luật Kế toán số 88/2015/QH13 và Điều 221 Bộ Luật hình sự số 100/2015/QH13, cụ thể:

...

Hệ thống 2 sổ kế toán là gì?

Theo đó, có thể hiểu "Hệ thống 2 sổ kế toán" là doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh sử dụng phần mềm để vận hành song song hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên cho cùng một đơn vị kinh doanh trong một kỳ kế toán năm.

Trong đó, một hệ thống sổ được sử dụng để báo cáo với cơ quan thuế và hệ thống sổ còn lại được vận hành nội bộ để ghi nhận đầy đủ doanh thu thực tế với mục tiêu giảm nghĩa vụ đối với ngân sách nhà nước.

Có được lập 2 sổ kế toán không?

Theo quy định tại khoản 10 Điều 13 Luật Kế toán 2015 quy định hành vi bị nghiêm cẩm:

Các hành vi bị nghiêm cấm

...

10. Lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên hoặc cung cấp, công bố các báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán.

...

Theo đó, hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên trong cùng một kỳ kế toán là hành vi bị nghiêm cấm.

Lập 2 sổ kế toán có bị phạt không?

- Theo Điều 17 Luật Quản lý thuế 2019 được sửa đổi bởi khoản 4 Điều 6 Luật sửa đổi Luật Chứng khoán, Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập, Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Luật Quản lý thuế, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Dự trữ quốc gia, Luật Xử lý vi phạm hành chính 2024 quy định về trách nhiệm của người nộp thuế:

Trách nhiệm của người nộp thuế

1. Thực hiện đăng ký thuế, sử dụng mã số thuế theo quy định của pháp luật.

2. Khai chính xác, trung thực, đầy đủ và nộp hồ sơ thuế đúng thời hạn; chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực, đầy đủ của hồ sơ thuế và các tài liệu cung cấp cho cơ quan thuế trong quá trình giải quyết hồ sơ thuế theo quy định của pháp luật về thuế.

...

- Điều 143 Luật Quản lý thuế 2019 quy định về hành vì trốn thuế bao gồm:

Hành vi trốn thuế

1. Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc ngày hết thời hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế theo quy định của Luật này.

2. Không ghi chép trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp.

...

Theo các quy định nêu trên, tất cả nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh phải được ghi chép đầy đủ, chính xác và kịp thời trên một hệ thống sổ kế toán tài chính duy nhất. Việc sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán nhằm che giấu doanh thu, che giấu quy mô hoạt động sản xuất, kinh doanh không chỉ làm thất thu ngân sách nhà nước mà còn tạo ra sự bất bình đẳng trong môi trường kinh doanh, ảnh hưởng tiêu cực đến kỷ cương pháp luật và niềm tin xã hội đối với việc chấp hành pháp luật thuế.

Cá nhân, tổ chức có hành vi lập 2 sổ kế toán nhằm gian lận thuế có thể phải chịu xử phạt VPHC và bị xử lý HS. Đơn cử:

- Điều 221 Bộ Luật hình sự 2015 được sửa đổi bởi Điều 2 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 về Tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng:

Tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng

1. Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn thực hiện một trong những hành vi sau đây, gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc dưới 100.000.000 đồng nhưng đã bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

...

đ) Lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm bỏ ngoài sổ kế toán tài sản, nguồn vốn, kinh phí của đơn vị kế toán.

...

Theo đó quy định nêu trên, hành vi lập 2 sổ kế toán nhằm gian lận thuế có thể bị xử lý hình sự theo quy định pháp luật, cụ thể:

Người có hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn thực hiện lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm bỏ ngoài sổ kế toán tài sản, nguồn vốn, kinh phí của đơn vị kế toán, gây thiệt hại nhưng đã bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 20 năm (tùy mức độ tính chất hành vi vi phạm).

Bên cạnh đó, người phạm tội nêu trên còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

- Theo điểm b khoản 4 Điều 9 Nghị định 41/2018/NĐ-CP quy định xử phạt hành vi vi phạm quy định về sổ kế toán, cụ thể như sau:

Xử phạt hành vi vi phạm quy định về sổ kế toán

...

4. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

...

b) Để ngoài sổ kế toán tài sản, nợ phải trả của đơn vị hoặc có liên quan đến đơn vị nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

...

Theo đó, cá nhân có hành vi để ngoài sổ kế toán tài sản, nợ phải trả của đơn vị hoặc có liên quan đến đơn vị nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng (tùy mức độ tính chất hành vi vi phạm).

Bên cạnh đó, cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm buộc bổ sung vào sổ kế toán đối với các hành vi để ngoài sổ kế toán tài sản, nợ phải trả của đơn vị hoặc có liên quan đến đơn vị vi phạm.

Lưu ý: Mức phạt tiền nêu trên là mức phạt áp dụng đối với cá nhân. Đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân (Điều 6 Nghị định 41/2018/NĐ-CP được sửa đổi bởi Khoản 2 Điều 5 Nghị định 102/2021/NĐ-CP).

*Trên đây là thông tin về "Hệ thống 2 sổ kế toán là gì? Có được lập 2 sổ kế toán không? Lập 2 sổ kế toán có bị phạt không?"

Hệ thống 2 sổ kế toán là gì? Có được lập 2 sổ kế toán không? Lập 2 sổ kế toán có bị phạt không? (Hình từ Internet)

Trọn bộ sổ kế toán hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu theo Thông tư 152 kèm cách ghi chi tiết?

Ngày 31/12/2025, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 152/2025/TT-BTС hướng dẫn kế toán cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

TẢI VỀ Toàn văn Thông tư 152/2025/TT-BTС

Theo đó, trọn bộ sổ kế toán hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu theo Thông tư 152/2025/TT-BTС theo 4 nhóm đối tượng cụ thể:

>> TẢI VỀ Cách ghi chi tiết bộ sổ kế toán hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu/năm

Tổng hợp 05 mẫu tờ khai thuế GTGT mới nhất 2026 được sửa đổi bởi Thông tư 40/2025/TT-BTC?

Tổng hợp 05 mẫu tờ khai thuế GTGT mới nhất 2026 được quy định tại Mục II Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 80/2021/TT-BTC được sửa đổi bởi khoản 7 Điều 1 Thông tư 40/2025/TT-BTC, cụ thể như sau: