Các hình thức thực hiện pháp luật hiện nay
Thực hiện pháp luật được hiểu là hoạt động có định hướng nhằm chuyển hóa các quy phạm pháp luật từ văn bản thành thực tiễn, qua đó xác lập các hành vi xử sự hợp chuẩn của cá nhân và tổ chức tương ứng với quy định của nhà nước.
Điều này có nghĩa là các hành vi ấy không trái pháp luật và không vượt quá khuôn khổ mà pháp luật quy định.
Các hình thức thực hiện pháp luật hiện nay bao gồm:
(1) Tuân thủ pháp luật
Tuân thủ pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật (tổ chức, cá nhân) kiềm chế không thực hiện các hành vi pháp luật cấm.
Những quy phạm pháp luật cấm đoán được thể hiện ở hình thức này.
Ví dụ: Người đủ 16 tuổi trở lên được điều khiển xe gắn máy quy định tại điểm a khoản 1 Điều 59 Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024.
(2) Thi hành pháp luật
Thi hành pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật (tổ chức, cá nhân) chủ động thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ mà pháp luật quy định phải làm (bắt buộc phải làm).
Những quy phạm pháp luật bắt buộc (những quy phạm quy định nghĩa vụ phải thực hiện những hành vi tích cực nhất định) được thể hiện ở hình thức này.
Ví dụ: Công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên phải thực hiện thủ tục cấp thẻ căn cước theo quy định tại khoản 2 Điều 19 Luật Căn cước 2023.
(3) Sử dụng pháp luật
Sử dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể (tổ chức, cá nhân) thực hiện các quyền và tự do pháp lí của mình theo quy định của pháp luật (làm những việc pháp luật cho phép làm).
Những quy phạm pháp luật quy định về các quyền và tự do pháp lý của các tổ chức, cá nhân được thể hiện ở hình thức này.
Ví dụ: Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở. Không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý theo Điều 22 Hiến pháp 2013.
(4) Áp dụng pháp luật
Áp dụng pháp luật là việc các cơ quan, cán bộ, công chức nhà nước có thẩm quyền hoặc cá nhân, tổ chức được Nhà nước trao quyền, căn cứ vào pháp luật đề ra các quyết định làm phát sinh, thay đồi hoặc chấm dứt việc thực hiện quyền, nghĩa vụ cụ thể của cá nhân, tổ chức.
- Áp dụng pháp luật mang tính quyền lực nhà nước.
- Áp dụng pháp luật được tiến hành theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.
- Áp dụng pháp luật theo nguyên tắc cá biệt hoá các quy phạm pháp luật đối với từng trường hợp cụ thể.
Ở hình thức này, các chủ thể pháp luật thực hiện các quy định của pháp luật luôn có sự can thiệp của cơ quan nhà nước hay các cá nhân có thẩm quyền.
Ví dụ: Thẩm quyền đăng ký kết hôn của Uỷ ban nhân dân xã quy định tại khoản 1 Điều 17 Luật Hộ tịch 2014.
Thư Viện Pháp Luật vừa ra mắt AIGiaoDuc giúp học môn Giáo dục Công dân và Kinh tế & Pháp luật theo thực tế, dễ hiểu, có trắc nghiệm và bài giải gắn với đời sống. Dành cho học sinh THCS và THPT, hỗ trợ phụ huynh đồng hành cùng con. AIGiaoDuc cá nhân hóa việc học, ôn tập, kiểm tra và luyện thi một cách thông minh Nội dung được xây dựng bám sát cấu trúc và tinh thần của Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018, lấy Giáo dục Công dân ở bậc THCS làm trọng tâm. Mỗi bài học được thiết kế như một câu chuyện gần gũi, giúp học sinh từng bước hình thành ý thức công dân, tư duy pháp luật và kỹ năng sống cần thiết. AIGiaoDuc có phiên bản web tại https://aigiaoduc.thuvienphapluat.vn/ Giáo dục Công dân - Kinh tế & Pháp luật là nơi những bài học Công dân, Kinh tế và Pháp luật bước ra khỏi trang sách để đi vào đời sống. Ở đó, người học không chỉ học điều đúng – sai về lý thuyết, mà còn học cách suy nghĩ, cách lựa chọn và cách chịu trách nhiệm với hành động của mình. Mỗi nội dung được xây dựng như một câu chuyện gần gũi, giúp người học dần hình thành tư duy pháp luật, ý thức công dân và bản lĩnh sống giữa xã hội nhiều biến động. Link truy cập: https://aigiaoduc.thuvienphapluat.vn/ Quét QR để truy cập website
|
Các hình thức thực hiện pháp luật hiện nay là gì? So sánh 4 hình thức thực hiện pháp luật? (Hình từ Internet)
So sánh 4 hình thức thực hiện pháp luật
So sánh 4 hình thức thực hiện pháp luật như sau:
Tuân thủ pháp luật | Thi hành pháp luật | Sử dụng pháp luật | Áp dụng pháp luật | |
Bản chất | Là hoạt động thực hiện pháp luật có tính chất thụ động và thể hiện dưới dạng không hành động một hành vi nào đó | Là việc chủ thể pháp luật hành động một hành vi nào đó theo hướng chủ động và tích cực | Là hoạt động thực hiện pháp luật bằng cách hành động hoặc không hành động một hành vi cụ thể | Là việc những cơ quan có thẩm quyền dựa vào pháp luật để điều chỉnh, giải quyết những hành vi sai trái, trong khuôn khổ trách nhiệm quyền hạn của mình |
Chủ thể thực hiện | Mọi chủ thể pháp luật | Mọi chủ thể pháp luật | Mọi chủ thể pháp luật | Cán bộ, cơ quan nhà nước có thẩm quyền |
Hình thức thể hiện | Thường là hình thức cấm đoán một hành vi cụ thể nào đó | Thường được thể hiện dưới hình thức bắt buộc thực hiện | Thể hiện ở mọi loại quy phạm khác nhau | Thường được thể hiện theo hình thức quy phạm trao quyền. |
Tính bắt buộc | Bắt buộc thực hiện | Bắt buộc thực hiện | Không bắt buộc. Chủ thể tự thực hiện theo mong muốn của mình | Bắt buộc thực hiện |
*Trên đây là "Các hình thức thực hiện pháp luật hiện nay và so sánh 4 hình thức thực hiện pháp luật"
Các nguyên tắc phổ biến giáo dục pháp luật
Nguyên tắc phổ biến giáo dục pháp luật quy định tại Điều 5 Luật phổ biến giáo dục pháp luật 2012 như sau:
(1) Chính xác, đầy đủ, rõ ràng, dễ hiểu, thiết thực.
(2) Kịp thời, thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm.
(3) Đa dạng các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật, phù hợp với nhu cầu, lứa tuổi, trình độ của đối tượng được phổ biến, giáo dục pháp luật và truyền thống, phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc.
(4) Gắn với việc thi hành pháp luật, thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước, của địa phương và đời sống hằng ngày của người dân.
(5) Phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan, tổ chức, gia đình và xã hội.
Lưu ý: Các hành vi bị cấm
- Truyền đạt sai lệch, phê phán nội dung pháp luật được phổ biến; không cung cấp thông tin, tài liệu theo quy định của pháp luật; cung cấp thông tin, tài liệu có nội dung sai sự thật, trái pháp luật, trái đạo đức xã hội, truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
- Lợi dụng phổ biến, giáo dục pháp luật để xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước; tuyên truyền chính sách thù địch, gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc; xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
- Cản trở việc thực hiện quyền được thông tin, tìm hiểu, học tập pháp luật của công dân, hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
- Lợi dụng việc thực hiện quyền được thông tin, tìm hiểu, học tập pháp luật để gây cản trở đến hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân, gây mất trật tự, an toàn xã hội.
Bài viết này có hữu ích không?
- - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
- - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
- - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
- - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];
