Thu hồi vouchers đã phát hành có vi phạm pháp luật trong hoạt động thương mại? Vouchers có giá trị thanh toán không?

Thu hồi vouchers đã phát hành có vi phạm pháp luật trong hoạt động thương mại?

Vouchers hay được hiểu là phiếu mua hàng, phiếu quà tặng, mã giảm giá… là một loại phiếu hoặc mã điện tử có giá trị quy định thành một khoản tiền hoặc một ưu đãi nhất định khi người tiêu dùng mua sắm hoặc thực hiện công việc cụ thể để được hưởng dịch vụ ưu đãi trong một khoản thời gian theo điều khoản chương trình khuyến mại cho bên phát hành công bố công khai.

Việc thu hồi vouchers đã phát hành bị xem là hành vi vi phạm pháp luật thương mại khi

- Việc thu hồi xâm phạm quyền lợi của người tiêu dùng tại Điều 4 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023.

- Việc thu hồi vi phạm chính điều khoản, hình thức, nội dung áp dụng mà bên phát hành đã công bố, công khai theo quy định tại Điều 95 và 96 Luật thương mại 2005.

>>> Khuyến mại bằng hình thức giảm giá có cần đăng ký hoạt động khuyến mại với Sở Công Thương không?

>>> Khoản chi phí khuyến mại không đăng ký hoạt động tới Sở Công Thương có được tính chi phí hợp lý không?

Thu hồi vouchers đã phát hành có vi phạm pháp luật trong hoạt động thương mại? (Hình ảnh từ Internet)

Vouchers có giá trị thanh toán không?

Pháp luật hiện hành chưa có quy định cụ thể công nhận giá trị thanh toán của vouchers. Tuy nhiên, căn cứ Điều 92 Luật Thương mại 2005 quy định về các hình thức khuyến mại bao gồm:

Các hình thức khuyến mại

1. Đưa hàng hoá mẫu, cung ứng dịch vụ mẫu để khách hàng dùng thử không phải trả tiền.

2. Tặng hàng hoá cho khách hàng, cung ứng dịch vụ không thu tiền.

3. Bán hàng, cung ứng dịch vụ với giá thấp hơn giá bán hàng, giá cung ứng dịch vụ trước đó, được áp dụng trong thời gian khuyến mại đã đăng ký hoặc thông báo. Trường hợp hàng hóa, dịch vụ thuộc diện Nhà nước quản lý giá thì việc khuyến mại theo hình thức này được thực hiện theo quy định của Chính phủ.

4. Bán hàng, cung ứng dịch vụ có kèm theo phiếu mua hàng, phiếu sử dụng dịch vụ để khách hàng được hưởng một hay một số lợi ích nhất định.

5. Bán hàng, cung ứng dịch vụ có kèm phiếu dự thi cho khách hàng để chọn người trao thưởng theo thể lệ và giải thưởng đã công bố.

6. Bán hàng, cung ứng dịch vụ kèm theo việc tham dự các chương trình mang tính may rủi mà việc tham gia chương trình gắn liền với việc mua hàng hóa, dịch vụ và việc trúng thưởng dựa trên sự may mắn của người tham gia theo thể lệ và giải thưởng đã công bố.

7. Tổ chức chương trình khách hàng thường xuyên, theo đó việc tặng thưởng cho khách hàng căn cứ trên số lượng hoặc trị giá mua hàng hóa, dịch vụ mà khách hàng thực hiện được thể hiện dưới hình thức thẻ khách hàng, phiếu ghi nhận sự mua hàng hoá, dịch vụ hoặc các hình thức khác.

8. Tổ chức cho khách hàng tham gia các chương trình văn hóa, nghệ thuật, giải trí và các sự kiện khác vì mục đích khuyến mại.

9. Các hình thức khuyến mại khác nếu được cơ quan quản lý nhà nước về thương mại chấp thuận.

Theo đó, vouchers được xem là một công cụ thực hiện hoạt động khuyến mại thông qua phiếu giảm giá, phiếu ưu đãi. Đồng thời vouchers chỉ được dùng để trừ giá trị mua hàng/dịch vụ theo điều kiện cụ thể của chương trình do chính doanh nghiệp, thương nhân phát hành.

Như vậy, vouchers không có giá trị sử dụng bên ngoài phạm vi chương trình khuyến mại của nơi phát hành ra nó. Do đó, không thể xem vouchers là một hình thức thanh toán như tiền mặt hay các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt được công nhận theo quy định pháp luật có liên quan.

Trường hợp nào được thu hồi vouchers hợp pháp theo quy định pháp luật thương mại?

Theo định nghĩa tại Điều 88 Luật Thương mại 2005 về Khuyến mại như sau:

Khuyến mại

Khuyến mại là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân nhằm xúc tiến việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ bằng cách dành cho khách hàng những lợi ích nhất định.

Thương nhân có quyền lựa chọn hình thức, thời gian, địa điểm khuyến mại, hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại theo quy định khoản 1 Điều 95 Luật thương mại 2005.

Đồng thời, căn cứ Điều 96 Luật Thương mại 2005 về Nghĩa vụ của thương nhân thực hiện khuyến mại bao gồm:

Nghĩa vụ của thương nhân thực hiện khuyến mại

1. Thực hiện đầy đủ các trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật để thực hiện các hình thức khuyến mại.

2. Thông báo công khai các nội dung thông tin về hoạt động khuyến mại cho khách hàng theo quy định tại Điều 97 của Luật này.

3. Thực hiện đúng chương trình khuyến mại đã thông báo và các cam kết với khách hàng.

4. Đối với một số hình thức khuyến mại quy định tại khoản 6 Điều 92 của Luật này, thương nhân phải trích 50% giá trị giải thưởng đã công bố vào ngân sách nhà nước trong trường hợp không có người trúng thưởng.

Bộ trưởng Bộ Thương mại quy định các hình thức khuyến mại cụ thể thuộc các chương trình mang tính may rủi phải thực hiện quy định này.

5. Tuân thủ các thỏa thuận trong hợp đồng dịch vụ khuyến mại nếu thương nhân thực hiện khuyến mại là thương nhân kinh doanh dịch vụ khuyến mại.

Như vậy, hoạt động khuyến mại, phát hành vouchers, hình thức, nội dung điều khoản được phép sử dụng vouchers, phân loại vouchers đều thuộc quyền lựa chọn của thương nhân phát hành. Tuy nhiên thương nhân buộc phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo quy định pháp luật nêu trên.

Theo định nghĩa tại Điều 116 Bộ luật Dân sự 2015 về Giao dịch dân sự như sau:

Giao dịch dân sự

Giao dịch dân sự là hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn phương làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự.

Đồng thời, căn cứ khoản 2 và khoản 3 Điều 351 Bộ luật Dân sự 2015 về Trách nhiệm dân sự do vi phạm nghĩa vụ như sau:

Trách nhiệm dân sự do vi phạm nghĩa vụ

...

2. Trường hợp bên có nghĩa vụ không thực hiện đúng nghĩa vụ do sự kiện bất khả kháng thì không phải chịu trách nhiệm dân sự, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.

3. Bên có nghĩa vụ không phải chịu trách nhiệm dân sự nếu chứng minh được nghĩa vụ không thực hiện được là hoàn toàn do lỗi của bên có quyền.

Theo đó, việc phát hành vouchers có thể xem là một giao dịch dân sự làm phát sinh quyền được nhận, đổi hàng hóa dịch vụ của người tiêu dùng khi thỏa mãn các điều kiện sử dụng trong thời hạn sử dụng cụ thể của vouchers mà bên phát hành đã công bố.

Đồng thời thương nhân phát hành vouchers nghĩa vụ cung cấp đúng và đủ hàng hóa, đáp ứng chất lượng dịch vụ đối với người tiêu dùng đã thực hiện đúng các điều khoản đã thông báo của vouchers.

Như vậy, bên phát hành có quyền thiết kế chương trình khuyến mại nhưng phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về hoạt động khuyến mại theo quy định pháp luật nêu trên.

Khi đó, việc chấm dứt hiệu lực hoặc vô hiệu hóa giá trị sử dụng của vouchers, thu hồi vouchers chỉ hợp pháp nếu nằm trong phạm vi điều kiện đã được thông báo, được công khai hoặc thuộc các trường hợp khác theo quy định pháp luật. Cụ thể khi:

- Có hành vi vi phạm của khách hàng so với điều khoản dịch vụ, điều kiện được áp dụng vouchers đã được công khai, công bố.

- Đã hết thời gian áp dụng chương trình khuyến mại, hết hạn sử dụng vouchers theo điều khoản đã công bố.