Tâm thần là gì? Danh sách 30 bệnh tâm thần trong giám định pháp y? Người bị bệnh tâm thần có bị đi tù không?

Nguyễn Thị Thanh Xuân 384 lượt xem
09:50 | 05/12/2025
Tâm thần là gì? Danh sách 30 bệnh tâm thần trong giám định pháp y? Người bị bệnh tâm thần có bị đi tù không? Trách nhiệm phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm ra sao theo quy định Bộ luật hình sự 2015?
Nội dung chính
  1. Tâm thần là gì? Danh sách 30 bệnh tâm thần trong giám định pháp y?
  2. Người bị bệnh tâm thần có bị đi tù không?
  3. Trách nhiệm phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm ra sao?

Tâm thần là gì? Danh sách 30 bệnh tâm thần trong giám định pháp y?

Tâm thần là một dạng bệnh lý phát sinh khi hoạt động của não bộ bị rối loạn. Sự rối loạn này dẫn đến những thay đổi bất thường trong lời nói, hành vi, cảm xúc và suy nghĩ của người bệnh. Các bệnh tâm thần thường gặp bao gồm: rối loạn lo âu, trầm cảm, tâm thần phân liệt, rối loạn hành vi mang tính nghiện và các rối loạn về ăn uống.

Theo Quyết định 2999/QĐ-BYT năm 2022 quy định về danh sách 30 bệnh tâm thần/rối loạn tâm thần thường gặp trong giám định pháp y như sau:

STT

Tên

1

Mất trí trong bệnh pick (F02.0)

2

Mất trí không biệt định (F03)

3

Các rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng cần sa (F12)

4

Các rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng cocaine (F14)

5

Các rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng các chất kích thích khác bao gồm cafeine (F15)

6

Tâm thần phân liệt thể căng trương lực (F20.2)

7

Rối loạn loạn thần đa dạng cấp với các triệu chứng của tâm thần phân liệt (F23.1)

8

Hưng cảm nhẹ (F30.0)

9

Rối loạn cảm xúc lưỡng cực, hiện tại giai đoạn hỗn hợp (F31.6)

10

Rối loạn cảm xúc lưỡng cực, hiện tại thuyên giảm (F31.7)

11

Giai đoạn trầm cảm nhẹ (F32.0)

12

Giai đoạn trầm cảm vừa (F32.1)

13

Rối loạn trầm cảm tái diễn, hiện tại thuyên giảm (F33.4)

14

Khí sắc chu kỳ (F34.0)

15

Rối loạn hoảng sợ (F41.0)

16

Rối loạn lo âu lan tỏa (F41.1)

17

Phản ứng trầm cảm ngắn (F43.20)

18

Phản ứng trầm cảm kéo dài (F43.21)

19

Phản ứng hỗn hợp lo âu và trầm cảm (F43.22)

20

Sững sờ phân ly (F44.2)

21

Các rối loạn vận động phân ly (F44.4)

22

Co giật phân ly (F44.5)

23

Các rối loạn phân ly (chuyển di) hỗn hợp (F44.7)

24

Rối loạn cơ thể hóa (F45.0)

25

Xu hướng tình dục quá mức (F52.7)

26

Các rối loạn tâm thần và hành vi nhẹ, kết hợp với thời kỳ sinh đẻ, không phân loại ở nơi khác (F53.0)

27

Các rối loạn tâm thần và hành vi nặng, kết hợp với thời kỳ sinh đẻ, không phân loại ở nơi khác (F53.1)

28

Biến đổi nhân cách kéo dài sau trải nghiệm sự kiện bi thảm (F62.0)

29

Biến đổi nhân cách kéo dài sau bệnh tâm thần (F62.1)

30

Loạn dục trẻ em (F65.4)

Trên đây là thông tin về "Tâm thần là gì? Danh sách 30 bệnh tâm thần trong giám định pháp y?"

Tâm thần là gì? Danh sách 30 bệnh tâm thần trong giám định pháp y?

Tâm thần là gì? Danh sách 30 bệnh tâm thần trong giám định pháp y? Người bị bệnh tâm thần có bị đi tù không? (hình từ internet)

Người bị bệnh tâm thần có bị đi tù không?

Theo Điều 21 Bộ luật Hình sự 2015 quy định người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần, một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì không phải chịu trách nhiệm hình sự.

Tuy nhiên, theo Điều 49 Bộ luật Hình sự 2015 được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2025 quy định như sau:

- Đối với người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi mắc bệnh quy định tại Điều 21 Bộ luật Hình sự 2015, Viện kiểm sát hoặc Tòa án căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần có thể quyết định đưa họ vào một cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để bắt buộc chữa bệnh.

- Đối với người phạm tội trong khi có năng lực trách nhiệm hình sự nhưng trước khi bị kết án đã mắc bệnh tới mức mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần, Tòa án có thể quyết định đưa họ vào một cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để bắt buộc chữa bệnh. Sau khi có kết luận khỏi bệnh hoặc có kết luận đủ khả năng nhận thức, đủ khả năng điều khiển hành vi, người đó có thể phải chịu trách nhiệm hình sự.

- Đối với người đang chấp hành hình phạt tù mà bị bệnh tới mức mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần, Tòa án có thể quyết định đưa họ vào một cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để bắt buộc chữa bệnh. Sau khi có kết luận khỏi bệnh hoặc có kết luận đủ khả năng nhận thức, đủ khả năng điều khiển hành vi, nếu không có lý do khác để miễn chấp hành hình phạt, thì người đó phải tiếp tục chấp hành hình phạt.

+ Thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù.

Như vậy, theo quy định trên người bị bệnh tâm thần vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự và đi tù.

Trách nhiệm phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm ra sao?

Theo Điều 4 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về trách nhiệm phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm như sau:

- Cơ quan Công an, Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và các cơ quan hữu quan khác có trách nhiệm thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, đồng thời hướng dẫn, giúp đỡ các cơ quan khác của Nhà nước, tổ chức, cá nhân phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm, giám sát và giáo dục người phạm tội tại cộng đồng.

- Cơ quan, tổ chức có nhiệm vụ giáo dục những người thuộc quyền quản lý của mình nâng cao cảnh giác, ý thức bảo vệ và tuân theo pháp luật, tôn trọng các quy tắc của cuộc sống xã hội chủ nghĩa; kịp thời có biện pháp loại trừ nguyên nhân và điều kiện gây ra tội phạm trong cơ quan, tổ chức của mình.

- Mọi công dân có nghĩa vụ tích cực tham gia phòng, chống tội phạm.

Logo Thư viện Pháp luật
Nguyễn Thị Thanh Xuân Chuyên viên pháp lý

Bài viết này có hữu ích không?

  • - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
  • - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
  • - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
  • - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];

Pháp luật hành chính Xem thêm

Pháp luật
Mẫu Nghị quyết Hội nghị viên chức người lao động năm 2026-2027 ra sao? Mẫu Nghị quyết Hội nghị viên chức 2026 thế nào?

Mẫu Nghị quyết Hội nghị viên chức, người lao động năm học 2026–2027 dùng để tham khảo khi xây dựng Nghị quyết tại cơ sở giáo dục. Mẫu gồm phần căn cứ, nội dung Hội nghị thống nhất, mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và trách nhiệm tổ chức thực hiện.

Bài viết mới nhất