Danh mục các bệnh phải xét nghiệm đối với động vật nhập khẩu theo quy định kiểm dịch động vật?

Các bệnh phải xét nghiệm đối với động vật nhập khẩu theo quy định kiểm dịch động vật là gì?

Trước đây, căn cứ vào Mục I Phụ lục XII ban hành kèm theo Thông tư 25/2016/TT-BNNPTNT quy định về danh mục các bệnh phải xét nghiệm đối với động vật nhập khẩu theo quy định kiểm dịch động vật như sau:

Theo đó, hiện nay có tất cả là 20 bệnh phải xét nghiệm đối với động vật nhập khẩu theo quy định kiểm dịch động vật.

Tuy nhiên, từ ngày 6/10/2022 danh mục các bệnh phải xét nghiệm đối với động vật nhập khẩu theo quy định kiểm dịch động vật. Cụ thể, tại khoản 3 Điều 2 Thông tư 09/2022/TT-BNNPTNT quy định như sau:

Sửa đổi, bổ sung một số Phụ lục, biểu mẫu của Thông tư số 25/2016/TT-BNNPTNT ngày 30/6/2016 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật trên cạn (đã được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 35/2018/TT-BNNPTNT ngày 25 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn)

…

3. Sửa đổi số thứ tự thứ 9, 14, 15 và bổ sung số thứ tự 21 Bảng 1 và sửa đổi, bổ sung nội dung ghi chú mục I của Phụ lục XII như sau:

* Ghi chú:

- Căn cứ tình hình dịch bệnh của nước xuất khẩu, Cục Thú y hướng dẫn chỉ tiêu bệnh cần xét nghiệm để kiểm dịch.

- Trường hợp phát hiện bệnh mới chưa được quy định tại Bảng 1 mục I của Phụ lục này, Cục Thú y báo cáo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xem xét, quyết định chỉ tiêu kiểm dịch đối với bệnh mới.

- Mẫu được lấy ngẫu nhiên theo lô hàng; số lượng mẫu theo tỷ lệ lưu hành bệnh ước đoán là 5% (theo Bảng 2 của Phụ lục này).

- Căn cứ triệu chứng lâm sàng, cơ quan kiểm dịch động vật cửa khẩu lấy mẫu xét nghiệm để kiểm tra tác nhân gây bệnh theo quy định tại Phụ lục III.

Như vậy, trong thời gian tới sẽ có thay đổi về danh mục các bệnh phải xét nghiệm đối với động vật nhập khẩu theo quy định kiểm dịch động vật theo quy định trên, đồng thời sẽ bổ sung thêm bệnh viêm da nổi cục vào danh mục các bệnh phải xét nghiệm đối với động vật nhập khẩu theo quy định kiểm dịch động vật.

Kể từ ngày 1/1/2026 thì Các bệnh phải xét nghiệm đối với động vật nhập khẩu được thực hiện theo Phụ lục XII ban hành kèm theo Thông tư 01/2026/TT-BNNMT như sau:

Danh mục các bệnh phải xét nghiệm đối với động vật nhập khẩu theo quy định kiểm dịch động vật?

Lấy mẫu sản phẩm động vật nhập khẩu và thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc động vật nhập khẩu được thực hiện như thế nào?

Trước đây, căn cứ vào Mục II Phụ lục XII ban hành kèm theo Thông tư 25/2016/TT-BNNPTNT quy định như sau:

II. Sản phẩm động vật nhập khẩu:

1. Sản phẩm động vật dùng làm thực phẩm:

a) Lấy mẫu từng lô hàng để kiểm tra cảm quan, xét nghiệm các chỉ tiêu vi sinh vật, lý hóa theo quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia hiện hành;

b) Cơ quan kiểm dịch động vật cửa khẩu báo cáo ngay về Cục Thú y khi phát hiện mẫu kiểm tra vi phạm để thông báo theo quy định.

2. Thức ăn chăn nuôi, nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc động vật nhập khẩu:

Lấy mẫu từng lô hàng kiểm tra các chỉ tiêu vệ sinh thú y theo quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia hiện hành về vi sinh vật ô nhiễm; kiểm tra ADN loài nhai lại đối với bột sản phẩm từ các nước có nguy cơ bệnh Bò điện hoặc khi có yêu cầu giám định.

3. Trường hợp có các quy định mới với các chỉ tiêu nêu trên, thì áp dụng theo Quy định mới khi có hiệu lực thi hành.

Theo đó, việc lấy mẫu sản phẩm động vật nhập khẩu được thực hiện trên từng lô hàng để kiểm tra cảm quan, xét nghiệm các chỉ tiêu sinh vật, lý hóa.

Việc lấy mẫu thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc động vật nhập khẩu sẽ được thực hiện trên từng lô hàng kiểm tra các chỉ tiêu vệ sinh thú y.

Hiện nay, việc lấy mẫu xét nghiệm sản phẩm động vật nhập khẩu được quy định tại Phụ lục XII ban hành kèm theo Thông tư 01/2026/TT-BNNMT như sau:

(1) Sản phẩm động vật thuộc nhóm nguy cơ cao

Lấy mẫu từng lô hàng để kiểm tra, xét nghiệm các chỉ tiêu tác nhân gây bệnh theo quy định tại điểm a khoản này.

Riêng đối với chỉ tiêu Salmonella spp, E.coli (chủng O157:H7) thực hiện lấy mẫu theo tần suất như sau: Lấy mẫu của 03 lô hàng đầu tiên để kiểm tra, xét nghiệm. Nếu kết quả của cả 03 lô hàng đạt yêu cầu, thì cứ 03 lô hàng tiếp theo lấy mẫu của 01 lô hàng ngẫu nhiên để kiểm tra, xét nghiệm. Trường hợp phát hiện lô hàng không đạt yêu cầu thì lấy mẫu 03 lô hàng tiếp theo để kiểm tra, xét nghiệm.

Không lấy mẫu xét nghiệm tác nhân gây bệnh đối với sản phẩm động vật thuộc nhóm nguy cơ cao xuất phát từ quốc gia, vùng lãnh thổ đã được Tổ chức Thú y thế giới (WOAH) công nhận an toàn dịch bệnh đối với các bệnh theo quy định tại điểm a khoản này.

Cơ quan kiểm dịch động vật cửa khẩu kiểm tra thực trạng hàng hóa, lấy mẫu tại cửa khẩu, cấp Giấy chứng nhận vận chuyển (Mẫu 14b) để chủ hàng vận chuyển hàng về kho bảo quản theo đề nghị của chủ hàng.

Trường hợp hàng hóa là sản phẩm động vật không thể lấy mẫu tại cửa khẩu, Cơ quan kiểm dịch cửa khẩu thực hiện kiểm tra thực trạng hàng hóa, lấy mẫu tại kho bảo quản sản phẩm động vật theo đề nghị của chủ hàng.

Chủ hàng chịu trách nhiệm về việc vận chuyển, bảo quản hàng hóa trong khi chờ thực hiện kiểm dịch.

Riêng đối với sản phẩm động vật đông lạnh phải được lưu giữ tại khu vực cửa khẩu đến khi có kết quả kiểm dịch đạt yêu cầu.

(2) Sản phẩm động vật thuộc nhóm nguy cơ thấp:

Lấy mẫu kiểm tra, xét nghiệm các chỉ tiêu tác nhân gây bệnh theo quy định tại điểm a khoản này theo tần suất như sau:

Cứ 05 lô hàng kiểm tra thực trạng hàng hóa và lấy mẫu của 01 lô hàng ngẫu nhiên để kiểm tra, xét nghiệm; nếu phát hiện 01 lần vi phạm thì lấy mẫu liên tiếp 03 lô hàng để kiểm tra, xét nghiệm; nếu kết quả kiểm tra 03 lần liên tiếp đạt yêu cầu thì áp dụng tần suất 05 lô hàng sẽ lấy mẫu của 01 lô hàng ngẫu nhiên để kiểm tra, xét nghiệm.

Không lấy mẫu xét nghiệm tác nhân gây bệnh đối với sản phẩm động vật thuộc nhóm nguy cơ thấp xuất phát từ quốc gia, vùng lãnh thổ đã được Tổ chức Thú y thế giới (WOAH) công nhận an toàn dịch bệnh đối với các bệnh theo quy định tại điểm a khoản này.

Việc kiểm tra thực trạng hàng hóa, lấy mẫu kiểm dịch được thực hiện tại cửa khẩu hoặc kho hàng của chủ hàng đáp ứng được yêu cầu (nếu có đề nghị của chủ hàng); chủ hàng phải chịu trách nhiệm vận chuyển, bảo quản hàng hóa trong khi chờ thực hiện kiểm dịch.

Trường hợp lô hàng không phải lấy mẫu kiểm tra, trong thời gian 01 ngày làm việc, Cơ quan kiểm dịch động vật cửa khẩu chỉ kiểm tra hồ sơ, nếu đạt yêu cầu thì cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch nhập khẩu. Chủ hàng phải chịu trách nhiệm đối với hàng hóa nhập khẩu.

Kiểm tra, giám sát tác nhân gây bệnh truyền nhiễm đối với động vật giết mổ nhập khẩu làm thực phẩm như thế nào?

Trước đây, căn cứ vào Mục III Phụ lục XII ban hành kèm theo Thông tư 25/2016/TT-BNNPTNT quy định như sau:

III. Kiểm tra giám sát tác nhân gây bệnh truyền nhiễm, chất tồn dư độc hại đối với động vật giết mổ làm thực phẩm, sản phẩm động vật nhập khẩu làm thực phẩm

1. Chỉ tiêu, số mẫu giám sát: Hằng năm, Cục Thú y hướng dẫn cụ thể chỉ tiêu, số mẫu giám sát tùy theo tình hình thực tiễn cần kiểm soát các tác nhân về mầm bệnh, chất tồn dư độc hại (kim loại nặng, hóa chất bảo vệ thực vật, thuốc thú y, chất kích thích tăng trưởng và các chất độc hại khác) đối với động vật, sản phẩm động vật trên cạn nhập khẩu.

2. Tần suất lấy mẫu:

a) Cứ 06 lô hàng cùng chủng loại, cùng nguồn gốc xuất xứ, cùng một chủ hàng nhập khẩu thì lấy mẫu của 01 lô hàng để kiểm tra các chỉ tiêu giám sát.

b) Trường hợp phát hiện chỉ tiêu kiểm tra không đạt yêu cầu, cơ quan kiểm dịch động vật cửa khẩu tăng tỷ lệ lấy mẫu: Cứ 03 lô hàng thì lấy mẫu của 01 lô hàng để kiểm tra đối với chỉ tiêu không đạt yêu cầu.

c) Nếu kết quả kiểm tra chỉ tiêu không đạt yêu cầu tiếp tục vi phạm, cơ quan kiểm dịch động vật cửa khẩu lấy mẫu tất cả các lô hàng nhập khẩu để kiểm tra.

3. Xử lý kết quả giám sát:

a) Nếu chỉ tiêu được kiểm tra có kết quả của 03 lần liên tiếp đạt yêu cầu thì được miễn kiểm tra giám sát chỉ tiêu đó trong các lần nhập khẩu tiếp theo cho đến hết đợt giám sát.

b) Khi áp dụng lấy mẫu tất cả các lô hàng nhập khẩu để kiểm tra xử lý kết quả như sau

- Áp dụng tần suất 06 lô hàng lấy mẫu của 01 lô hàng để kiểm tra: Nếu kết quả kiểm tra 03 lần liên tiếp đạt yêu cầu.

- Tiếp tục duy trì lấy mẫu tất cả các lô hàng nhập khẩu để kiểm tra: Nếu kết quả kiểm tra từ 01 đến 02 lô hàng không đạt yêu cầu.

- Đề xuất tạm ngừng nhập khẩu: Nếu phát hiện kết quả kiểm tra từ 03 lô hàng vi phạm.

4. Căn cứ đánh giá kết quả kiểm tra đối với các chỉ tiêu giám sát: Các quy định, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật của Việt Nam, quy định quốc tế về an toàn thực phẩm;

5. Cơ quan kiểm dịch động vật cửa khẩu báo cáo ngay về Cục Thú y khi phát hiện lô hàng kiểm tra không đạt yêu cầu để thông báo vi phạm theo quy định.

Như vậy, việc kiểm tra, giám sát tác nhân gây bệnh truyền nhiễm đối với động vật giết mổ nhập khẩu làm thực phẩm được thực hiện theo quy định như trên.

Hiện nay, việc kiểm dịch đối với sản phẩm động vật trên cạn nhập khẩu làm nguyên liệu gia công, chế biến hàng xuất khẩu được thực hiện theo Phục lục XII ban hành kèm theo Thông tư 01/2026/TT-BNNMT như sau:

- Kiểm tra hồ sơ kiểm dịch, nội dung Giấy chứng nhận kiểm dịch của Cơ quan thú y có thẩm quyền nước xuất khẩu cấp cho lô hàng.

- Kiểm tra thực trạng hàng hóa, đối chiếu thông tin lô hàng với hồ sơ kiểm dịch.

- Lấy mẫu để kiểm tra các chỉ tiêu tác nhân gây bệnh như sau:

+ Đối với thịt gà, thịt vịt, thịt ngan, thịt ngỗng và phụ phẩm ăn được sau giết mổ của gà, vịt, ngan, ngỗng: Lấy mẫu kiểm tra tác nhân gây bệnh Cúm gia cầm thể độc lực cao; Niu-cát-xơn.

+ Đối với thịt lợn và sản phẩm ăn được sau giết mổ của lợn: Lấy mẫu kiểm tra tác nhân gây bệnh: Lở mồm long móng; Dịch tả lợn châu Phi.

+ Đối với thịt trâu, bò, dê, cừu và phụ phẩm ăn được sau giết mổ của trâu, bò, dê, cừu: Lấy mẫu kiểm tra tác nhân gây bệnh Sảy thai truyền nhiễm; Lở mồm long móng.

- Tần suất lấy mẫu để kiểm tra các chỉ tiêu tác nhân gây bệnh như sau: Cứ 06 lô hàng thì lấy 03 mẫu của 01 lô hàng để kiểm tra.

- Trường hợp các lô hàng thuộc diện chỉ kiểm tra hồ sơ kiểm dịch, nội dung Giấy chứng nhận kiểm dịch, thực trạng hàng hóa: Nếu kiểm tra thực trạng hàng hóa phát hiện không đảm bảo yêu cầu vệ sinh thú y thì lấy mẫu để kiểm tra các chỉ tiêu vệ sinh thú y.

- Xử lý kết quả kiểm tra: Được thực hiện theo các quy định của pháp luật hiện hành.

- Ngoài các tác nhân gây bệnh quy định tại khoản 3 Mục này, căn cứ diễn biến dịch bệnh, Cục Chăn nuôi và Thú y báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường xem xét, quyết định chỉ tiêu tác nhân gây bệnh để xét nghiệm theo quy định, khuyến cáo của Tổ chức Thú y thế giới (WOAH).

- Việc lấy mẫu theo tần suất được áp dụng trên tổng số lô hàng nhập khẩu tính từ ngày 01 tháng 01 đến 31 tháng 12 trong cùng 01 (một) năm.