Mô hình Văn phòng đăng ký đất đai một cấp và sắp xếp Văn phòng đăng ký đất đai theo Nghị quyết 105 của Chính phủ?

Mô hình Văn phòng đăng ký đất đai một cấp và sắp xếp Văn phòng đăng ký đất đai theo Nghị quyết 105 của Chính phủ

Mô hình Văn phòng đăng ký đất đai hiện nay là mô hình 01 cấp.

Mô hình Văn phòng đăng ký đất đai một cấp được đề cập trong năm 2025 Tờ trình 70-TTr/ĐU TẢI VỀ đề xuất phương án tổ chức sắp xếp lại Văn phòng đăng ký đất đai như sau:

Cụ thể, hệ thống Văn phòng đăng ký đất đai được thành lập qua 02 giai đoạn:

Giai đoạn 1: Được thành lập từ năm 2004 theo quy định tại khoản 2 Điều 64 Luật Đất đai 2003, Điều 9 Nghị định 181/2004/NĐ-CP, ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai theo mô hình 2 cấp: cấp tỉnh trực thuộc Sở Tài nguyên và môi trường và cấp huyện trực thuộc Phòng Tài nguyên và Môi trường;

Giai đoạn 2: Được sắp xếp, tổ chức lại từ năm 2014 đến nay theo quy định tại khoản 2 Điều 24 Luật Đất đai 2013, khoản 4 Điều 22 Luật Đất đai 2024 với mô hình 01 cấp trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường), có các Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại cấp huyện.

=> Như vậy, Mô hình Văn phòng đăng ký đất đai hiện nay là mô hình 01 cấp trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường), có các Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại cấp huyện.

* Tuy nhiên, sau sáp nhập tỉnh, xã 2025 còn 34 tỉnh, thành và 3321 đơn vị hành chính cấp xã thì các tỉnh, thành cũng đã có các Quyết định tổ chức lại Văn phòng đăng ký đất đai.

Sắp xếp mỗi tỉnh chỉ có 1 văn phòng đăng ký đất đai theo Nghị quyết 105 của Chính phủ

Theo đó, Chính phủ yêu cầu tiếp tục sắp xếp đơn vị sự nghiệp công, trong đó mỗi tỉnh thành không quá 7 đơn vị sự nghiệp công lĩnh vực Nông nghiệp và Môi trường. Tại phụ lục II Nghị quyết 105/NQ-CP, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lĩnh vực Văn hóa, thể thao và du lịch; lĩnh vực Nông nghiệp và Môi trường; lĩnh vực sự nghiệp khác;...

Sắp xếp mỗi tỉnh thành chỉ có 1 Trung tâm khuyến nông, 1 Trung tâm phát triển quỹ đất, 1 văn phòng đăng ký đất đai,...

Đối với lĩnh vực Nông nghiệp và Môi trường: Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường sắp xếp theo hướng tối đa không quá 07 đơn vị sự nghiệp công lập cung ứng dịch vụ sự nghiệp công tương ứng với 07 lĩnh vực sau:

(1) Đăng ký đất đai;

(2) Phát triển quỹ đất;

(3) Khuyến nông;

(4) Dịch vụ nông nghiệp;

(5) Dịch vụ môi trường;

(6) Quản lý rừng và bảo tồn thiên nhiên;

(7) Quản lý đê điều;

Trong đó giao 01 đơn vị phục vụ quản lý nhà nước (nếu có) và không tính các đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên trở lên.

Theo thống kê, thực trạng số lượng Văn phòng đăng ký đất đai và Chi nhánh theo Tờ trình 70-TTr/ĐU như sau:

Mô hình Văn phòng đăng ký đất đai một cấp và sắp xếp Văn phòng đăng ký đất đai theo Nghị quyết 105 của Chính phủ? (Hình từ Internet)

Hiểu rõ Thông tin Chuyển Văn phòng đăng ký đất đai về xã mới được đề xuất tại năm 2025

Văn bản hợp nhất 90/VBHN-BNNMT năm 2025 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai được Bộ NN&MT ban hành ngày 30/12/2025. Trong đó:

Văn phòng đăng ký đất đai là tổ chức đăng ký đất đai, đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc cơ quan có chức năng quản lý đất đai cấp tỉnh; có chức năng thực hiện đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, đo đạc, chỉnh lý, lập bản đồ địa chính, xây dựng, quản lý, vận hành và khai thác hệ thống thông tin đất đai, cung cấp dịch vụ công về đất đai và hỗ trợ công tác quản lý nhà nước khác về đất đai trên địa bàn cấp tỉnh.

Những ngày qua có nhiều ý kiến cho rằng văn bản hợp nhất nêu trên là quy định mới, chính thức giữ nguyên mô hình Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai hoặc không chuyển chức năng Văn phòng đăng ký đất đai về xã/phường...

Trao đổi với báo chí, bà Đoàn Thị Thanh Mỹ, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ NN&MT) cho biết đang có cách hiểu chưa đầy đủ về văn bản hợp nhất nói trên.

Theo đó, Văn bản hợp nhất 90/VBHN-BNNMT năm 2025 chỉ tổng hợp các nội dung sửa đổi, bổ sung đã ban hành, không đặt ra quy định, chính sách mới trong lĩnh vực đất đai. Việc hợp nhất này giúp cơ quan quản lý, người dân và các nhà nghiên cứu dễ tra cứu, áp dụng thống nhất, không phải là chính sách hay quy định mới của pháp luật về đất đai.

Việc hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật được thực hiện đúng quy định tại khoản 1 Điều 65 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trong đó nêu rõ: "Văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi, bổ sung phải được hợp nhất với văn bản quy phạm pháp luật được sửa đổi, bổ sung".

Ngoài ra, theo bà Đoàn Thị Thanh Mỹ, Luật Đất đai 2024 được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp bất thường lần thứ 5 ngày 18/1/2024 và quyết định cho phép có hiệu lực sớm từ ngày 1/7/2024, sớm hơn 5 tháng so với dự kiến ban đầu. Để bảo đảm Luật được triển khai đồng bộ, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương đã khẩn trương ban hành hệ thống văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, gồm 9 nghị định của Chính phủ, 1 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 6 thông tư của Bộ và hàng trăm văn bản của địa phương.

Trong bối cảnh từ ngày 1/7/2025, cả nước chính thức thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Chính phủ đã ban hành Nghị định 151/2025/NĐ-CP quy định về phân định thẩm quyền, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai.

Tiếp đó, ngày 15/8/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 226/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai, có hiệu lực cùng ngày.

Nghị định 226/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung 5 nghị định, gồm: Nghị định 71/2024/NĐ-CP về giá đất; Nghị định 88/2024/NĐ-CP về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; Nghị định 101/2024/NĐ-CP về điều tra cơ bản đất đai, đăng ký, cấp Giấy chứng nhận và hệ thống thông tin đất đai; Nghị định 102/2024/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai; và Nghị định 112/2024/NĐ-CP về đất trồng lúa.

Trên cơ sở đó, Bộ NN&MT đã tiến hành hợp nhất các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 226/2025/NĐ-CP với các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai, ban hành Văn bản hợp nhất 90/VBHN-BNNMT năm 2025.

Liên quan đến việc hoàn thiện chính sách đất đai, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai cho biết, nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai, nhất là trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, ngày 11/12, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 254/2025/QH15 quy định một số cơ chế, chính sách đặc thù, có hiệu lực từ 1/1/2026. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Nghị quyết này.

Đáng chú ý, ngày 6/1/2026, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước. Nghị quyết xác định mục tiêu đến năm 2030 đối với lĩnh vực đất đai, tài nguyên là quản lý, khai thác, huy động và sử dụng hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả, công khai, minh bạch, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững; bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu.

"Bộ NN&MT đang xây dựng kế hoạch cụ thể để thể chế hóa đầy đủ các chủ trương lớn này, bảo đảm chính sách đất đai tiếp tục là nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế – xã hội bền vững trong giai đoạn tới", Phó Cục trưởng Đoàn Thị Thanh Mỹ cho biết.

Khẩn trương đưa văn phòng đăng ký đất đai, khuyến nông, ban quản lý vào hoạt động hiệu lực, hiệu quả

Ngày 21/1/2026, Thủ tướng Chính phủ đã có Công văn 84/TTg-TCCV năm 2026 tiếp tục triển khai mô hình chính quyền địa phương 02 cấp trong đó có yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung thực hiện nghiêm túc các nhiệm vụ bao gồm việc khẩn trương đưa Văn phòng đăng ký đất đai, bố trí cán bộ, công chức lĩnh vực đất đai vào hoạt động mô hình CQĐP 02 cấp hiệu quả, cụ thể như sau:

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương

- Tổ chức quán triệt và triển khai nghiêm Kết luận 228-KL/TW năm 2025 và các chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.

- Khẩn trương đưa các tổ chức, đơn vị chuyên môn như khuyến nông, văn phòng đăng ký đất đai, ban quản lý vào hoạt động hiệu lực, hiệu quả, bảo đảm cung ứng đầy đủ dịch vụ công thiết yếu cho người dân và doanh nghiệp TẢI VỀ

- Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, bố trí cán bộ, công chức cấp xã đúng chuyên môn, nhất là trong các lĩnh vực tài chính, đất đai, quy hoạch, công nghệ thông tin; đơn giản hóa quy trình nội bộ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số.

- Hoàn thiện hạ tầng số, nền tảng số và cơ sở dữ liệu; chuẩn hóa quy trình công việc; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm giải quyết công việc nhanh, công khai, minh bạch; tiếp tục số hóa hồ sơ, tài liệu phục vụvận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.