Đơn vị hành chính cấp xã không đủ tiêu chuẩn do không đáp án tiêu chuẩn về diện tích và dân số theo Nghị quyết 112 ra sao?

Đơn vị hành chính cấp xã không đủ tiêu chuẩn do không đáp án tiêu chuẩn về diện tích và dân số theo Nghị quyết 112 ra sao?

Tiêu chuẩn đơn vị hành chính cấp xã mới nhất 2026 được quy định tại Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành ngày 24/12/2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.

Đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được tổ chức thành 02 cấp, gồm có:

- Tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh);

- Xã, phường, đặc khu trực thuộc cấp tỉnh (sau đây gọi chung là cấp xã).

Như vậy, đơn vị hành chính cấp xã gồm xã, phường, đặc khu.

Tiêu chuẩn đơn vị hành chính cấp xã mới nhất 2026 (Tiêu chuẩn xã, phường và đặc khu)

Theo quy định thì từ ngày 01/01/2026, tiêu chuẩn đối với xã, phường và đặc khu được áp dụng theo Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15.

Tuy nhiên, theo điều khoản chuyển tiếp tại Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15:

=> Như vậy:

Từ ngày 01/01/2026, tiêu chuẩn đối với xã, phường và đặc khu được áp dụng theo Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15.

Tuy nhiên, đơn vị hành chính đã được thành lập trước thời điểm Nghị quyết có hiệu lực (trước ngày 01/01/2026) sẽ không phải đánh giá lại theo các tiêu chuẩn mới, kể cả khi chưa đáp ứng yêu cầu về diện tích hoặc dân số.

Đồng thời, pháp luật cũng quy định các trường hợp được điều chỉnh địa giới hoặc thành lập, nhập, chia đơn vị hành chính mà không bắt buộc áp dụng các tiêu chuẩn tại Chương I của Nghị quyết nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, bảo vệ chủ quyền và phát triển kinh tế - xã hội.

Đơn vị hành chính cấp xã không đủ tiêu chuẩn do không đáp án tiêu chuẩn về diện tích và dân số theo Nghị quyết 112 ra sao? (Hình từ Internet)

Tiếp tục nghiên cứu sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã

Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đề nghị các địa phương tiếp tục nghiên cứu sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã không đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định. Việc sắp xếp vẫn phải bám sát những yêu cầu cơ bản, đó là phải phù hợp với đặc thù về văn hóa, lịch sử, truyền thống, dân tộc, tôn giáo, địa lý. Đồng thời iếp tục rà soát, sắp xếp các tổ chức hành chính thuộc UBND cấp tỉnh, cấp xã; sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tinh gọn, hiệu quả, đẩy mạnh cơ chế tự chủ và xã hội hóa...

Cụ thể:

Nhiệm vụ trọng tâm thứ ba là tiếp tục hoàn thiện không gian phát triển và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của chính quyền cấp xã.

Phó Thủ tướng đề nghị các địa phương tiếp tục rà soát, đánh giá tổng thể không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, bảo đảm phù hợp với yêu cầu phát triển, hình thành và phát triển đơn vị hành chính cấp xã đặc biệt (hoặc đặc khu kinh tế cấp xã) mang tính hạt nhân, cực tăng trưởng của tỉnh và liên kết vùng.

Trong đó, cần tập trung xử lý những địa bàn còn chia cắt về không gian đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, nhất là những khu vực có sự liên kết cao về kinh tế - xã hội.

"Đồng thời, nghiên cứu sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã không đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định. Hiện nay vẫn còn 705 đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn.

Tuy nhiên, việc sắp xếp vẫn phải bám sát những yêu cầu cơ bản, đó là phải phù hợp với đặc thù về văn hóa, lịch sử, truyền thống, dân tộc, tôn giáo, địa lý", Phó Thủ tướng thông tin.

Trên cơ sở kết luận của Bộ Chính trị sau Hội nghị hôm nay, Chính phủ sẽ hướng dẫn cụ thể và hoàn thành dứt điểm trong năm 2026.

Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ nghiên cứu, phối hợp Ban Tổ chức Trung ương và địa phương xây dựng khung tiêu chí, tiêu chuẩn phòng chuyên môn cấp xã để đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét bảo đảm hợp lý, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Như vậy, theo thông tin tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã chưa đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định. Theo đó, hiện còn 705 đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn và việc sắp xếp sẽ được nghiên cứu, hướng dẫn cụ thể để hoàn thành trong năm 2026.

Trước đó, ngày 18/6/2026, Bộ Nội vụ có Công văn 6218/BNV-CQĐP bổ sung các nội dung theo ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Theo đó, Thực hiện ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết 01 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp và phân công của Đảng ủy Chính phủ, Bộ trưởng chỉ đạo Vụ Chính quyền địa phương:

(1) Chủ trì, tổng hợp chung, xây dựng báo cáo bổ sung của Đảng ủy Chính phủ gửi Ban Chỉ đạo Trung ương về các nội dung liên quan đến kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc ngày 18/6/2026.

(2) Chủ trì, xây dựng báo cáo về:

- Đánh giá về sự cần thiết tiếp tục nhập một số xã, phường trên cơ sở rà soát các tiêu chí về diện tích, dân số, hạ tầng và năng lực cán bộ, yêu cầu phát triển, để phát huy lợi thế quản lý nhà nước theo quy mô và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số.

- Nghiên cứu về khả năng hình thành đơn vị hành chính đô thị mang tính hạt nhân để điều phối phát triển, kết nối hạ tầng, dịch vụ công và các không gian kinh tế trọng điểm.

- Đề xuất giải pháp rà soát không gian phát triển sau sắp xếp, không để địa giới hành chính mới trở thành rào cản.

(3) Hoàn thiện báo cáo tổng hợp nhiệm vụ của cấp tỉnh, cấp xã (theo Biểu mẫu kèm theo).

Cả nước có bao nhiêu phường xã sau sáp nhập?

* Kể từ ngày 12/6/2025, cả nước có 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm 28 tỉnh và 6 thành phố. Trong đó có 19 tỉnh và 4 thành phố hình thành sau sắp xếp và 11 tỉnh, thành phố không thực hiện sắp xếp.

Từ ngày 1/7/2025, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (gồm cấp tỉnh và cấp xã/phường) chính thức hoạt động, cả nước có 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm 28 tỉnh và 06 thành phố; trong đó có 19 tỉnh và 04 thành phố hình thành sau sắp xếp và 11 tỉnh, thành phố không thực hiện sắp xếp là các tỉnh: Cao Bằng, Điện Biên, Hà Tĩnh, Lai Châu, Lạng Sơn, Nghệ An, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Sơn La và thành phố Hà Nội, thành phố Huế.

Sau khi sắp xếp cả nước có 3321 đơn vị hành chính cấp xã (gồm xã, phường và đặc khu) - Nghị quyết 202/2025/QH15.