Điểm mới Luật sửa đổi Luật Đất đai 2024 (dự thảo 1)? Dự thảo Luật đất đai 2026 có gì mới so với Luật Đất đai 2024?

Điểm mới Luật sửa đổi Luật Đất đai 2024 (dự thảo 1)? Dự thảo Luật đất đai 2026 có gì mới so với Luật Đất đai 2024?

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có dự thảo Luật sửa đổi Luật Đất đai 2024 (dự thảo lần 1 ngày 22/4/2026) Tải về, dự kiến có hiệu từ ngày 01/3/2027.

Về cấu trúc, dự thảo Luật sửa đổi Luật Đất đai 2024 gồm 03 điều:

- Điều 1. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai;

- Điều 2. Điều khoản thi hành;

- Điều 3. Điều khoản chuyển tiếp.

Dưới đây là một số điểm mới trong Dự thảo Luật đất đai 2026 (Dự thảo 1 Luật sửa đổi Luật Đất đai 2024) so với Luật Đất đai 2024 hiện hành:

(1) Sửa đổi, bổ sung các quy định về thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý nhà nước về đất đai cho phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Thay thế/bãi bỏ từ, cụm từ về “huyện”, “cấp huyện”, “thị trấn”; thay thế/bãi bỏ từ, cụm từ về “Hội đồng nhân dân”, “Ủy ban nhân dân”, “Chủ tịch Ủy ban nhân dân” thành cụm từ chung là “cơ quan, người có thẩm quyền” và quy định bổ sung một Điều mới về thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý nhà nước về đất đai.

(2) Bổ sung trường hợp thu hồi đất

- Bổ sung 01 trường hợp thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh tại Điều 78 Luật Đất đai 2024

- Sửa đổi, bổ sung quy định về thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng tại Điều 79 Luật Đất đai 2024: Sửa đổi, bổ sung khoản 22; Bổ sung các khoản 31a, 31b và 31c vào sau khoản 31

- Sửa đổi, bổ sung quy định về thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai tại Điều 81 Luật Đất đai 2024: Sửa đổi, bổ sung khoản 7; Bổ sung các khoản 9, 10, 11 vào sau khoản 8, chuyển khoản 9, 10 thành khoản 12, 13

- Sửa đổi, bổ sung các khoản 2, 3, 4, 5 Điều 84 Luật Đất đai 2024 trường hợp thu hồi đất liên quan đến quốc phòng, an ninh

>> Xem chi tiết tại bài viết Bổ sung một số trường hợp thu hồi đất trong Luật Đất đai 2024 theo đề xuất mới nhất

(3) Sửa quy định về "Điều kiện bán tài sản gắn liền với đất, quyền thuê trong hợp đồng thuê đất được Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hằng năm"

Khoản 2 Điều 1 Dự thảo đã đề xuất sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 46 Luật Đất đai 2024, theo đó làm rõ điều kiện bán tài sản gắn liền với đất được Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hằng năm đối với Tổ chức kinh tế, cá nhân, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Cụ thể như sau:

Điều kiện bán tài sản gắn liền với đất, quyền thuê trong hợp đồng thuê đất được Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hằng năm

Tổ chức kinh tế, cá nhân, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được bán tài sản gắn liền với đất được Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hẳng năm khi có đủ các điều kiện sau đây:

a) Tài sản gắn liền với đất đã có giấy phép xây dựng đổi với trường hợp phải xin phép xây dựng hoặc tài sản gắn liễn với đắt không phải xin phép xây dựng được tạo lập trên đất mà không thuộc trường hợp vi phạm về chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai;

b) Đã hoàn thành việc xây dựng theo đúng quy hoạch xây dựng chỉ tiết và dự án đầu tư đã được phê duyệt, chấp thuận (nếu có), trừ trường hợp phải thực hiện theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực thi hành, quyết định cưỡng chế của cơ quan thi hành án dân sự hoặc kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về thanh tra, kiểm tra.

Theo đó, quy định trên được đề xuất sửa đổi, bổ sung để làm rõ điều kiện bán tài sản gắn liền với đất tại khoản 1 Điều 46, luật hóa quy định được hướng dẫn bởi khoản 1 Điều 11 Nghị quyết 254/2025/QH15.

(4) Xử lý khi có mẫu thuẫn khi thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

Tại điểm c khoản 3 Điều 1 Dự thảo đã đề xuất sửa đổi, bổ sung khoản 9 Điều 60 Luật Đất đai 2024 như sau:

9. Quy hoạch sử dụng đất các cấp được lập đồng thời. Quá trình thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất nếu có mâu thuẫn thì quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp thấp hơn phải điều chinh phù hợp quy hoạch, kể hoạch sử dụng đất cấp cao hơn. Khi kết thúc thời kỳ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất mà quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất thời kỳ tiếp theo chưa được cấp có thẩm quyền quyết định, phê duyệt thì các chỉi tiêu sử dụng đất chưa thực hiện hết được tiếp tục thực hiện đến khi quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất thời kỳ tiếp theo được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định, phê duyệt

Theo đó, trong trường hợp có mâu thuẫn khi thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất thì quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp thấp hơn phải điều chinh phù hợp quy hoạch, kể hoạch sử dụng đất cấp cao hơn.

Hiện nay, khoản 9 Điều 60 Luật Đất đai 2024 quy định "quy hoạch sử dụng đất cấp cao hơn phải được quyết định, phê duyệt trước quy hoạch sử dụng đất cấp thấp hơn".

(5) Giảm thời gian thực hiện một số thủ tục

5.1. Giảm thời gian gửi thông báo thu hồi đất cho người có đất bị thu hồi

Theo quy định, trước khi ban hành quyết định thu hồi đất, cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải gửi văn bản thông báo thu hồi đất cho người có đất thu hồi, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan (nếu có) biết.

Dự thảo Luật sửa đổi Luật Đất đai 2024 đề xuất sửa đổi khoản 1 Điều 85 Luật Đất đai 2024, giảm thời gian gửi thông báo thu hồi đất cho người có đất bị thu hồi như sau:

- Đối với đất nông nghiệp: 90 ngày giảm xuống còn 60 ngày

- Đối với đất phi nông nghiệp: 180 ngày giảm xuống còn 120 ngày.

5.2. Giảm thời gian thực hiện bồi thường, hỗ trợ tái định cư

Theo điểm c khoản 22 Điều 1 Dự thảo đề xuất sửa đổi bổ sung điểm a khoản 3 Điều 94 Luật Đất đai 2024 như sau:

a) Trong thời hạn 20 ngày (hiện tại là 30 ngày) kể từ ngày quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có hiệu lực thi hành, cơ quan, đơn vị, tổ chức thực hiện bồi thường phải chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi, chủ sở hữu tài sản;

Như vậy, quy định mới đã rút ngắn thời gian thực hiện bồi thường, hỗ trợ tái định cư từ 30 ngày xuống còn 20 ngày.

(6) Sửa đổi, bổ sung một số điều khác của Luật Đất đai để bổ sung quy định về một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai thông qua việc Luật hóa các quy định tại Nghị quyết 254/2025/QH15 và quy định chi tiết tại các Nghị định 226/2025/NĐ-CP, Nghị định 49/2026/NĐ-CP, Nghị định 50/2026/NĐ-CP, Nghị quyết 66.3/2025/NQ-CP.

Như: giá đất, bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất; tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đăng ký, cấp Giấy chứng nhận; quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, lựa chọn hình thức thuê đất, tách thửa đất, hợp thửa đất; chế độ sử dụng một số loại đất; hệ thống thông tin về đất đai, giải quyết tranh chấp đất đai.

>> Trên đây là một số tóm tắt về Điểm mới Luật sửa đổi Luật Đất đai 2024 (dự thảo 1). Dự thảo Luật đất đai 2026 có gì mới so với Luật Đất đai 2024. Xem chi tiết hơn tại dự thảo Luật sửa đổi Luật Đất đai 2024 (dự thảo lần 1 ngày 22/4/2026) Tải về

Điểm mới Luật sửa đổi Luật Đất đai 2024 (dự thảo 1)? Dự thảo Luật đất đai 2026 có gì mới so với Luật Đất đai 2024? (Hình từ Internet)

Những nội dung đã được sửa đổi bổ sung về đất đai từ khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực

Tại Phụ lục ban hành kèm theo Công văn 3669/BNNMT-QLĐĐ năm 2026 đã nêu ra các nội dung đã được sửa đổi, bổ sung trong các văn bản quy phạm pháp luật về đất đai kể từ khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực (cập nhật đến tháng 4/2026) được chia thành 05 nhóm chính:

Nhóm thứ nhất: Các nội dung của Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Kết luận của Bộ Chính trị đã được thể chế trong Nghị quyết 254/2025/QH15

Nhóm thứ hai, các “điểm nghẽn” đã được chỉ ra tại Thông báo số 08- TB/BCĐTW của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật đã được thể chế trong Nghị quyết 254/2025/QH15

Nhóm thứ ba, các nội dung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thi hành Luật Đất đai đã quy định trong Nghị quyết 254/2025/QH15 và Nghị định 49/2026/NĐ-CP, Nghị định 50/2026/NĐ-CP, Nghị quyết 66.3/2025/NQ-CP

Nhóm thứ tư, các nội dung quy định phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai

Nhóm thứ năm, các nội dung quy định tại các văn bản phạm pháp luật về đất đai kể từ khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực đến nay

>> Xem chi tiết 26 Nội dung đã sửa đổi bổ sung về đất đai từ khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực theo 05 nhóm nêu trên Tại đây

Sửa luật Đất đai trong năm 2026 theo kế hoạch cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2026 - 2030 chi tiết ra sao?

Trước đó, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định 282/QĐ-TTg năm 2026 Ban hành Kế hoạch cải cách hành chính nhà nước trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030.

Theo STT 3 tiểu mục II.1 Mục II Phụ lục II Kế hoạch kèm theo Quyết định 282/QĐ-TTg năm 2026 trình bày các nhiệm vụ cải cách hành chính nhà nước trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030 trong đó tại nhiệm vụ cải cách thể chế có nêu như sau:

Theo đó trong giai đoạn 2026 - 2027, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phối hợp với các bộ, ngành, địa phương Rà soát, sửa đổi Luật Đất đai 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành, bổ sung (Sửa luật Đất đai trong năm 2026) quy định:

(1) Kiểm soát biến động giá đất, đặc biệt là giá đất sản xuất kinh doanh, phi nông nghiệp;

(2) Giao các địa phương dành quỹ đất đầu tư kết cấu hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ để cho doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thuê; hỗ trợ tiền thuê lại đất cho các đối tượng doanh nghiệp trên.