Cách xác định tư cách tố tụng của đương sự trong vụ việc tranh chấp hợp đồng tín dụng có tài sản thế chấp đứng tên một người trong thời kỳ hôn nhân?
- Đặc trưng của các loại án kinh doanh thương mại về "tranh chấp hợp đồng tín dụng"?
- Những vi phạm phổ biến trong xác định tư cách tố tụng của đương sự và hướng giải quyết?
- Những vi phạm phổ biến trong tham gia tố tụng đối với trường hợp tài sản thế chấp đứng tên một người trong thời kỳ hôn nhân và hướng giải quyết?
Đặc trưng của các loại án kinh doanh thương mại về "tranh chấp hợp đồng tín dụng"?
Căn cứ vào nội dung Hướng dẫn 25/HD-VKSTC năm 2022 thì các loại án về kinh doanh, thương mại về tranh chấp hợp đồng tín dụng có một số điểm đặc trưng như sau:
- Về quan hệ tranh chấp: Tranh chấp hợp đồng tín dụng cũng là một dạng về tranh chấp hợp đồng và về bản chất cũng là quan hệ vay mượn, đa số có lãi giống như các hợp đồng vay tài sản thông thường, nhưng nhằm mục đích phục vụ sản xuất, kinh doanh (lợi nhuận). Bên cạnh hợp đồng tín dụng, thường kèm theo hợp đồng thế chấp, cầm cố tài sản, tín chấp, bảo lãnh... của chính người vay tiền hoặc bên thứ 3. Về hình thức, hợp đồng tín dụng và hợp đồng bảo đảm (phổ biến là hợp đồng thế chấp, cầm cố) được thể hiện thành văn bản, nội dung hợp đồng thường áp dụng theo mẫu của tổ chức tín dụng. Nội dung tranh chấp bao gồm việc thanh toán vốn, lãi suất, tiền phạt và xử lý tài sản bảo đảm.
- Về chủ thể tranh chấp: Nguyên đơn khởi kiện thường là tổ chức tín dụng (bao gồm ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô và quỹ tín dụng nhân dân), các tổ chức này trong quá trình hoạt động đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế thông qua việc cấp vốn tín dụng và bảo đảm an toàn của hệ thống ngân hàng.
- Về pháp luật giải quyết tranh chấp: Do đặc điểm quan hệ tranh chấp nêu trên, nên pháp luật áp dụng giải quyết chủ yếu là Bộ luật Dân sự (BLDS), các luật chuyên ngành, như Luật các Tổ chức tín dụng, Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Doanh nghiệp, Luật Hợp tác xã, Luật Hôn nhân và gia đình, Luật Đất đai, Luật Nhà ở, pháp luật về giao dịch bảo đảm.
- Về phương thức, thẩm quyền giải quyết tranh chấp: Phương thức giải quyết tranh chấp bằng tố tụng Tòa án hoặc Trọng tài. Trên thực tế, đương sự thường lựa chọn phương thức tố tụng Tòa án để giải quyết. Trong phương thức Tòa án, đa số các tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm của TAND cấp huyện được quy định tại khoản 1 Điều 30 và khoản 1 Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
Những vi phạm phổ biến trong xác định tư cách tố tụng của đương sự và trong tham gia tố tụng đối với trường hợp tài sản thế chấp đứng tên một người trong thời kỳ hôn nhân
Những vi phạm phổ biến trong xác định tư cách tố tụng của đương sự và hướng giải quyết?
Căn cứ vào nội dung Hướng dẫn 25/HD-VKSTC năm 2022 nêu ra một số vi phạm phổ biến và lưu ý trong xác định tư cách tố tụng của đương sự như sau:
- Đối với hợp đồng tín dụng do chi nhánh, phòng giao dịch của các tổ chức tín dụng xác lập, thực hiện với khách hàng, nhiều trường hợp Toà án vẫn xác định chi nhánh, phòng giao dịch là đương sự trong vụ án. Trường hợp khác, đối với hợp đồng tín dụng do doanh nghiệp tư nhân vay vốn, khi tham gia tố tụng, có Toà án vẫn xác định tên doanh nghiệp tư nhân hoặc xác định giám đốc doanh nghiệp do chủ doanh nghiệp tự nhân thuê để quản lý doanh nghiệp là đương sự.
- Ví dụ, vụ án “Tranh chấp hợp đồng tín dụng” do TAND tỉnh TN giải quyết tại Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 01/2012/QĐST KDTM ngày 04/05/2012 xác định nguyên đơn là Ngân hàng N - Chi nhánh thành phố TN với bị đơn là Doanh nghiệp tư nhân sửa chữa ôtô HT (do ông Đào Ngọc X là chủ doanh nghiệp). Quyết định nêu trên đã bị hủy bởi Quyết định giám đốc thẩm của TAND cấp cao, một trong những nguyên nhân bị hủy là do Tòa án cấp sơ thẩm xác định không đúng tư cách đương sự của nguyên đơn và bị đơn”.
Như vậy, trong trường hợp nêu trên, phải xác định pháp nhân là đương sự căn cứ khoản 6 Điều 84 Bộ luật Dân sự 2015: “Pháp nhân có quyền, nghĩa vụ dân sự phát sinh từ giao dịch dân sự do chi nhánh, văn phòng đại diện xác lập, thực hiện”, và phải xác định ông/ bà... chủ doanh nghiệp tư nhân ... tham gia tố tụng theo quy định tại khoản 1 Điều 183 Luật Doanh nghiệp 2014: “Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp” (tương ứng khoản 1 Điều 188 Luật Doanh nghiệp 2020).
Những vi phạm phổ biến trong tham gia tố tụng đối với trường hợp tài sản thế chấp đứng tên một người trong thời kỳ hôn nhân và hướng giải quyết?
Căn cứ vào nội dung Hướng dẫn 25/HD-VKSTC năm 2022 như sau:
- Nhiều trường hợp Tòa án chỉ căn cứ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản khác gắn liền với đất đứng tên một người vợ hoặc chồng thế chấp, nên chỉ đưa người này tham gia tố tụng mà không đưa người còn lại vào tham gia tố tụng dẫn đến những thiếu sót, ảnh hưởng đến quyền lợi của họ, vì liên quan nguồn gốc, công sức đóng góp hình thành tài sản, những thỏa thuận về tài sản riêng của vợ hoặc chồng. Quá trình giải quyết vụ án không phát hiện thiếu sót này dẫn đến nhiều vụ án bị hủy ở cấp giám đốc thẩm.
Đối với trường hợp này, tài sản đứng tên một người thời kỳ hôn nhân không chỉ xem xét nội dung giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, mà còn phải căn cứ Điều 27 Luật Hôn nhân và gia đình 2000, Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về tài sản chung vợ chồng, đặc biệt có trường hợp phải áp dụng Điều 15 Luật Hôn nhân và gia đình 1959 (quy định: “Vợ và chồng đều có quyền sở hữu, hưởng thụ và sử dụng ngang nhau đối với tài sản có trước và sau khi cưới”) và những quy định có liên quan để xem xét kỹ nguồn gốc hình thành tài sản, tài sản nhận chuyển nhượng hay được tặng cho, được thừa kế, nếu đứng tên riêng thì xem xét những thỏa thuận về tài sản riêng của vợ hoặc chồng; những tài liệu, chứng cứ kèm theo; trường hợp cần thiết phải xác minh hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất để xem xét về nguồn gốc hình thành tài sản. Phải xem xét đưa chồng hoặc vợ (người không đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) vào tham gia tố tụng với tư cách đương sự để giải quyết triệt để, toàn diện vụ án.
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022-2/PH/140624/tai-san-the-chap-2.jpg)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022/5/23/HH/Tin-dung-2.jpg)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022-2/BN/221203/doanh-nghiep-nho-va-vua-5.jpg)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn//phap-luat/2022-2/TV/240227/the-chap-tai-san.jpg)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022-2/TS/2024/16-01/vay-ngan-hang.jpg)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022-2/NV/041223/tai-san-the-chap-la-o-to.jpg)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn//phap-luat/2022/Nh%C3%A2n/Hinh%20PT%2CHuong/29.png)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022-2/NV/041223/tai-san-the-chap-3.jpg)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022-2/NV/021123/the-chap.jpg)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022-2/HQ/ban-giao-tai-san-the-chap.jpg)
Quý khách cần hỏi thêm thông tin về có thể đặt câu hỏi tại đây.
- Doanh nghiệp bán hàng đa cấp có được phát triển mạng lưới bán hàng đa cấp mà không giao dịch mua bán hàng hóa không?
- Mức bảo đảm dự thầu đối với gói thầu mua sắm hàng hóa là bao nhiêu? Điều kiện xét duyệt trúng thầu đối với đấu thầu mua sắm hàng hóa là gì?
- Thế nào là tổ chức phát hành thẻ? Tổ chức phát hành thẻ có thể không có quy định nội bộ về cấp tín dụng qua thẻ tín dụng không?
- Hộ gia đình ương dưỡng giống thủy sản bị cháy mất Giấy chứng nhận thì có được xin cấp lại không?
- Doanh nghiệp bán hàng đa cấp và người tham gia bán hàng đa cấp có phải thực hiện việc ký hợp đồng không?