Hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai thuế từ 2026, nếu khai thuế 2026 cao hơn mức khoán 2025 có bị truy thu không?

Hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai thuế từ 2026 nếu khai thuế 2026 cao hơn 2025 có bị truy thu không?

Hộ kinh doanh sẽ không bị truy thu thuế khoán đối với hộ kinh doanh nộp thuế khoán từ năm 2025 trở về trước khi đã được xác định mức thuế khoán và chuyển sang phương pháp kê khai thuế từ năm 2026 trừ khi có hành vi che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp.

Căn cứ cơ sở pháp lý cho kết luận trên được quy định tại khoản 5 Điều 17 Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định như sau:

Trách nhiệm thi hành

...

5. Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán từ năm 2025 trở về trước và đã được xác định mức thuế khoán (bao gồm cả trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thay đổi về quy mô sản xuất kinh doanh dẫn đến doanh thu khoán thuế thay đổi từ 50% trở lên) theo quy định của Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và các văn bản hướng dẫn thi hành, khi chuyển sang thực hiện kê khai thuế kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2026, cơ quan thuế không sử dụng doanh thu khai thuế năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế các năm trước, không xử phạt vi phạm hành chính đối với các nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán, trừ trường hợp cơ quan thuế, cơ quan nhà nước có thẩm quyền phát hiện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hành vi che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp.

Bên cạnh đó, theo Công điện 05/CĐ-CT năm 2026 triển khai Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh do Cục trưởng Cục Thuế điện cũng quy định:

4. Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán từ năm 2025 trở về trước và đã được xác định mức thuế khoán (bao gồm cả trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thay đổi về quy mô sản xuất kinh doanh dẫn đến doanh thu khoán thuế thay đổi từ 50% trở lên) theo quy định của Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và các văn bản hướng dẫn thi hành, khi chuyển sang thực hiện kê khai thuế kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2026, cơ quan thuế không sử dụng doanh thu khai thuế năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế các năm trước, không xử phạt vi phạm hành chính đối với các nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán, trừ trường hợp cơ quan thuế, cơ quan nhà nước có thẩm quyền phát hiện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hành vi che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp.

Theo đó, khi hộ kinh doanh chuyển sang kê khai thuế từ năm 2026, cơ quan thuế không sử dụng doanh thu khai thuế 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế các năm trước, không xử phạt vi phạm hành chính đối với các nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán bao gồm cả trường hợp hộ kinh doanh có thay đổi về quy mô sản xuất kinh doanh dẫn đến doanh thu khoán thuế thay đổi từ 50% trở lên)

Tuy nhiên, nếu hộ kinh doanh bị phát hiện có hành vi che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp (vẫn bị truy thu và xử lý, xử phạt theo quy định).

Hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai thuế từ 2026, nếu khai thuế 2026 cao hơn mức khoán 2025 có bị truy thu không? (hình từ Internet)

Hộ kinh doanh nộp thuế khoán 2025 có doanh thu trên mấy tỷ đồng/năm phải kê khai hàng tồn kho?

Căn cứ theo khoản 4 Điều 18 Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định như sau:

Điều khoản chuyển tiếp

...

4. Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong năm 2025 nộp thuế theo phương pháp khoán hoặc phương pháp kê khai, có mức doanh thu từ 03 tỷ đồng trở lên hoặc từ năm 2026 lựa chọn nộp thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp thu nhập tính thuế nhân (x) thuế suất thì hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện xác định, ghi nhận giá trị hàng tồn kho, máy móc, thiết bị đang phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2025 để làm căn cứ xác định chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập cá nhân cho kỳ tính thuế năm 2026. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh lập Bảng kê hàng tồn kho, máy móc, thiết bị theo mẫu do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định, lưu giữ tại hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và gửi 01 bản cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp bằng phương thức điện tử cùng hồ sơ khai thuế quý I năm 2026 đối với trường hợp khai thuế theo quý hoặc chậm nhất là ngày 20 tháng 4 năm 2026 đối với trường hợp khai thuế theo tháng. Cơ quan thuế tiếp nhận thông tin để phục vụ công tác quản lý thuế. Việc tiếp nhận bảng kê của cơ quan thuế không có giá trị pháp lý trong việc xác nhận hoặc hợp thức hóa nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực, chính xác và đầy đủ của thông tin tại Bảng kê, trường hợp phát hiện vi phạm pháp luật thì xử lý theo quy định của pháp luật có liên quan.

Theo đó, hộ kinh doanh trong năm 2025 nộp thuế khoán phải kê khai hàng tồn kho tại thời điểm ngày 31/12/2025 nếu thuộc 1 trong 02 trường hợp sau:

(1) Có mức doanh thu từ 03 tỷ đồng trở lên

(2) Từ năm 2026 lựa chọn nộp thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp thu nhập tính thuế nhân (x) thuế suất thì hộ kinh doanh

Việc xác định này để làm căn cứ tính chi phí được trừ khi tính thuế TNCN cho kỳ tính thuế năm 2026.

Như vậy, hộ kinh doanh nộp thuế khoán 2025 có doanh thu từ 03 tỷ đồng trở lên/năm phải kê khai hàng tồn kho.

Cơ quan nào có quyền giải quyết hồ sơ hoàn thuế nộp thừa của hộ kinh doanh?

Theo Điều 6 Thông tư 18/2026/TT-BTC có quy định về tiếp nhận, phân loại, giải quyết hồ sơ hoàn thuế nộp thừa như sau:

Tiếp nhận, phân loại, giải quyết hồ sơ hoàn thuế nộp thừa

1. Cơ quan thuế tiếp nhận, phân loại, giải quyết hồ sơ hoàn thuế nộp thừa của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

2. Cơ quan thuế ban hành Quyết định hoàn thuế hoặc Quyết định hoàn thuế kiêm bù trừ thu ngân sách nhà nước theo quy định.

3. Cơ quan thuế gửi Lệnh hoàn trả khoản thu ngân sách nhà nước hoặc Lệnh hoàn trả kiêm bù trừ khoản thu ngân sách nhà nước cho Kho bạc Nhà nước quản lý địa bàn tương ứng với cơ quan thuế ban hành Lệnh hoàn trả để thực hiện hạch toán hoàn trả và chuyển chứng từ cho Kho bạc Nhà nước nơi có khoản thu ngân sách nhà nước được bù trừ để hạch toán thu ngân sách nhà nước theo quy định để thực hiện hoàn thuế cho người nộp thuế.

Theo đó, cơ quan thuế là cơ quan giải quyết hồ sơ hoàn thuế nộp thừa của hộ kinh doanh theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.