Di chúc bằng miệng có hợp pháp khi người làm chứng là người thân không? Di chúc miệng đã lập ra hợp pháp rồi có thể bị hủy bỏ không?

Doãn Thị Tuyết Trinh 2,684 lượt xem
14:27 | 11/08/2022
Ba tôi đã mất, mẹ tôi thì ốm nặng, trước khi mất mẹ có để lại di chúc bằng miệng, vì không có ai ở nhà chỉ có em của tôi nên mẹ dặn dò về việc chia tài sản. Mẹ tôi nói sẽ chia đều tài sản cho tôi và em tôi. Vậy cho tôi hỏi di chúc mà mẹ nói bằng miệng có được công nhận không? Đây là câu hỏi đến từ chị Thục Uyên tại Vũng Tàu.
Nội dung chính
  1. Di chúc bằng miệng có hợp pháp khi có người làm chứng là người thân không?
  2. Người có quyền lập di chúc được quy định như thế nào theo quy định pháp luật hiện hành?
  3. Di chúc miệng đã lập hợp pháp có thể bị hủy bỏ trong trường hợp nào?

Di chúc bằng miệng có hợp pháp khi có người làm chứng là người thân không?

Căn cứ theo khoản 5 Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015 về di chúc hợp pháp quy định:

Di chúc hợp pháp
1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:
a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;
b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.
2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.
3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.
4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này.
5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.

Bên cạnh đó, căn cứ tại Điều 632 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

Người làm chứng cho việc lập di chúc
Mọi người đều có thể làm chứng cho việc lập di chúc, trừ những người sau đây:
1. Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc.
2. Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc.
3. Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Như vậy, di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ.

Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.

Trong trường hợp này, em bạn thuộc đối tượng không được làm người làm chứng theo pháp luật. Cụ thể em bạn là người hưởng di sản thừa kế nên di chúc đó xem như không hợp pháp. Di sản mà mẹ bạn để lại sẽ chia theo pháp luật.

Di chúc

Di chúc bằng miệng (Hình từ Internet)

Người có quyền lập di chúc được quy định như thế nào theo quy định pháp luật hiện hành?

Căn cứ Điều 625 Bộ luật Dân sự 2015 về người lập di chúc như sau:

Người lập di chúc
1. Người thành niên có đủ điều kiện theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 630 của Bộ luật này có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình.
2. Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi được lập di chúc, nếu được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.

Như vậy, người lập di chúc là người thành niên minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình.

Người chưa thành niên từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi có quyền được lập di chúc nhưng phải được sự đồng ý từ cha, mẹ hoặc người giám hộ.

Di chúc miệng đã lập hợp pháp có thể bị hủy bỏ trong trường hợp nào?

Căn cứ theo Điều 629 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về di chúc miệng như sau:

Di chúc miệng
1. Trường hợp tính mạng một người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản thì có thể lập di chúc miệng.
2. Sau 03 tháng, kể từ thời điểm di chúc miệng mà người lập di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ.

Như vậy, khi di chúc miệng đã lập hợp pháp thì trong trường hợp sau 03 tháng kể từ ngày người đó lập di chúc vẫn còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ.

Xem thêm các bài viết liên quan đến:
Logo Thư viện Pháp luật
Doãn Thị Tuyết Trinh Chuyên viên pháp lý

Bài viết này có hữu ích không?

  • - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
  • - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
  • - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
  • - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];

Pháp luật về Quyền dân sự Xem thêm

Pháp luật
Cho ở nhờ có phải là một giao dịch dân sự để thực hiện chứng thực, công chứng không? Những yêu cầu nào không được chứng thực và người thực hiện chứng thực được quyền từ chối?

Cho ở nhờ có phải là một giao dịch dân sự để thực hiện chứng thực, công chứng không? Những yêu cầu nào không được chứng thực và người thực hiện chứng thực được quyền từ chối?

Bài viết mới nhất