Chi trả bảo hiểm xã hội một lần từ 01/4/2026 được quy định thế nào? Tiếp nhận và chuyển hồ sơ chi trả ra sao?

Chi trả bảo hiểm xã hội một lần từ 01/4/2026 được quy định thế nào? Tiếp nhận và chuyển hồ sơ chi trả ra sao?

Theo Điều 16 Quy trình giải quyết hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp kèm theo Quyết định 2222/QĐ-BHXH được sửa đổi bởi điểm 11.1, 11.2 và 11.3 khoản 11 Điều 1 Quyết định 313/QĐ-BHXH năm 2026 có hiệu lực từ ngày 01/04/2026 quy định Chi trả bảo hiểm xã hội một lần như sau:

1. Tiếp nhận và chuyển hồ sơ chi trả

Phòng/Bộ phận KHTC: Tiếp nhận dữ liệu điện tử trên phần mềm KTTT Danh sách Mẫu số C97-HD, C27a-HD, C27b-HD, Báo cáo Mẫu số 26-HSB từ Phòng/Bộ phận Chế độ BHXH ký số chuyển sang trên phần mềm TCS; Tờ khai thân nhân Mẫu số 09-HSB từ Bộ phận TN-Trả kết quả BHXH tỉnh/BHXH cơ sở theo phân cấp.

2. Chuyển kinh phí

BHXH tỉnh chuyển kinh phí cho BHXH cơ sở để BHXH cơ sở thực hiện chi trả theo phân cấp.

3. Tổ chức chi trả

- Chi trả qua tài khoản cá nhân

Phòng/Bộ phận KHTC: Căn cứ Danh sách Mẫu số C97-HD, Mẫu số 7b-CBH; Tờ khai thân nhân Mẫu số 09-HSB; đối chiếu với dữ liệu đang quản lý để chi trả qua tài khoản cá nhân cho người hưởng hoặc thân nhân người hưởng từ trần nhưng chưa nhận lương hưu, trợ cấp BHXH.

+ Thực hiện chuyển tiền ngay trong ngày hoặc ngày làm việc tiếp theo kể từ khi nhận được danh sách.

Trường hợp chi qua lệnh chi điện tử, thực hiện theo quy định tại khoản 16 Điều 3.

+ Ngay sau khi chuyển tiền vào tài khoản của người hưởng, hệ thống ứng dụng VssID gửi thông báo việc cơ quan BHXH đã chuyển tiền trợ cấp đến từng người.

- Chi bằng tiền mặt

Phòng/Bộ phận KHTC:

+ Phòng/Bộ phận KHTC: Căn cứ Danh sách Mẫu số C97-HD, Mẫu số 7b-CBH; Tờ khai thân nhân Mẫu số 09-HSB; đối chiếu với dữ liệu đang quản lý để chi trả qua tài khoản cá nhân cho người hưởng hoặc thân nhân người hưởng từ trần nhưng chưa nhận lương hưu, trợ cấp BHXH.

+ Khi chi trả chế độ BHXH một lần, thực hiện kiểm tra, đối chiếu như sau:

+) Trường hợp người hưởng đăng ký nhận chế độ BHXH một lần trực tiếp bằng tiền mặt tại cơ quan BHXH: Yêu cầu người hưởng nhận chế độ BHXH một lần xuất trình CCCD để đối chiếu, xác thực nhân thân và sao chụp CCCD của người hưởng trong quá trình chi trả để lưu hồ sơ chi trả. Thực hiện kiểm tra đối chiếu chữ ký của người hưởng tại Văn bản đề nghị hưởng BHXH một lần (Mẫu số 14-HSB) với chữ ký trên danh sách chi trả trợ cấp BHXH một lần (Mẫu số C97-HSB).

+) Trường hợp người hưởng ủy quyền cho người khác nhận chế độ BHXH một lần bằng tiền mặt, người nhận thay phải xuất trình giấy ủy quyền theo đúng quy định và CCCD. Trong quá trình chi trả, cán bộ chi trả phải thực hiện kiểm tra đối chiếu chữ ký của người ủy quyền tại giấy ủy quyền (Mẫu số 13-HSB) hoặc Văn bản ủy quyền với chữ ký của người ủy quyền tại Văn bản đề nghị hưởng trợ cấp BHXH một lần (Mẫu số 14-HSB) đảm bảo khớp đúng. Thực hiện đối chiếu và sao chụp CCCD của người được ủy quyền trong quá trình chi trả để lưu vào hồ sơ chi trả.

4. Lập mẫu biểu báo cáo

- Phòng KHTC

+ Căn cứ danh sách Mẫu số 27A-HSB, 27B-HSB, lập Danh sách Mẫu số C75-CBH; vào sổ chi tiết theo dõi thu hồi của từng đối tượng do BHXH tỉnh quản lý và tổng hợp danh sách thu hồi của toàn tỉnh theo quy định.

+ Lập báo cáo

+) Ngày làm việc cuối cùng hàng tháng, lập Danh sách Mẫu số 7b-CBH của BHXH tỉnh theo phân cấp.

+) Hàng tháng, lập báo cáo tổng hợp chi trả chế độ BHXH một lần theo Mẫu số 4-CBH do BHXH tỉnh quản lý và căn cứ báo cáo theo Mẫu số 4-CBH do Bộ phận KHTC BHXH cơ sở gửi đến để tổng hợp báo cáo của toàn tỉnh.

Thời gian cập nhật dữ liệu số phải chi các chế độ BHXH một lần theo Mẫu số 4-CBH lên phần mềm nghiệp vụ: Chậm nhất ngày 01 của tháng sau.

- Bộ phận KHTC

+ Thực hiện như quy định tại điểm 4.1 khoản 4 Điều này theo phân cấp.

+ Ngày làm việc cuối cùng hàng tháng, lập Danh sách Mẫu số 7b- CBH của BHXH cơ sở theo phân cấp.

Chi trả bảo hiểm xã hội một lần từ 01/4/2026 được quy định thế nào? Tiếp nhận và chuyển hồ sơ chi trả ra sao? (Hình từ Internet)

Hồ sơ đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần gồm những gì?

Căn cứ vào Điều 78 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định về hồ sơ đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần, gồm:

(1) Hồ sơ đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần bao gồm:

- Sổ bảo hiểm xã hội;

- Văn bản đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần của người lao động.

(1) Trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, ngoài hồ sơ tại mục (1) thì có thêm bản sao giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng một trong các giấy tờ sau đây:

- Hộ chiếu do nước ngoài cấp;

- Thị thực của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp có xác nhận việc cho phép nhập cảnh để định cư ở nước ngoài;

- Thẻ thường trú dài hạn ở nước ngoài của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp;

- Giấy tờ hợp pháp khác thể hiện việc định cư ở nước ngoài theo quy định của Chính phủ.

(3) Trường hợp quy định tại điểm c khoản 1 và điểm b khoản 2 Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, ngoài hồ sơ tại mục (1) thì có thêm bản tóm tắt hồ sơ bệnh án hoặc bản chính hoặc bản sao giấy ra viện.

(4) Trường hợp quy định tại điểm d khoản 1 và điểm c khoản 2 Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, ngoài hồ sơ tại mục (1 thì có thêm biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng giám định y khoa hoặc bản sao giấy xác nhận mức độ khuyết tật đặc biệt nặng.

Nguyên tắc bảo hiểm xã hội hiện nay là gì?

Căn cứ Điều 5 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 thì nguyên tắc bảo hiểm xã hội hiện nay như sau:

- Mức hưởng bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện được tính trên cơ sở mức đóng và thời gian đóng bảo hiểm xã hội; có chia sẻ giữa những người tham gia bảo hiểm xã hội theo quy định của Luật này.

- Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được tính trên cơ sở tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện được tính trên cơ sở thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện do người tham gia lựa chọn.

- Người vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện được hưởng chế độ trợ cấp hằng tháng, chế độ hưu trí và chế độ tử tuất trên cơ sở thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện.

Thời gian đóng bảo hiểm xã hội đã được tính hưởng bảo hiểm xã hội một lần thì không được tính vào thời gian làm cơ sở tính hưởng chế độ bảo hiểm xã hội.

- Quỹ bảo hiểm xã hội được quản lý tập trung, thống nhất, công khai, minh bạch; được sử dụng đúng mục đích và được hạch toán độc lập theo các quỹ thành phần, các nhóm đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định và chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định.

- Việc thực hiện bảo hiểm xã hội phải đơn giản, dễ dàng, thuận tiện, bảo đảm kịp thời và đầy đủ quyền lợi của người tham gia, người thụ hưởng chế độ bảo hiểm xã hội.

- Thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu để xác định điều kiện hưởng lương hưu và trợ cấp tuất hằng tháng tính theo năm, một năm phải tính đủ 12 tháng. Trường hợp tính mức hưởng, thời gian đóng bảo hiểm xã hội có tháng lẻ từ 01 tháng đến 06 tháng được tính là nửa năm, từ 07 tháng đến 11 tháng được tính là một năm.

- Việc giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội được xác định theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội tại thời điểm hưởng chế độ bảo hiểm xã hội.

>>> Cơ quan BHXH được từ chối chi trả chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc không?

>>> Mẫu thông báo điều chỉnh mức lương đóng BHXH 2026 cho doanh nghiệp?