10 điểm mới Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72 2025? Chi tiết 10 điểm mới của Luật Tổ chức chính quyền địa phương từ ngày 16/6/2025?
Ngày 16/06/2025, Quốc hội ban hành Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 65/2025/QH15 và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày được thông qua (tức ngày 16/06/2025)
Theo đó, Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 (số 72/2025/QH15) đã thay thế Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 (số 65/2025/QH15 - đã hết hiệu lực).
Dưới đây là chi tiết 10 điểm mới Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72 2025:
(1) Đặc khu chính thức trở thành đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam từ ngày 16/06/2025: Theo đó, tại điểm b khoản 1 Điều 1 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 quy định: "đặc khu là đơn vị hành chính ở một số hải đảo có vị trí quan trọng được thành lập phù hợp với điều kiện địa lý, tự nhiên, đặc điểm dân cư và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh". Trước đây, Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 (số 65/2025/QH15) chưa hề đề cập đến khái niệm "đặc khu" (2) Đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam chỉ còn 02 cấp: Theo quy định tại khoản 1 Điều 1 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 thì chỉ còn lại 02 cấp ĐVHC: - Tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là cấp tỉnh); - Xã, phường, đặc khu trực thuộc cấp tỉnh (gọi chung là cấp xã). Cấp huyện sẽ kết thúc hoạt động từ ngày 01 tháng 7 năm 2025 theo quy định tại khoản 3 Điều 51 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 (3) Quy định cụ thể nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân tỉnh, xã trong từng lĩnh vực: Nếu như trước đây nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân tỉnh, xã được Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 (số 65/2025/QH15 - đã hết liệu lực) quy định chung thì kể từ ngày 16/06/2025 nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân tỉnh, xã được phân định trong từng lĩnh vực cụ thể. - Nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân tỉnh (tại Điều 15 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025) - Nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân xã (tại Điều 21 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025) (4) HĐND tỉnh được thí điểm chính sách đặc thù chưa có trong luật khi được Thủ tướng cho phép Cụ thể tại điểm c khoản 1 Điều 15 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 quy định: "Hội đồng nhân dân tỉnh căn cứ vào chủ trương của Đảng, quyết định áp dụng thí điểm các chính sách đặc thù, đặc biệt, chưa được quy định trong pháp luật để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn phù hợp với khả năng cân đối của ngân sách địa phương sau khi đã báo cáo và được Thủ tướng Chính phủ cho phép; quyết định các chế độ chi ngân sách đối với một số nhiệm vụ chi có tính chất đặc thù ở địa phương theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước." (5) Tăng quyền phân cấp, ủy quyền của UBND và Chủ tịch UBND cấp tỉnh Theo đó, luật mới đã mở rộng thẩm quyền phân cấp và ủy quyền của Ủy ban nhân dân và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Cụ thể, theo Điều 12, Điều 14 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 (số 72/2025/QH15) thì: - UBND cấp tỉnh được phân cấp, ủy quyền cho UBND cấp xã (với một số điều kiện); - Chủ tịch UBND cấp tỉnh được quyết định điều chỉnh quy trình, thủ tục hành chính để bảo đảm thực hiện hiệu quả việc ủy quyền, phân cấp. (6) Bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức của chính quyền địa phương ở đặc khu: Như đã đề cập ở trên từ ngày 16/06/2025 đặc khu chính thức trở thành đơn vị hành chính của nước ta. Do đó, Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 (số 72/2025/QH15) đã bổ sung thêm nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương ở đặc khu và quy định về tổ chức chính quyền địa phương ở đặc khu trong trường hợp đặc thù. (7) Bổ sung quy định mới về cách tính khóa Hội đồng nhân dân sau khi chia, nhập, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính: Cụ thể tại Điều 49 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 (số 72/2025/QH15) đã bổ sung quy định hướng dẫn xác định khóa của Hội đồng nhân dân ở đơn vị hành chính sau khi thành lập, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính. So với trước đây thì tại Điều 43 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 (số 65/2025/QH15 - đã hết liệu lực) chỉ nêu: "Khóa của Hội đồng nhân dân ở đơn vị hành chính sau khi thành lập mới được tính lại từ đầu (khóa I) kể từ thời điểm thành lập." (8) Quy định rõ trường hợp không tổ chức bầu cử bổ sung khi HĐND không đủ 2/3 đại biểu Nội dung này được quy định cụ thể tại khoản 2 Điều 49 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 (số 72/2025/QH15) (9) Hướng dẫn tổ chức chính quyền địa phương tại phường thuộc thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Đà Nẵng nhiệm kỳ 2021 - 2026 Nội dung này được quy định cụ thể tại Điều 53 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 (số 72/2025/QH15) (10) Trước 01/3/2027, phải sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan của chính quyền địa phương các cấp Nội dung này được đề cập tại Điều 54 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 (số 72/2025/QH15), cụ thể: "Chậm nhất là ngày 01 tháng 3 năm 2027, các văn bản quy phạm pháp luật có nội dung quy định về tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn và quy định khác có liên quan của chính quyền địa phương các cấp phải được sửa đổi, bổ sung để bảo đảm phù hợp với tổ chức đơn vị hành chính, các nguyên tắc và các nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương các cấp quy định tại Luật này. ..." |
10 điểm mới Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72 2025? Chi tiết 10 điểm mới của Luật Tổ chức chính quyền địa phương từ ngày 16/6/2025? (Hình từ Internet)
Hiệu lực thi hành của Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72 2025?
Hiệu lực thi hành của Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72 2025 được quy định tại Điều 51 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 như sau:
(1) Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72 2025 có hiệu lực thi hành từ ngày được thông qua (ngày 16/06/2025).
(2) Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 65/2025/QH15 hết hiệu lực kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành.
(3) Hội đồng nhân dân, các cơ quan thuộc Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân, các cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính khác thuộc Ủy ban nhân dân huyện, quận, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương, thị xã (gọi chung là cấp huyện) kết thúc hoạt động từ ngày 01 tháng 7 năm 2025.
Chính quyền địa phương tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc nào?
Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương được quy định tại Điều 4 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 như sau:
(1) Tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng pháp luật; thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ.
Hội đồng nhân dân hoạt động theo chế độ tập thể, quyết định theo đa số.
Ủy ban nhân dân hoạt động theo chế độ tập thể, quyết định theo đa số; đồng thời đề cao thẩm quyền và trách nhiệm của Chủ tịch Ủy ban nhân dân.
(2) Tổ chức chính quyền địa phương tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản trị địa phương chuyên nghiệp, hiện đại, thực hiện hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương, bảo đảm trách nhiệm giải trình gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực.
(3) Bảo đảm quyền con người, quyền công dân; xây dựng chính quyền địa phương gần Nhân dân, phục vụ Nhân dân, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, chịu sự kiểm tra, giám sát của Nhân dân; thực hiện đầy đủ cơ chế phản biện xã hội của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương.
(4) Bảo đảm nền hành chính minh bạch, thống nhất, thông suốt, liên tục.
(5) Những công việc thuộc thẩm quyền của chính quyền địa phương phải do chính quyền địa phương quyết định và tổ chức thực hiện; phát huy vai trò tự chủ và tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương.
(6) Phân định rõ thẩm quyền giữa cơ quan nhà nước ở trung ương và chính quyền địa phương; giữa chính quyền địa phương cấp tỉnh và chính quyền địa phương cấp xã.
Bài viết này có hữu ích không?
- - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
- - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
- - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
- - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];
