Tổng hợp 04 thay đổi nổi bật về chính sách BHXH có hiệu lực kể từ 01/09/2026?

Huỳnh Anh 489 lượt xem
09:00 | 09/09/2026
Tổng hợp 04 thay đổi nổi bật về chính sách BHXH có hiệu lực kể từ 01/09/2026? Nhận trợ cấp từ các chế độ bảo hiểm xã hội có cần đóng thuế TNCN không?
Nội dung chính
  1. Tổng hợp 04 thay đổi nổi bật về chính sách BHXH có hiệu lực kể từ 01/09/2026?
  2. Căn cứ đóng bảo hiểm xã hội được quy định như thế nào?
  3. Nhận trợ cấp từ các chế độ bảo hiểm xã hội có cần đóng thuế TNCN không?

Tổng hợp 04 thay đổi nổi bật về chính sách BHXH có hiệu lực kể từ 01/09/2026?

Dưới đây là chi tiết thông tin Tổng hợp 04 thay đổi nổi bật về chính sách BHXH có hiệu lực kể từ 01/09/2026:

(1) Sử dụng số định danh cá nhân/căn cước công dân thay mã số BHXH

Căn cứ theo Thông báo 6877/TB-BHXH năm 2026 Tải về Từ ngày 01/9/2026, việc chuyển đổi sử dụng số định danh cá nhân/căn cước công dân (ĐDCN/CCCD) thay mã số BHXH trên các phần mềm nghiệp vụ của BHXH Việt Nam.

Theo Kế hoạch 3115/KH-BHXH năm 2026 ngày 13/8/2026, BHXH Việt Nam thực hiện chuyển đổi sử dụng số ĐDCN/CCCD thay mã số BHXH và bộ mã quản lý trên các phần mềm nghiệp vụ. Quá trình chuyển đổi được triển khai theo hai giai đoạn, trong đó giai đoạn chuẩn hóa dữ liệu, chuẩn bị hệ thống được thực hiện từ ngày 15/8/2026 đến trước ngày 01/9/2026; từ ngày 01/9/2026 bắt đầu chuyển đổi dữ liệu và vận hành trên các hệ thống nghiệp vụ theo kế hoạch.

Việc chuyển đổi được thực hiện trên phạm vi toàn hệ thống, liên quan đến các phần mềm nghiệp vụ về thu và quản lý sổ, thẻ; xét duyệt chính sách; giao dịch BHXH điện tử; ứng dụng BHXH số VssID; kế toán tập trung; Hệ thống thông tin Giám định BHYT và các hệ thống khác có sử dụng mã số BHXH, bộ mã quản lý.

Đối với người tham gia, việc chuyển đổi chủ yếu được thực hiện trên hệ thống của cơ quan BHXH. BHXH Việt Nam khuyến nghị người tham gia chủ động theo dõi thông tin trên ứng dụng VssID và sử dụng số ĐDCN/CCCD theo hướng dẫn sau khi quá trình chuyển đổi được thực hiện.

(2) Thay đổi quy trình liên thông cấp thẻ BHYT cho trẻ dưới 6 tuổi

Căn cứ tại Quyết định 1868/QĐ-BTP năm 2026 từ ngày 01/9/2026, quy trình thực hiện nhóm thủ tục hành chính liên thông điện tử về đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ BHYT cho trẻ em dưới 6 tuổi và cấp thẻ căn cước được thực hiện theo quy định mới. Thông qua việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, người dân có thể thực hiện thủ tục trên Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VNeID.

(3) Nhận lương hưu, trợ cấp qua tài khoản hưởng an sinh xã hội trên VNeID

Trong tháng 9/2026, người đang hưởng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội tiếp tục được chi trả theo mức đã được điều chỉnh từ ngày 01/7/2026. Theo quy định mới, một số khoản lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội được điều chỉnh nhằm bảo đảm tốt hơn đời sống của người hưởng chính sách. Mức hưởng thực tế của từng người được xác định căn cứ vào quy định và hồ sơ hưởng cụ thể.

Cùng với việc điều chỉnh mức hưởng, ngành bảo hiểm xã hội tiếp tục đẩy mạnh chi trả lương hưu, trợ cấp qua tài khoản ngân hàng, góp phần hạn chế sử dụng tiền mặt, bảo đảm việc chi trả nhanh chóng, an toàn và thuận tiện.

Người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội cần theo dõi lịch chi trả của cơ quan bảo hiểm xã hội tại địa phương. Trường hợp nhận tiền qua tài khoản, người hưởng nên kiểm tra thông tin tài khoản và thông báo kịp thời cho cơ quan bảo hiểm xã hội nếu có thay đổi, tránh ảnh hưởng đến quá trình nhận chế độ.

(4) Quy định mới về xử phạt vi phạm trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội

Căn cứ tại Chương III Nghị định 283/2026/NĐ-CP thì từ ngày 10/9/2026, Nghị định 283/2026/NĐ-CP có hiệu lực, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Cụ thể, theo Chương III Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định cụ thể các hành vi vi phạm, hình thức và mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả cũng như thẩm quyền xử phạt liên quan về bảo hiểm xã hội.

Quy định mới cũng đặt ra yêu cầu đối với người lao động chủ động kiểm tra quá trình tham gia bảo hiểm xã hội, kịp thời phản ánh khi phát hiện doanh nghiệp đóng thiếu, đóng chậm hoặc không thực hiện đầy đủ quyền lợi bảo hiểm.

*Trên đây là nội dung Tổng hợp 04 thay đổi nổi bật về chính sách BHXH có hiệu lực kể từ 01/09/2026?

Xem thêm:

>> MÃ ĐƠN VỊ BHXH MỚI TỪ 01/9/2026: Doanh nghiệp cần lưu ý những gì, hướng dẫn tra cứu, chuyển đổi ra sao?

>> Tải Mẫu đăng ký cập nhật mã BHXH mới?

Tổng hợp 04 thay đổi nổi bật về chính sách BHXH có hiệu lực kể từ 01/09/2026?

Tổng hợp 04 thay đổi nổi bật về chính sách BHXH có hiệu lực kể từ 01/09/2026? (Hình từ Internet)

Căn cứ đóng bảo hiểm xã hội được quy định như thế nào?

Theo Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 về căn cứ đóng bảo hiểm xã hội cụ thể như sau:

(1) Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được quy định như sau:

- Người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định thì tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội là tiền lương tháng theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc, cấp bậc quân hàm và các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề, hệ số chênh lệch bảo lưu lương (nếu có);

- Người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định thì tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc là tiền lương tháng, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.

Trường hợp người lao động ngừng việc vẫn hưởng tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất thì đóng theo tiền lương được hưởng trong thời gian ngừng việc;

- Đối tượng quy định tại các điểm đ, e và k khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 thì tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc do Chính phủ quy định;

- Đối tượng quy định tại các điểm g, h, m và n khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 được lựa chọn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc nhưng thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.

Sau ít nhất 12 tháng thực hiện đóng bảo hiểm xã hội theo tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội đã lựa chọn thì người lao động được lựa chọn lại tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội;

- Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.

(2) Thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.

Lưu ý: Chính phủ quy định chi tiết điểm b khoản 1 Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024; quy định việc truy thu, truy đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Nhận trợ cấp từ các chế độ bảo hiểm xã hội có cần đóng thuế TNCN không?

Căn cứ khoản 2 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 quy định về thu nhập chịu thuế như sau:

Thu nhập chịu thuế
...
2. Thu nhập từ tiền lương, tiền công, bao gồm:
a) Tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tiền lương, tiền công;
b) Tiền thù lao, các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền dưới mọi hình thức;
c) Các khoản phụ cấp, trợ cấp, thu nhập khác trừ các khoản: phụ cấp, trợ cấp theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công; phụ cấp quốc phòng, an ninh; phụ cấp độc hại, nguy hiểm đối với ngành, nghề hoặc công việc ở nơi làm việc có yếu tố độc hại, nguy hiểm; phụ cấp thu hút, phụ cấp khu vực theo quy định của pháp luật; phụ cấp, trợ cấp, sinh hoạt phí do cơ quan Việt Nam ở nước ngoài chi trả; trợ cấp khó khăn đột xuất, trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi, trợ cấp do suy giảm khả năng lao động, trợ cấp hưu trí một lần, trợ cấp tuất hàng tháng và các khoản trợ cấp khác theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội; trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm; trợ cấp mang tính chất bảo trợ xã hội và các khoản phụ cấp, trợ cấp, thu nhập khác không mang tính chất tiền lương, tiền công do Chính phủ quy định.
...

Theo quy định trên, các khoản nhận trợ cấp theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 sẽ không phải chịu thuế thu nhập cá nhân. Do đó, không phải đóng thuế thu nhập cá nhân đối với những khoản trợ cấp này.

Huỳnh Anh
Huỳnh Anh Chuyên viên pháp lý

Bài viết này có hữu ích không?

  • - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
  • - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
  • - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
  • - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];

Kế toán - Kiểm toán Xem thêm

Bài viết mới nhất