Tại Nghị quyết 180/NQ-CP năm 2026 Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện việc sắp xếp, điều chỉnh đơn vị hành chính cấp xã theo đúng chủ trương của Bộ Chính trị.

Đồng thời trong buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Phú Thọ thì Thủ tướng Chính phủ đã nêu rõ như sau:

Nêu rõ Trung ương không có chủ trương tiếp tục sắp xếp lại các xã, phường trên diện rộng, Thủ tướng đề nghị Phú Thọ cũng như các tỉnh, thành phố khác chủ động rà soát, đề xuất phương án sắp xếp các xã, phường nếu cần thiết trên cơ sở thực tiễn của địa phương và quy định của pháp luật.

Căn cứ tại Mục 4 Phần 3 Kết luận 76-KL/TW năm 2026 về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp nêu như sau:

III- TỔ CHỨC THỰC HIỆN

[...]

4. Các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương tập trung lãnh đạo, chỉ đạo: (i) Sắp xếp, kiện toàn đội ngũ cán bộ, hoàn thiện vị trí việc làm; đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; làm tốt công tác chính trị, tư tưởng, quan tâm giải quyết chế độ, chính sách, điều kiện làm việc để cán bộ cấp xã yên tâm công tác, gắn bó với cơ sở. (ii) Căn cứ tình hình thực tế của địa bàn, yêu cầu quản lý, phục vụ Nhân dân và định hướng phát triển trong từng thời kỳ, chủ động rà soát những đơn vị hành chính chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện hoặc phát sinh bất hợp lý trong quá trình vận hành; trên cơ sở các tiêu chí, nguyên tắc, điều kiện và quy trình do Trung ương quy định, xây dựng phương án điều chỉnh nếu thật sự cần thiết, bảo đảm khoa học, thận trọng, tạo đồng thuận xã hội, không gây xáo trộn, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Chủ động lãnh đạo, chỉ đạo nhiệm vụ thuộc thẩm quyền, tháo gỡ kịp thời khó khăn, vướng mắc phát sinh tại địa phương; đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện về hiệu lực, hiệu quả vận hành mô hình mới tại địa phương.

Theo đó quy trình sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã do Trung ương quy định là một trong những cơ sở để địa phương xem xét xây dựng phương án điều chỉnh nếu thật sự cần thiết.

Ngoài ra Trung ương còn yêu cầu các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương chủ động rà soát những đơn vị hành chính chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện hoặc phát sinh bất hợp lý trong quá trình vận hành.

>>> XEM THÊM CHI TIẾT DANH SÁCH XÃ PHƯỜNG CHƯA ĐỦ TIÊU CHUẨN CỦA 34 TỈNH THÀNH THEO TIÊU CHÍ DIỆN TÍCH TỰ NHIÊN:

STT	TỈNH/THÀNH	Thông tin chi tiết
1	Hà Nội	TẠI ĐÂY
2	TP. Hồ Chí Minh	TẠI ĐÂY
3	Hải Phòng	TẠI ĐÂY
4	Đà Nẵng	TẠI ĐÂY
5	Cần Thơ	TẠI ĐÂY
6	Huế	TẠI ĐÂY
7	An Giang	TẠI ĐÂY
8	Bắc Ninh	TẠI ĐÂY
9	Cà Mau	TẠI ĐÂY
10	Cao Bằng	TẠI ĐÂY
11	Đắk Lắk	TẠI ĐÂY
12	Điện Biên	TẠI ĐÂY
13	Đồng Nai	TẠI ĐÂY
14	Đồng Tháp	TẠI ĐÂY
15	Gia Lai	TẠI ĐÂY
16	Hà Tĩnh	TẠI ĐÂY
17	Hưng Yên	TẠI ĐÂY
18	Khánh Hòa	TẠI ĐÂY
19	Lai Châu	TẠI ĐÂY
20	Lâm Đồng	TẠI ĐÂY
21	Lạng Sơn	TẠI ĐÂY
22	Lào Cai	TẠI ĐÂY
23	Nghệ An	TẠI ĐÂY
24	Ninh Bình	TẠI ĐÂY
25	Phú Thọ	TẠI ĐÂY
26	Quảng Ngãi	TẠI ĐÂY
27	Quảng Ninh	TẠI ĐÂY
28	Quảng Trị	TẠI ĐÂY
29	Sơn La	TẠI ĐÂY
30	Tây Ninh	TẠI ĐÂY
31	Thái Nguyên	TẠI ĐÂY
32	Thanh Hóa	TẠI ĐÂY
33	Tuyên Quang	TẠI ĐÂY
34	Vĩnh Long	TẠI ĐÂY

*Trên đây là nội dung QUY TRÌNH sáp nhập xã phường lần 2 tại Kết luận 76 do Trung ương quy định để địa phương xây dựng phương án điều chỉnh.

QUY TRÌNH sáp nhập xã phường lần 2 tại Kết luận 76

QUY TRÌNH sáp nhập xã phường lần 2 tại Kết luận 76 do Trung ương quy định để địa phương xây dựng phương án điều chỉnh đúng không? (Hình từ Internet)

Xã hiện nay phải đáp ứng những tiêu chuẩn nào?

Căn cứ tại Điều 2 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 quy định về tiêu chuẩn xã hiện nay như sau:

(1) Quy mô dân số:

- Xã miền núi từ 5.000 người trở lên;

- Xã ở hải đảo từ 2.500 người trở lên;

- Xã không thuộc điểm a và điểm b khoản này từ 16.000 người trở lên.

(2) Diện tích tự nhiên:

- Xã miền núi từ 100 km2 trở lên;

- Xã ở hải đảo từ 15 km2 trở lên;

- Xã không thuộc điểm a và điểm b khoản này từ 30 km2 trở lên.

(3) Có định hướng phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05 năm của tỉnh, thành phố.

Đối với xã đặc thù áp dụng theo Điều 3 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 như sau:

[1] Tỉnh, xã có 50% dân số là người dân tộc thiểu số ở miền núi hoặc có đường biên giới quốc gia trên đất liền thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định đối với tỉnh, xã tương ứng; cứ thêm 10% dân số là người dân tộc thiểu số thì được giảm thêm 5% mức quy định đối với tỉnh, xã tương ứng; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

[2] Xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển được xác nhận theo quyết định của cấp có thẩm quyền thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định tại điểm c khoản 1 Điều 2 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

[3] Đối với vùng Đồng bằng sông Hồng, mức tối thiểu của tiêu chuẩn diện tích tự nhiên của tỉnh bằng 50% mức quy định, của xã bằng 70% mức quy định; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

[4] Đơn vị hành chính nông thôn có nhiều yếu tố đặc thù thì mỗi tiêu chuẩn chỉ được áp dụng mức giảm tương ứng với một yếu tố đặc thù quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều 3 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15.

Phường hiện nay cần phải đám ứng những tiêu chuẩn gì?

Căn cứ tại Điều 5 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 quy định về tiêu chuẩn phường hiện nay như sau:

(1) Quy mô dân số từ 21.000 người trở lên.

(2) Diện tích tự nhiên từ 5,5 km2 trở lên.

(3) Vị trí, chức năng được xác định trong quy hoạch hoặc định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt là trung tâm tổng hợp hoặc trung tâm chuyên ngành cấp vùng hoặc cấp tỉnh hoặc cấp tiểu vùng trong tỉnh, thành phố, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, thành phố hoặc tiểu vùng trong tỉnh, thành phố.

(4) Tỷ lệ quy mô dân số đô thị trên quy mô dân số của đơn vị hành chính từ 50% trở lên.

(5) Cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội đạt các chỉ tiêu sau:

- Tỷ lệ tổng thu ngân sách địa phương với tổng chi ngân sách địa phương trên địa bàn từ 100% trở lên;

- Tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ trong GRDP đạt từ 70% trở lên;

- Tỷ lệ lao động phi nông nghiệp từ 70% trở lên;

- Thu nhập bình quân đầu người trên năm cao hơn thu nhập bình quân đầu người trên năm của tỉnh, thành phố mà mình trực thuộc trong 03 năm gần nhất;

- Tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo đa chiều) thấp hơn tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh, thành phố mà mình trực thuộc trong 03 năm gần nhất.

Đối với phường đặc thù áp dụng theo Điều 6 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 như sau:

[1] Đơn vị hành chính đô thị ở miền núi hoặc có đường biên giới quốc gia trên đất liền thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định, mức tối thiểu của tiêu chuẩn cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội bằng 70% mức quy định đối với đơn vị hành chính đô thị tương ứng; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

[2] Thành phố có một trong các yếu tố đặc thù sau đây thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định tại khoản 1 Điều 4 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15, mức tối thiểu của tiêu chuẩn tỷ lệ đô thị hóa bằng 70% mức quy định tại khoản 4 Điều 4 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này:

- Có di sản văn hóa vật thể được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp quốc (UNESCO) công nhận;

- Được xác định là trung tâm du lịch quốc tế trong quy hoạch, định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

[3] Phường có 02 yếu tố đặc thù sau đây thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định tại khoản 1 Điều 5 của Nghị quyết này; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này:

- Có di sản văn hóa vật thể được UNESCO công nhận hoặc được cấp có thẩm quyền xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt;

- Được xác định hoặc trực thuộc đơn vị hành chính cấp tỉnh được xác định là trung tâm du lịch quốc gia hoặc quốc tế trong quy hoạch, định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

[4] Phường ở hải đảo thì mức tối thiểu của các tiêu chuẩn quy mô dân số, diện tích tự nhiên, tỷ lệ quy mô dân số đô thị trên quy mô dân số của đơn vị hành chính bằng 50% mức quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 5 của Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15; không đánh giá tiêu chuẩn quy định tại khoản 5 Điều 5 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15; tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

[5] Đơn vị hành chính đô thị có nhiều yếu tố đặc thù thì mỗi tiêu chuẩn chỉ được áp dụng mức giảm tương ứng với một yếu tố đặc thù quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 6 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15.