CHÍNH THỨC KHÔNG sáp nhập xã phường lần 2 trên toàn quốc thay vào đó từng địa phương tự rà soát, đề xuất điều chỉnh sắp xếp nếu thật sự cần thiết đúng không?

CHÍNH THỨC KHÔNG sáp nhập xã phường lần 2 trên toàn quốc thay vào đó từng địa phương tự rà soát, đề xuất điều chỉnh sắp xếp nếu thật sự cần thiết đúng không?

Chiều 14/7 tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Phú Thọ về việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội (KTXH), bảo đảm mục tiêu tăng trưởng 2 con số, giải ngân vốn đầu tư công, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, triển khai thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, bảo đảm quốc phòng, an ninh, xây dựng Đảng, hệ thống chính trị và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của tỉnh, Thủ tướng Chính phủ đã nêu rõ:

Nêu rõ Trung ương không có chủ trương tiếp tục sắp xếp lại các xã, phường trên diện rộng, Thủ tướng đề nghị Phú Thọ cũng như các tỉnh, thành phố khác chủ động rà soát, đề xuất phương án sắp xếp các xã, phường nếu cần thiết trên cơ sở thực tiễn của địa phương và quy định của pháp luật.

Thủ tướng cũng cho biết cấp có thẩm quyền đã đồng ý chủ trương trước mắt sẽ tăng phụ cấp cho cán bộ, công chức cấp xã, phường; sau đó dự kiến vào cuối năm, các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục trình đề án tổng thể về tiền lương, phụ cấp trong hệ thống chính trị.

Như vậy hiện nay Trung ương chỉ đạo không sáp nhập xã phường trên diện rộng đối với 34 tỉnh thành.

Đồng thời tại Mục 4 Phần 3 Kết luận 76-KL/TW năm 2026 về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp nêu như sau:

III- TỔ CHỨC THỰC HIỆN

[...]

4. Các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương tập trung lãnh đạo, chỉ đạo: (i) Sắp xếp, kiện toàn đội ngũ cán bộ, hoàn thiện vị trí việc làm; đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; làm tốt công tác chính trị, tư tưởng, quan tâm giải quyết chế độ, chính sách, điều kiện làm việc để cán bộ cấp xã yên tâm công tác, gắn bó với cơ sở. (ii) Căn cứ tình hình thực tế của địa bàn, yêu cầu quản lý, phục vụ Nhân dân và định hướng phát triển trong từng thời kỳ, chủ động rà soát những đơn vị hành chính chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện hoặc phát sinh bất hợp lý trong quá trình vận hành; trên cơ sở các tiêu chí, nguyên tắc, điều kiện và quy trình do Trung ương quy định, xây dựng phương án điều chỉnh nếu thật sự cần thiết, bảo đảm khoa học, thận trọng, tạo đồng thuận xã hội, không gây xáo trộn, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Chủ động lãnh đạo, chỉ đạo nhiệm vụ thuộc thẩm quyền, tháo gỡ kịp thời khó khăn, vướng mắc phát sinh tại địa phương; đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện về hiệu lực, hiệu quả vận hành mô hình mới tại địa phương.

Như vậy có thể thấy hiện nay Trung ương KHÔNG có chủ trường sẽ sáp nhập xã phường trên diện rộng đối với 34 tỉnh thành thay vào đó Ban Chấp hành Trung ương yêu cầu các địa phương căn cứ tình hình thực tế của địa bàn, yêu cầu quản lý, phục vụ Nhân dân và định hướng phát triển trong từng thời kỳ, chủ động rà soát những đơn vị hành chính chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện hoặc phát sinh bất hợp lý trong quá trình vận hành.

Trên cơ sở các tiêu chí, nguyên tắc, điều kiện và quy trình do Trung ương quy định, xây dựng phương án điều chỉnh nếu thật sự cần thiết, bảo đảm khoa học, thận trọng, tạo đồng thuận xã hội, không gây xáo trộn, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định

Về cơ sở thực tiễn của từng địa phương:

Căn cứ điều kiện, đặc điểm của từng địa bàn, từng địa phương để xem xét, đề xuất các trường hợp cụ thể.

Nhiều đơn vị thuộc diện đặc thù, nằm ở địa bàn khu vực biên giới, miền núi, hải đảo, địa hình chia cắt hoặc có yếu tố lịch sử, văn hóa, truyền thống. Do đó, nhiều đơn vị sẽ có thể không thuộc diện tiếp tục điều chỉnh, sắp xếp, các địa phương chủ động nghiên cứu, đề xuất phương án điều chỉnh để nâng quy mô, bảo đảm đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định tại Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15.

Về quy định của pháp luật:

*XÃ:

Căn cứ tại Điều 2 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 quy định về tiêu chuẩn xã hiện nay như sau:

(1) Quy mô dân số:

- Xã miền núi từ 5.000 người trở lên;

- Xã ở hải đảo từ 2.500 người trở lên;

- Xã không thuộc điểm a và điểm b khoản này từ 16.000 người trở lên.

(2) Diện tích tự nhiên:

- Xã miền núi từ 100 km2 trở lên;

- Xã ở hải đảo từ 15 km2 trở lên;

- Xã không thuộc điểm a và điểm b khoản này từ 30 km2 trở lên.

(3) Có định hướng phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05 năm của tỉnh, thành phố.

Đối với xã đặc thù áp dụng theo Điều 3 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 như sau:

[1] Tỉnh, xã có 50% dân số là người dân tộc thiểu số ở miền núi hoặc có đường biên giới quốc gia trên đất liền thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định đối với tỉnh, xã tương ứng; cứ thêm 10% dân số là người dân tộc thiểu số thì được giảm thêm 5% mức quy định đối với tỉnh, xã tương ứng; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

[2] Xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển được xác nhận theo quyết định của cấp có thẩm quyền thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định tại điểm c khoản 1 Điều 2 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

[3] Đối với vùng Đồng bằng sông Hồng, mức tối thiểu của tiêu chuẩn diện tích tự nhiên của tỉnh bằng 50% mức quy định, của xã bằng 70% mức quy định; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

[4] Đơn vị hành chính nông thôn có nhiều yếu tố đặc thù thì mỗi tiêu chuẩn chỉ được áp dụng mức giảm tương ứng với một yếu tố đặc thù quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều 3 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15.

*PHƯỜNG:

Căn cứ tại Điều 5 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 quy định về tiêu chuẩn phường hiện nay như sau:

(1) Quy mô dân số từ 21.000 người trở lên.

(2) Diện tích tự nhiên từ 5,5 km2 trở lên.

(3) Vị trí, chức năng được xác định trong quy hoạch hoặc định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt là trung tâm tổng hợp hoặc trung tâm chuyên ngành cấp vùng hoặc cấp tỉnh hoặc cấp tiểu vùng trong tỉnh, thành phố, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, thành phố hoặc tiểu vùng trong tỉnh, thành phố.

(4) Tỷ lệ quy mô dân số đô thị trên quy mô dân số của đơn vị hành chính từ 50% trở lên.

(5) Cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội đạt các chỉ tiêu sau:

- Tỷ lệ tổng thu ngân sách địa phương với tổng chi ngân sách địa phương trên địa bàn từ 100% trở lên;

- Tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ trong GRDP đạt từ 70% trở lên;

- Tỷ lệ lao động phi nông nghiệp từ 70% trở lên;

- Thu nhập bình quân đầu người trên năm cao hơn thu nhập bình quân đầu người trên năm của tỉnh, thành phố mà mình trực thuộc trong 03 năm gần nhất;

- Tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo đa chiều) thấp hơn tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh, thành phố mà mình trực thuộc trong 03 năm gần nhất.

Đối với phường đặc thù áp dụng theo Điều 6 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 như sau:

[1] Đơn vị hành chính đô thị ở miền núi hoặc có đường biên giới quốc gia trên đất liền thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định, mức tối thiểu của tiêu chuẩn cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội bằng 70% mức quy định đối với đơn vị hành chính đô thị tương ứng; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

[2] Thành phố có một trong các yếu tố đặc thù sau đây thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định tại khoản 1 Điều 4 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15, mức tối thiểu của tiêu chuẩn tỷ lệ đô thị hóa bằng 70% mức quy định tại khoản 4 Điều 4 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này:

- Có di sản văn hóa vật thể được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp quốc (UNESCO) công nhận;

- Được xác định là trung tâm du lịch quốc tế trong quy hoạch, định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

[3] Phường có 02 yếu tố đặc thù sau đây thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định tại khoản 1 Điều 5 của Nghị quyết này; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này:

- Có di sản văn hóa vật thể được UNESCO công nhận hoặc được cấp có thẩm quyền xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt;

- Được xác định hoặc trực thuộc đơn vị hành chính cấp tỉnh được xác định là trung tâm du lịch quốc gia hoặc quốc tế trong quy hoạch, định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

[4] Phường ở hải đảo thì mức tối thiểu của các tiêu chuẩn quy mô dân số, diện tích tự nhiên, tỷ lệ quy mô dân số đô thị trên quy mô dân số của đơn vị hành chính bằng 50% mức quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 5 của Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15; không đánh giá tiêu chuẩn quy định tại khoản 5 Điều 5 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15; tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

[5] Đơn vị hành chính đô thị có nhiều yếu tố đặc thù thì mỗi tiêu chuẩn chỉ được áp dụng mức giảm tương ứng với một yếu tố đặc thù quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 6 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15.

XEM THÊM CHI TIẾT DANH SÁCH XÃ PHƯỜNG CHƯA ĐỦ TIÊU CHUẨN CỦA 34 TỈNH THÀNH THEO TIÊU CHÍ DIỆN TÍCH TỰ NHIÊN:

*Bài viết CHÍNH THỨC KHÔNG sáp nhập xã phường lần 2 trên toàn quốc thay vào đó từng địa phương tự rà soát, đề xuất điều chỉnh sắp xếp nếu thật sự cần thiết.

CHÍNH THỨC KHÔNG sáp nhập xã phường lần 2 trên toàn quốc thay vào đó từng địa phương tự rà soát, đề xuất điều chỉnh sắp xếp nếu thật sự cần thiết đúng không? (Hình từ Internet)

Tiêu chuẩn các xã đặc thù được quy định như thế nào?

Căn cứ tại Điều 3 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 quy định về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính nông thôn có yếu tố đặc thù như sau:

[1] Tỉnh, xã có 50% dân số là người dân tộc thiểu số ở miền núi hoặc có đường biên giới quốc gia trên đất liền thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định đối với tỉnh, xã tương ứng; cứ thêm 10% dân số là người dân tộc thiểu số thì được giảm thêm 5% mức quy định đối với tỉnh, xã tương ứng; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

[2] Xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển được xác nhận theo quyết định của cấp có thẩm quyền thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định tại điểm c khoản 1 Điều 2 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

[3] Đối với vùng Đồng bằng sông Hồng, mức tối thiểu của tiêu chuẩn diện tích tự nhiên của tỉnh bằng 50% mức quy định, của xã bằng 70% mức quy định; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

[4] Đơn vị hành chính nông thôn có nhiều yếu tố đặc thù thì mỗi tiêu chuẩn chỉ được áp dụng mức giảm tương ứng với một yếu tố đặc thù quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều 3 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15.

Tiêu chuẩn các PHƯỜNG đặc thù được quy định ra sao?

Căn cứ tại Điều 6 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 quy định về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính đô thị có yếu tố đặc thù như sau:

[1] Đơn vị hành chính đô thị ở miền núi hoặc có đường biên giới quốc gia trên đất liền thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định, mức tối thiểu của tiêu chuẩn cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội bằng 70% mức quy định đối với đơn vị hành chính đô thị tương ứng; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

[2] Thành phố có một trong các yếu tố đặc thù sau đây thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định tại khoản 1 Điều 4 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15, mức tối thiểu của tiêu chuẩn tỷ lệ đô thị hóa bằng 70% mức quy định tại khoản 4 Điều 4 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này:

- Có di sản văn hóa vật thể được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp quốc (UNESCO) công nhận;

- Được xác định là trung tâm du lịch quốc tế trong quy hoạch, định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

[3] Phường có 02 yếu tố đặc thù sau đây thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định tại khoản 1 Điều 5 của Nghị quyết này; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này:

- Có di sản văn hóa vật thể được UNESCO công nhận hoặc được cấp có thẩm quyền xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt;

- Được xác định hoặc trực thuộc đơn vị hành chính cấp tỉnh được xác định là trung tâm du lịch quốc gia hoặc quốc tế trong quy hoạch, định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

[4] Phường ở hải đảo thì mức tối thiểu của các tiêu chuẩn quy mô dân số, diện tích tự nhiên, tỷ lệ quy mô dân số đô thị trên quy mô dân số của đơn vị hành chính bằng 50% mức quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 5 của Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15; không đánh giá tiêu chuẩn quy định tại khoản 5 Điều 5 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15; tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

[5] Đơn vị hành chính đô thị có nhiều yếu tố đặc thù thì mỗi tiêu chuẩn chỉ được áp dụng mức giảm tương ứng với một yếu tố đặc thù quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 6 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15.

*Nội dung CHÍNH THỨC KHÔNG sáp nhập xã phường lần 2 trên toàn quốc thay vào đó từng địa phương tự rà soát, đề xuất điều chỉnh sắp xếp nếu thật sự cần thiết đúng không?