Thực hiện thẩm định an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân như thế nào từ 1/1/2026?

Thực hiện thẩm định an toàn bức xạ an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân như thế nào từ 1/1/2026?

Căn cứ theo Điều 6 Nghị định 316/2025/NĐ-CP có quy định về việc thực hiện thẩm định an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân như sau:

(1) Thẩm định an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân đối với các giai đoạn phê duyệt địa điểm, cấp giấy phép xây dựng, vận hành thử, vận hành và chấm dứt hoạt động nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu bao gồm thẩm định trên hồ sơ và thẩm định thực tế.

(2) Thẩm định trên hồ sơ:

- Thẩm định mức độ đầy đủ, chi tiết và chính xác của thông tin, số liệu và luận chứng trong hồ sơ, sự đáp ứng các yêu cầu, tiêu chí chấp nhận trong văn bản quy phạm pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn quốc gia và các tiêu chuẩn, quy định kỹ thuật nước ngoài, tiêu chuẩn quốc tế; yêu cầu tổ chức, cá nhân đề nghị phê duyệt, cấp phép bổ sung, làm rõ hoặc cập nhật các thông tin cần thiết (nếu có);

- Đánh giá tính thống nhất giữa các nội dung, thông tin trong hồ sơ và thông tin đã được công bố hoặc kết quả thẩm định thực tế (nếu có);

- Thẩm định sự phù hợp với các giấy phép, chấp thuận, phê duyệt tại giai đoạn trước, làm căn cứ xem xét cấp giấy phép, chấp thuận, phê duyệt ở giai đoạn tiếp theo (nếu có);

- Kết luận bằng văn bản về mức độ đáp ứng yêu cầu, nêu rõ các nội dung chưa đáp ứng và kiến nghị biện pháp xử lý.

(3) Thẩm định thực tế:

- Đánh giá, xác minh hiện trạng thực tế trong các giai đoạn khảo sát, đánh giá địa điểm, thiết kế, chế tạo, xây dựng, vận hành thử, vận hành và chấm dứt hoạt động nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu so với thông tin trong hồ sơ;

- Đánh giá chất lượng hoạt động khảo sát, thu thập số liệu thực tế; việc tuân thủ theo kế hoạch đã được phê duyệt và quy định của pháp luật về năng lượng nguyên tử;

- Thực hiện các nội dung tại điểm a và điểm b khoản 3 Điều 6 Nghị định 316/2025/NĐ-CP với sự chứng kiến của đại diện của tổ chức đề nghị phê duyệt địa điểm, cấp giấy phép xây dựng, vận hành thử, vận hành và chấm dứt hoạt động.

(4) Tổ chức thẩm định:

- Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm tổ chức thẩm định tại các giai đoạn trong vòng đời nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu;

- Trong trường hợp cần thiết thành lập hội đồng thẩm định liên ngành do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ làm Chủ tịch Hội đồng;

- Chủ tịch Hội đồng thẩm định liên ngành ban hành quy chế hoạt động của Hội đồng, trong đó quy định cụ thể về nguyên tắc làm việc, chế độ họp, trình tự thẩm định, cơ chế phối hợp giữa các thành viên và cơ quan giúp việc; việc sử dụng tổ chức tư vấn hỗ trợ kỹ thuật, bảo đảm tính độc lập, khách quan, minh bạch trong quá trình thẩm định;

- Các bộ, ngành có liên quan chịu trách nhiệm thẩm định các nội dung trong phạm vi chức năng quản lý được giao.

Thực hiện thẩm định an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân như thế nào từ 1/1/2026? (Hình từ Internet)

Giám sát an toàn bức xạ an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân ra sao?

Căn cứ theo Điều 7 Nghị định 316/2025/NĐ-CP có quy định về việc giám sát an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân như sau:

(1) Nguyên tắc giám sát:

- Tuân thủ quy định của pháp luật;

- Bảo đảm tính độc lập, khách quan, minh bạch;

- Ngăn ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời nguy cơ mất an toàn;

- Lưu giữ kết quả giám sát;

- Không gây ảnh hưởng tới hoạt động bình thường của nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu;

- Việc giám sát phải áp dụng phương pháp tiếp cận theo cấp độ để xác định mức độ, tần suất, phạm vi và phương thức giám sát phù hợp đối với từng hạng mục, hệ thống, hoạt động theo mức độ rủi ro về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân.

(2) Hình thức và tổ chức giám sát:

- Hình thức giám sát bao gồm: trực tiếp tại hiện trường; kiểm tra hồ sơ và tài liệu; giám sát trực tuyến;

- Cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia có trách nhiệm: thiết lập văn phòng giám sát trong các giai đoạn xây dựng, vận hành thử, vận hành và chấm dứt hoạt động; xây dựng chương trình giám sát chi tiết.

(3) Quyền hạn của cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia:

- Tiếp cận các khu vực làm việc, thiết bị, hồ sơ, tài liệu liên quan đến bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân;

- Lập biên bản làm việc, yêu cầu, kiến nghị khắc phục, quy định thời hạn khắc phục trong trường hợp phát hiện yếu tố ảnh hưởng đến an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân;

- Tạm dừng hoặc đình chỉ hoạt động khi phát hiện vi phạm nghiêm trọng về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân;

- Trưng cầu giám định, mời chuyên gia và kiến nghị xử lý theo thẩm quyền.

(4) Trách nhiệm của chủ đầu tư, tổ chức vận hành:

- Xây dựng, vận hành và duy trì hệ thống giám sát trực tuyến tại nhà máy điện hạt nhân, bảo đảm truyền đầy đủ, chính xác và liên tục dữ liệu về vận hành, an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân tới cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia để giám sát, phân tích và cảnh báo từ xa;

- Cung cấp kịp thời, đầy đủ, chính xác thông tin, tài liệu và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của thông tin, tài liệu đã cung cấp và tạo điều kiện cho cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia tiếp cận hiện trường theo yêu cầu;

- Thực hiện các yêu cầu, kiến nghị khắc phục của cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia.

(5) Trách nhiệm của Văn phòng giám sát:

- Giám sát trực tiếp và thường xuyên;

- Báo cáo định kỳ và khi được yêu cầu cho cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia về tình trạng an toàn, an ninh của nhà máy điện hạt nhân;

- Đánh giá việc tuân thủ các quy định về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân, bảo vệ môi trường và kiểm soát chất lượng;

- Phối hợp, tham gia các đoàn thanh tra, kiểm tra, thanh sát hạt nhân.

(6) Báo cáo và công khai thông tin:

- Cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia lập báo cáo giám sát định kỳ hằng quý và báo cáo đột xuất khi có sự cố, gửi Bộ Khoa học và Công nghệ;

- Công khai thông tin giám sát không thuộc danh mục bí mật nhà nước.

(7) Chi phí cho hoạt động giám sát được bảo đảm từ nguồn ngân sách nhà nước.

(8) Bộ Khoa học và Công nghệ quy định chi tiết về hoạt động giám sát đối với nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu.

Nguyên tắc bảo đảm an toàn bức xạ an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân là gì?

Căn cứ theo Điều 6 Luật Năng lượng nguyên tử 2025 có quy định về nguyên tắc bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân như sau:

(1) Tổ chức, cá nhân tiến hành công việc bức xạ, xây dựng cơ sở bức xạ, xây dựng cơ sở hạt nhân chịu trách nhiệm chính về bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân; xây dựng, duy trì và thúc đẩy văn hóa an toàn, văn hóa an ninh.

(2) Bảo đảm để lợi ích do công việc bức xạ mang lại phải lớn hơn những rủi ro, thiệt hại có thể gây ra cho con người, tài sản, xã hội và môi trường; bảo vệ thế hệ hiện tại và tương lai.

(3) Bảo đảm liều chiếu xạ đối với công chúng và nhân viên bức xạ không vượt quá giới hạn cho phép theo quy định của pháp luật về năng lượng nguyên tử; bảo vệ bức xạ phải được tối ưu hóa để bảo đảm mức độ an toàn cao nhất có thể đạt được một cách hợp lý.

(4) Chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực và kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân; áp dụng biện pháp giảm thiểu tác hại của bức xạ khi xảy ra sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân; bảo đảm trách nhiệm giải trình của cơ quan quản lý nhà nước trong xử lý sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân.

(5) Bảo đảm quyền tiếp cận của người dân, cộng đồng dân cư với thông tin về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân; chuẩn bị và ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân theo quy định của pháp luật.