Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường sắt gồm những gì? Người thuê vận tải có quyền và nghĩa vụ ra sao?

Điều kiện kinh doanh vận tải đường sắt năm 2026 là gì?

Theo quy định tại Điều 35 Nghị định 16/2026/NĐ-CP như sau:

Điều kiện kinh doanh vận tải đường sắt

Tổ chức khi tham gia kinh doanh vận tải đường sắt phải có đủ các điều kiện sau:

1. Được thành lập theo quy định của pháp luật.

2. Có bộ phận về chuyên môn về tổ chức vận tải đường sắt, an toàn vận tải đường sắt.

3. Người phụ trách bộ phận tổ chức vận tải có trình độ đại học trở lên về một trong số các chuyên ngành kinh tế vận tải, khai thác vận tải, logistics và có ít nhất 03 năm kinh nghiệm làm việc trong doanh nghiệp vận tải đường sắt.

4. Người phụ trách bộ phận an toàn giao thông đường sắt phải có trình độ đại học trở lên về một trong số các chuyên ngành khai thác vận tải, cơ khí giao thông, thông tin tín hiệu, xây dựng công trình và có ít nhất 03 năm kinh nghiệm làm việc trong doanh nghiệp vận tải đường sắt hoặc bảo trì kết cấu hạ tầng đường sắt.

Theo đó, tổ chức khi tham gia kinh doanh vận tải đường sắt phải có đủ các điều kiện sau:

(1) Được thành lập theo quy định của pháp luật.

(2) Có bộ phận về chuyên môn về tổ chức vận tải đường sắt, an toàn vận tải đường sắt.

(3) Người phụ trách bộ phận tổ chức vận tải có trình độ đại học trở lên về một trong số các chuyên ngành kinh tế vận tải, khai thác vận tải, logistics và có ít nhất 03 năm kinh nghiệm làm việc trong doanh nghiệp vận tải đường sắt.

(4) Người phụ trách bộ phận an toàn giao thông đường sắt phải có trình độ đại học trở lên về một trong số các chuyên ngành khai thác vận tải, cơ khí giao thông, thông tin tín hiệu, xây dựng công trình và có ít nhất 03 năm kinh nghiệm làm việc trong doanh nghiệp vận tải đường sắt hoặc bảo trì kết cấu hạ tầng đường sắt.

Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường sắt gồm những gì? Người thuê vận tải có quyền và nghĩa vụ ra sao? (Hình từ Internet)

Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường sắt là gì?

Căn cứ theo quy định tại Điều 36 Nghị định 16/2026/NĐ-CP về quyền, nghĩa vụ của doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường sắt, cụ thể như sau:

(1) Quyền của doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường sắt:

- Được cung cấp các thông tin về dịch vụ điều hành giao thông vận tải đường sắt, các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật liên quan đến năng lực kết cấu hạ tầng đường sắt;

- Được sử dụng kết cấu hạ tầng và dịch vụ điều hành giao thông vận tải đường sắt trên hệ thống đường sắt để kinh doanh theo quy định;

- Tạm ngừng chạy tàu khi xét thấy kết cấu hạ tầng đường sắt có nguy cơ mất an toàn chạy tàu;

- Được bồi thường thiệt hại do lỗi doanh nghiệp kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt hoặc do tổ chức, cá nhân khác gây ra;

- Các quyền khác theo quy định của pháp luật.

(2) Nghĩa vụ của doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường sắt:

- Tổ chức chạy tàu theo đúng biểu đồ chạy tàu, công lệnh tải trọng, công lệnh tốc độ đã được công bố;

- Thực hiện vận tải phục vụ nhiệm vụ đặc biệt, an sinh xã hội theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

- Phải thông báo kịp thời cho doanh nghiệp kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt khi thực hiện dừng tàu hoặc phải ngừng chạy tàu khi nhận được thông báo của doanh nghiệp kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt;

- Trả phí sử dụng kết cấu hạ tầng đường sắt cho Nhà nước khi sử dụng kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia do Nhà nước đầu tư;

- Trả giá dịch vụ điều hành giao thông vận tải đường sắt khi sử dụng dịch vụ điều hành giao thông vận tải đường sắt cho doanh nghiệp kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt;

- Bảo đảm đủ điều kiện an toàn chạy tàu trong quá trình khai thác; xây dựng và duy trì hệ thống quản lý an toàn vận hành của phương tiện giao thông đường sắt;

- Chịu sự chỉ đạo của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, phối hợp với doanh nghiệp kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt trong việc phòng, chống thiên tai, xử lý tai nạn giao thông đường sắt theo quy định của pháp luật;

- Phải bồi thường thiệt hại cho khách hàng theo quy định của pháp luật;

- Cung cấp các thông tin về nhu cầu, năng lực phương tiện, thiết bị vận tải cho doanh nghiệp kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt để xây dựng, phân bổ biểu đồ chạy tàu;

- Chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định tạm đình chỉ chạy tàu;

- Không áp dụng quy định tại điểm c, điểm d, điểm đ, điểm i khoản 2 Điều 36 Nghị định 16/2026/NĐ-CP đối với đường sắt đô thị;

- Các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.

Quyền và nghĩa vụ của người thuê vận tải như thế nào?

Theo quy định tại Điều 38 Nghị định 16/2026/NĐ-CP về quyền, nghĩa vụ của người thuê vận tải như sau:

(1) Quyền của người thuê vận tải:

- Thay đổi hợp đồng vận tải hàng hóa kể cả khi hàng hóa đã giao cho doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường sắt hoặc hàng hóa đã xếp lên toa xe và chịu chi phí phát sinh do thay đổi hợp đồng vận tải;

- Chỉ định lại người nhận hàng khi hàng hóa đó chưa được giao cho người có quyền nhận hàng trước đó; được thay đổi địa điểm giao hàng hoặc yêu cầu vận chuyển hàng hóa trở lại nơi gửi hàng và phải chịu mọi chi phí phát sinh do thay đổi người nhận hàng và địa điểm giao hàng;

- Được bồi thường thiệt hại khi hàng hóa bị mất mát, giảm khối lượng, hư hỏng hoặc giảm chất lượng, quá thời hạn vận chuyển do lỗi của doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường sắt gây ra theo quy định của pháp luật;

- Các quyền khác theo quy định của pháp luật.

(2) Nghĩa vụ của người thuê vận tải:

- Kê khai hàng hóa trung thực và chịu trách nhiệm về việc kê khai đó;

- Trả tiền vận tải đúng thời hạn, hình thức thanh toán đã thỏa thuận trong hợp đồng;

- Thực hiện việc đóng gói hàng hóa và các điều kiện vận chuyển hàng hóa theo hướng dẫn của doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường sắt;

- Giao hàng hóa cho doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường sắt đúng thời hạn, địa điểm;

- Cung cấp giấy tờ, tài liệu và thông tin cần thiết khác về hàng hóa;

- Phải bồi thường thiệt hại do việc kê khai không trung thực về hàng hóa gây thiệt hại cho doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường sắt hoặc thiệt hại khác do lỗi của mình gây ra theo quy định của pháp luật;

- Các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.