Phương pháp toán học có được bảo hộ sáng chế hay không? Để được bảo hộ đối với sáng chế thì cần những điều kiện gì?
Sáng chế là gì?
Căn cứ khoản 2 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2009 giải thích từ ngữ như sau:
“Điều 4. Giải thích từ ngữ
[...]
12. Sáng chế là giải pháp kỹ thuật dưới dạng sản phẩm hoặc quy trình nhằm giải quyết một vấn đề xác định bằng việc ứng dụng các quy luật tự nhiên.
[...]”
Theo đó, sáng chế là giải pháp kỹ thuật dưới dạng sản phẩm hoặc quy trình nhằm giải quyết một vấn đề xác định bằng việc ứng dụng các quy luật tự nhiên.
Phương pháp toán học có được bảo hộ sáng chế
Ai có quyền đăng ký sáng chế?
Căn cứ Điều 86 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, được sửa đổi bởi khoản 25 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 (Có hiệu lực từ 01/01/2023) thì tổ chức, cá nhân sau đây có quyền đăng ký sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí:
- Tác giả tạo ra sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí bằng công sức và chi phí của mình;
- Tổ chức, cá nhân đầu tư kinh phí, phương tiện vật chất cho tác giả dưới hình thức giao việc, thuê việc, tổ chức, cá nhân được giao quản lý nguồn gen cung cấp nguồn gen, tri thức truyền thống về nguồn gen theo hợp đồng tiếp cận nguồn gen và chia sẻ lợi ích, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc trường hợp quy định tại Điều 86a của Luật này.
Trường hợp nhiều tổ chức, cá nhân cùng nhau tạo ra hoặc đầu tư để tạo ra sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí thì các tổ chức, cá nhân đó đều có quyền đăng ký và quyền đăng ký đó chỉ được thực hiện nếu được tất cả các tổ chức, cá nhân đó đồng ý.
Tổ chức, cá nhân có quyền đăng ký quy định tại Điều này có quyền chuyển giao quyền đăng ký cho tổ chức, cá nhân khác dưới hình thức hợp đồng bằng văn bản, để thừa kế hoặc kế thừa theo quy định của pháp luật, kể cả trường hợp đã nộp đơn đăng ký.
Trước đây, quy định quyền đăng ký sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí tại Điều 86 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 như sau:
Quyền đăng ký sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí
1. Tổ chức, cá nhân sau đây có quyền đăng ký sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí:
a) Tác giả tạo ra sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí bằng công sức và chi phí của mình;
b) Tổ chức, cá nhân đầu tư kinh phí, phương tiện vật chất cho tác giả dưới hình thức giao việc, thuê việc, trừ trường hợp các bên có thoả thuận khác và thỏa thuận đó không trái với quy định tại khoản 2 Điều này.
2. Chính phủ quy định quyền đăng ký đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí được tạo ra do sử dụng cơ sở vật chất - kỹ thuật, kinh phí từ ngân sách nhà nước.
3. Trường hợp nhiều tổ chức, cá nhân cùng nhau tạo ra hoặc đầu tư để tạo ra sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí thì các tổ chức, cá nhân đó đều có quyền đăng ký và quyền đăng ký đó chỉ được thực hiện nếu được tất cả các tổ chức, cá nhân đó đồng ý.
4. Người có quyền đăng ký quy định tại Điều này có quyền chuyển giao quyền đăng ký cho tổ chức, cá nhân khác dưới hình thức hợp đồng bằng văn bản, để thừa kế hoặc kế thừa theo quy định của pháp luật, kể cả trường hợp đã nộp đơn đăng ký.
Phương pháp toán học có được bảo hộ sáng chế hay không?
Căn cứ Điều 59 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 có quy định về những đối tượng không được bảo hộ dưới danh nghĩa sáng chế. Cụ thể:
“Điều 59. Đối tượng không được bảo hộ với danh nghĩa sáng chế
Các đối tượng sau đây không được bảo hộ với danh nghĩa sáng chế:
1. Phát minh, lý thuyết khoa học, phương pháp toán học;
2. Sơ đồ, kế hoạch, quy tắc và phương pháp để thực hiện các hoạt động trí óc, huấn luyện vật nuôi, thực hiện trò chơi, kinh doanh; chương trình máy tính;
3. Cách thức thể hiện thông tin;
4. Giải pháp chỉ mang đặc tính thẩm mỹ;
5. Giống thực vật, giống động vật;
6. Quy trình sản xuất thực vật, động vật chủ yếu mang bản chất sinh học mà không phải là quy trình vi sinh;
7. Phương pháp phòng ngừa, chẩn đoán và chữa bệnh cho người và động vật.”
Như vậy, phương pháp toán học sẽ không được bảo hộ dưới danh nghĩa bằng sáng chế.
Theo quan điểm của người viết, xuất phát từ định nghĩa sáng chế được quy định tại khoản 2 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2009, cụ thể:
“Điều 4. Giải thích từ ngữ
[...]
12. Sáng chế là giải pháp kỹ thuật dưới dạng sản phẩm hoặc quy trình nhằm giải quyết một vấn đề xác định bằng việc ứng dụng các quy luật tự nhiên.
[...]”
Như vậy, phương pháp toán học không phải là "giải pháp kỹ thuật dưới dạng sản phẩm hoặc quy trình nhằm giải quyết một vấn đề xác định bằng việc ứng dụng các quy luật tự nhiên", nên Điều 59 đã đưa ra quy định rằng phương pháp toán học không thuộc đối tượng bảo hộ với danh nghĩa sáng chế.
Để được bảo hộ đối với sáng chế thì cần những điều kiện gì?
Căn cứ Điều 58 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 quy định về điều kiện chung đối với sáng chế được bảo hộ như sau:
“Điều 58. Điều kiện chung đối với sáng chế được bảo hộ
1. Sáng chế được bảo hộ dưới hình thức cấp Bằng độc quyền sáng chế nếu đáp ứng các điều kiện sau đây:
a) Có tính mới;
b) Có trình độ sáng tạo;
c) Có khả năng áp dụng công nghiệp.
2. Sáng chế được bảo hộ dưới hình thức cấp Bằng độc quyền giải pháp hữu ích nếu không phải là hiểu biết thông thường và đáp ứng các điều kiện sau đây:
a) Có tính mới;
b) Có khả năng áp dụng công nghiệp.”
Theo đó để được bảo hộ dưới hình thức cấp Bằng độc quyền sáng chế thì cần đáp ứng:
- Có tính mới;
- Có trình độ sáng tạo;
- Có khả năng áp dụng công nghiệp.
Đối với bảo hộ dưới hình thức cấp Bằng độc quyền giải pháp hữu ích thì cần đảm bảo:
- Có tính mới;
- Có khả năng áp dụng công nghiệp.
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022-2/XH/xam-pham-quyen-sang-che.jpg)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn//phap-luat/2022-2/TT/051022/giai-phap-huu-ich-5.jpg)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn//phap-luat/2022-2/TT/290323/sang-che-98.jpg)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022/M%E1%BB%B9%20Ng%E1%BB%8Dc/chuyen-nhuong-bang-sang-che.png)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022/202201/Hao/to-khai-sang-che.png)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn//phap-luat/2022-2/TT/051022/Chuong-trinh-may-tinh-9.jpg)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022/3/01/QK/thu-tuc-dang-ky-sang-che.png)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022/3/30/QK/mua-sang-kien-sang-che.png)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022/3/30/QK/bao-ho-sang-che.png)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022/3/01/QK/sang-che.png)
Quý khách cần hỏi thêm thông tin về có thể đặt câu hỏi tại đây.
![](https://cdn.thuvienphapluat.vn/images/new.gif)
- Lực lượng phòng thủ dân sự bao gồm lực lượng nào? Việc chỉ huy các lực lượng phòng thủ dân sự do cơ quan nào quy định?
- Dự án cấp nước sạch nông thôn tập trung ở khu vực phục vụ có dân cư tập trung có nằm trong dự án PPP do nhà đầu tư thực hiện không?
- Việc phát hành cam kết và thực hiện nghĩa vụ hoàn trả thư tín dụng theo hình thức phát hành cam kết hoàn trả được thực hiện như thế nào?
- Số dư trên tài khoản thanh toán tại ngân hàng của chủ tài khoản thanh toán cá nhân được tính lãi như thế nào?
- Việc lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư thông qua đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư được thực hiện khi nào?