Quyết định 751/QĐ-CTN đặc xá cho 9.950 phạm nhân đang chấp hành án phạt tù 2026 như thế nào?

Quyết định 751/QĐ-CTN đặc xá cho 9.950 phạm nhân đang chấp hành án phạt tù 2026 như thế nào?

Theo Quyết định 751/QĐ-CTN ngày 26/5/2026, Chủ tịch nước quyết định đặc xá cho 9.950 phạm nhân đang chấp hành án phạt tù có đủ điều kiện được hưởng đặc xá năm 2026.

Đặc xá là sự kết tinh giữa tính nghiêm minh của pháp luật và truyền thống nhân văn của dân tộc; là biểu hiện sinh động của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam lấy con người làm trung tâm, vừa kiên quyết bảo vệ kỷ cương phép nước, vừa tạo cơ hội cho những người thực sự hối cải được tái hòa nhập và cống hiến cho xã hội.

Trong tiến trình xây dựng và phát triển đất nước, Đảng và Nhà nước luôn nhất quán quan điểm: Mọi hành vi vi phạm pháp luật đều phải được xử lý nghiêm minh, song mục tiêu cuối cùng của công lý không chỉ là trừng phạt mà còn là giáo dục, cảm hóa và phục hồi những giá trị tốt đẹp của con người.

Thực tiễn nhiều năm qua cho thấy, chính sách đặc xá đã mang lại những kết quả tích cực. Phần lớn người được đặc xá đã nhanh chóng ổn định cuộc sống, tích cực lao động, sản xuất, chấp hành tốt pháp luật và trở thành những công dân có ích. Điều đó khẳng định hiệu quả của công tác giáo dục, cải tạo phạm nhân, đồng thời củng cố niềm tin xã hội vào giá trị nhân văn của pháp luật Việt Nam.

Năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi đất nước bước vào giai đoạn triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, chuẩn bị những nền tảng mới cho phát triển nhanh và bền vững, nâng cao chất lượng quản trị quốc gia và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Trong bối cảnh đó, việc thực hiện đặc xá năm 2026 tiếp tục khẳng định thông điệp nhất quán của Đảng và Nhà nước: Không ai bị bỏ lại phía sau nếu thực sự quyết tâm sửa chữa lỗi lầm và nỗ lực vươn lên bằng chính ý chí của mình.

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Đảng, Nhà nước và Hội đồng tư vấn đặc xá, các bộ, ngành, địa phương và cơ sở giam giữ đã tổ chức thực hiện nghiêm túc, khách quan, công khai, minh bạch, đúng quy định của pháp luật. Mọi hồ sơ đều được thẩm định chặt chẽ, bảo đảm chính xác, công bằng.

Trên cơ sở đề nghị của Hội đồng tư vấn đặc xá, ngày 26/5/2026, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho 9.950 phạm nhân đủ điều kiện theo quy định của pháp luật. Đây không chỉ là niềm vui của những người được đặc xá và gia đình họ mà còn là minh chứng cho hiệu quả của chính sách hình sự nhân đạo, cho những nỗ lực bền bỉ của các lực lượng làm công tác quản lý, giáo dục và cải tạo phạm nhân.

Quyết định 751/QĐ-CTN đặc xá cho 9.950 phạm nhân đang chấp hành án phạt tù 2026 ra sao? (Hình từ Internet)

Các trường hợp không được đề nghị đặc xá theo Quyết định 457?

Căn cứ tại Điều 4 Quyết định 457/2026/QĐ-CTN năm 2026 quy định các trường hợp không được đề nghị đặc xá như sau:

Người có đủ điều kiện quy định tại Điều 3 Quyết định 457/2026/QĐ-CTN năm 2026 không được đề nghị đặc xá nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

(1) Bị kết án phạt tù về tội phản bội Tổ quốc; tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân; tội gián điệp; tội xâm phạm an ninh lãnh thổ; tội bạo loạn; tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân; tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; tội làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; tội phá rối an ninh; tội chống phá cơ sở giam giữ; tội khủng bố hoặc một trong các tội quy định tại Chương các tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh của Bộ luật Hình sự.

(2) Bản án, phần bản án hoặc quyết định của Tòa án đối với người đó đang bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm theo hướng tăng nặng trách nhiệm hình sự.

(3) Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi phạm tội khác.

(4) Trước đó đã được đặc xá.

(5) Có từ 02 tiền án trở lên hoặc có 01 tiền án mà bị kết án phạt tù về tội do cố ý.

(6) Thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại trên 08 năm đối với người được quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 3; trên 10 năm đối với người được quy định tại khoản 3, khoản 4 Điều 3 Quyết định 457/2026/QĐ-CTN năm 2026.

(7) Bị kết án phạt tù về tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng xâm phạm an ninh quốc gia, trừ trường hợp quy định tại (1).

(8) Phạm tội giết 02 người trở lên hoặc giết người có tổ chức hoặc có tính chất côn đồ hoặc thực hiện tội phạm một cách man rợ, cố ý gây thương tích có tổ chức hoặc có tính chất côn đồ hoặc dùng a-xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm; hiếp dâm có tính chất loạn luân; hiếp dâm trẻ em (theo Bộ luật Hình sự 1999) hoặc hiếp dâm người dưới 16 tuổi; cưỡng dâm có tính chất loạn luân; cưỡng dâm trẻ em (theo Bộ luật Hình sự 1999) hoặc cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi; mua bán phụ nữ thuộc trường hợp phạm tội mua bán nhiều người (theo Bộ luật Hình sự 1985) hoặc mua bán người thuộc trường hợp phạm tội đối với nhiều người (theo Bộ luật Hình sự 1999) hoặc mua bán người thuộc trường hợp phạm tội đối với 02 người trở lên; mua bán, đánh tráo hoặc chiếm đoạt trẻ em (theo Bộ luật Hình sự 1999) hoặc mua bán người dưới 16 tuổi hoặc đánh tráo người dưới 01 tuổi hoặc chiếm đoạt người dưới 16 tuổi; cướp tài sản có sử dụng vũ khí; cướp tài sản, cưỡng đoạt tài sản, cướp giật tài sản, trộm cắp tài sản gây hậu quả nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng (theo Bộ luật Hình sự 1999) hoặc cướp tài sản, cưỡng đoạt tài sản, cướp giật tài sản, trộm cắp tài sản có tổ chức hoặc gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội; chống người thi hành công vụ gây hậu quả nghiêm trọng (theo Bộ luật Hình sự 1999) hoặc có tổ chức hoặc xúi giục, lôi kéo, kích động người khác phạm tội.

(9) Phạm tội cướp tài sản hoặc tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản mà thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại trên 01 năm đối với người bị kết án phạt tù dưới 07 năm hoặc thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại hên 02 năm đối với người bị kết án phạt tù từ 07 năm đến 15 năm hoặc thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại trên 03 năm đối với người bị kết án phạt tù trên 15 năm, tù chung thân.

(10) Phạm tội về ma túy mà thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại trên 06 tháng đối với người bị kết án phạt tù từ 03 năm trở xuống hoặc thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại trên 01 năm đối với người bị kết án phạt tù trên 03 năm đến dưới 07 năm hoặc thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại trên 02 năm đối với người bị kết án phạt tù từ 07 năm đến 15 năm hoặc thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại trên 03 năm đối với người bị kết án phạt tù trên 15 năm, tù chung thân.

(11) Phạm một trong các tội quy định tại Chương các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người của Bộ luật Hình sự do cố ý mà thời hạn tù còn lại trên 02 năm đối với người bị kết án phạt tù từ 10 năm đến 15 năm hoặc thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại trên 03 năm đối với người bị kết án phạt tù trên 15 năm, tù chung thân.

(12) Người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy trong vụ án phạm tội có tổ chức; người dùng thủ đoạn xảo quyệt, ngoan cố chống đối trong vụ án phạm tội có tổ chức; người phạm tội có tính chất chuyên nghiệp.

(13) Có căn cứ khẳng định đã từng sử dụng trái phép chất ma tuý.

(14) Bị kết án phạt tù do phạm từ ba tội trở lên hoặc phạm từ hai tội do cố ý trở lên, kể cả trường hợp tổng hợp hình phạt; hoặc đang chấp hành hình phạt tổng hợp do bị kết án phạt tù 02 lần trở lên về cùng một tội do cố ý.

(15) Ba lần bị kết án phạt tù trở lên về cùng một tội do cố ý.

Những hành vi nào bị cấm khi thực hiện đặc xá?

Theo quy định tại Điều 7 Luật Đặc xá 2018 về những hành vi bị nghiêm cấm khi tiến hành đặc xá bao gồm những hành vi sau:

- Lợi dụng, lạm dụng chức vụ, quyền hạn để đề nghị đặc xá cho người không đủ điều kiện được đặc xá; không đề nghị đặc xá cho người đủ điều kiện được đặc xá; cản trở người bị kết án phạt tù thực hiện quyền được đề nghị đặc xá.

- Đưa hối lộ, nhận hối lộ, môi giới hối lộ, nhũng nhiễu trong việc thực hiện đặc xá.

- Cấp, xác nhận giấy tờ, tài liệu liên quan đến người được đề nghị đặc xá trái quy định của pháp luật.

- Từ chối cấp, xác nhận giấy tờ, tài liệu mà theo quy định của pháp luật người được đề nghị đặc xá phải được cấp, xác nhận.

- Giả mạo giấy tờ, tài liệu liên quan đến người được đề nghị đặc xá.