Đơn vị sự nghiệp công lập sau khi sát nhập có dôi dư tài sản là nhà, đất thì có được quyền chuyển nhượng, bán đấu giá hay không?

Đơn vị sự nghiệp công lập sau khi sát nhập có dôi dư tài sản là nhà, đất thì có được quyền chuyển nhượng, bán đấu giá hay không?

Đối với trường hợp sáp nhập đơn vị sự nghiệp công lập thì đơn vị nhận sát nhập được kế thừa quyền quản lý, sử dụng tài sản của cơ quan bị sáp nhập, trường hợp dôi dư tài sản là nhà thì phải chuyển giao về địa phương để quản lý chứ không thực hiện việc chuyển nhượng, bán đấu giá. Cụ thể như sau:

Căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 62 Nghị định 186/2025/NĐ-CP đề cập việc xử lý tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập trong trường hợp sáp nhập được thực hiện theo quy định tại Điều 38 Nghị định này.

Căn cứ quy định tại điểm b khoản 2 Điều 38 Nghị định 186/2025/NĐ-CP hướng dẫn xử lý tài sản công trong trường hợp sáp nhập, hợp nhất, chia tách, giải thể, chấm dứt hoạt động, cụ thể trong trường hợp cơ quan được giao quản lý, sử dụng tài sản thực hiện sáp nhập, hợp nhất (bao gồm cả trường hợp thành lập cơ quan, đơn vị mới trên cơ sở tổ chức lại các cơ quan, đơn vị hiện có) thì pháp nhân sau khi sáp nhập, hợp nhất được kế thừa quyền quản lý, sử dụng tài sản của cơ quan bị sáp nhập, hợp nhất (không phải thực hiện thủ tục điều chuyển tài sản từ cơ quan bị sáp nhập, hợp nhất sang pháp nhân sau khi sáp nhập, hợp nhất) và có trách nhiệm xác định tài sản dôi dư (không còn nhu cầu sử dụng theo chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức bộ máy mới) hoặc thuộc trường hợp phải xử lý theo quy định của Luật và Nghị định này để lập hồ sơ, báo cáo cơ quan, người có thẩm quyền xem xét, quyết định xử lý theo quy định của pháp luật.

Căn cứ quy định tại Điều 42a Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017 (được bổ sung bởi khoản 5 Điều 5 Luật sửa đổi Luật Chứng khoán, Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập, Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Luật Quản lý thuế, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Dự trữ quốc gia, Luật Xử lý vi phạm hành chính 2024) đề cập chuyển giao tài sản công về địa phương quản lý, xử lý, cụ thể việc chuyển giao tài sản công về địa phương quản lý, xử lý được áp dụng đối với tài sản công là trụ sở làm việc và các tài sản khác hiện có tại trụ sở làm việc đó mà cơ quan nhà nước được giao quản lý, sử dụng tài sản không còn nhu cầu sử dụng. Việc chuyển giao và quản lý, xử lý tài sản công sau khi chuyển giao về địa phương thực hiện theo quy định của Chính phủ.

Căn cứ quy định tại Điều 12 Nghị quyết 31/2026/NQ-CP hướng dẫn xử lý nhà, đất dôi dư trong một số trường hợp đặc biệt, cụ thể khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính được thực hiện theo quy định tại Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Nghị định 186/2025/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 286/2025/NĐ-CP), Nghị định 52/2026/NĐ-CP và các quy định tại mục này; không phải thực hiện trình tự, thủ tục sắp xếp lại, xử lý theo quy định tại Nghị định 03/2025/NĐ-CP ngày 01 tháng 01 năm 2025 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 286/2025/NĐ-CP).

Đối với cơ sở nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính (không bao gồm trường hợp nhà, đất có tranh chấp hoặc cơ quan, tổ chức, đơn vị có nhà, đất cho mượn, cho thuê, hợp tác, kinh doanh, liên doanh, liên kết không đúng quy định) thuộc trường hợp áp dụng chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý theo quy định thì trên cơ sở đề xuất của cơ quan, tổ chức, đơn vị có cơ sở nhà, đất, cơ quan, người có thẩm quyền quyết định chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công xem xét, quyết định chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý theo nguyên trạng; không phải thực hiện thủ tục lấy ý kiến Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Việc chuyển giao theo nguyên trạng được thực hiện đối với cả cơ sở nhà, đất chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, không đầy đủ hoặc mất hồ sơ pháp lý về nhà, đất, chưa xử lý xong việc lấn chiếm, bố trí làm nhà ở, chưa xác định đầy đủ ranh giới trên thực địa. Cơ quan, tổ chức, đơn vị có cơ sở nhà, đất có trách nhiệm lập biên bản kiểm kê, mô tả hiện trạng, bàn giao hồ sơ, tài liệu hiện có và chịu trách nhiệm về tính trung thực của thông tin, tài liệu do mình cung cấp, chịu trách nhiệm về việc không có hoặc mất hồ sơ pháp lý về nhà, đất.

Trên cơ sở Quyết định chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý của cơ quan, người có thẩm quyền, cơ quan, tổ chức, đơn vị có cơ sở nhà, đất phối hợp với cơ quan của địa phương được giao nhiệm vụ tiếp nhận lập Biên bản bàn giao, tiếp nhận, trong đó ghi nhận cụ thể ranh giới, hiện trạng nhà, đất và hồ sơ, giấy tờ tại thời điểm bàn giao, tiếp nhận. Cơ quan, tổ chức, đơn vị có cơ sở nhà, đất có trách nhiệm phối hợp với cơ quan chức năng của địa phương để xử lý các vấn đề liên quan đến cơ sở nhà, đất sau khi đã chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý. Việc xử lý trách nhiệm của các tập thể, cá nhân vi phạm (nếu có) đối với các cơ sở nhà, đất chuyển giao được thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan.

Chi tiết thủ tục quyết định chuyển giao tài sản công về địa phương quản lý, xử lý thực hiện theo Điều 38 Nghị định 186/2025/NĐ-CP.

Như vậy, theo quy định nêu trên, trường hợp sáp nhập đơn vị sự nghiệp công lập thì đơn vị sự nghiệp công lập sau sát nhập được kế thừa quyền quản lý, sử dụng tài sản của cơ quan bị sáp nhập. Lúc này nếu dôi dư (không còn nhu cầu sử dụng) tài sản là nhà, đất thì trình cơ quan quản lý xem xét quyết định theo quy định pháp luật. Cụ thể theo Điều 42a của Luật thì nhà và đất đang được đơn vị sự nghiệp công lập sau sát nhập quản lý phải chuyển giao tài sản công về địa phương quản lý. Việc chuyển giao này thực hiện theo Điều 12 Nghị quyết 31/2026/NQ-CP và Điều 38 Nghị định 186/2025/NĐ-CP.

Đơn vị sự nghiệp công lập sau khi sát nhập có dôi dư tài sản là nhà, đất thì có được quyền chuyển nhượng, bán đấu giá hay không?

Những hình thức sắp xếp lại, xử lý tài sản công là nhà, đất, công trình khác gắn liền với đất gồm những hình thức nào?

Căn cứ quy định tại Điều 9 Nghị định 03/2025/NĐ-CP liệt kê những hình thức sắp xếp lại, xử lý nhà, đất, bao gồm:

- Giữ lại tiếp tục sử dụng.

- Thu hồi.

- Điều chuyển.

- Chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý.

- Tạm giữ lại tiếp tục sử dụng.

Như vậy, đối với nhà, đất khi thực hiện sắp xếp lại sẽ có tương ứng những hình thức nêu trên, tùy vào từng trường hợp cụ thể mà áp dụng hình thức tương ứng.

Nguyên tắc quản lý, sử dụng tài sản công là gì?

Tại Điều 6 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017 quy định nguyên tắc quản lý, sử dụng tài sản công như sau:

- Mọi tài sản công đều phải được Nhà nước giao quyền quản lý, quyền sử dụng và các hình thức trao quyền khác cho cơ quan, tổ chức, đơn vị và đối tượng khác theo quy định của Luật này và pháp luật có liên quan.

- Tài sản công do Nhà nước đầu tư phải được quản lý, khai thác, duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa, được thống kê, kế toán đầy đủ về hiện vật và giá trị, những tài sản có nguy cơ chịu rủi ro cao do thiên tai, hoả hoạn và nguyên nhân bất khả kháng khác được quản lý rủi ro về tài chính thông qua bảo hiểm hoặc công cụ khác theo quy định của pháp luật.

- Tài sản công là tài nguyên phải được kiểm kê, thống kê về hiện vật, ghi nhận thông tin phù hợp với tính chất, đặc điểm của tài sản; được quản lý, bảo vệ, khai thác theo quy hoạch, kế hoạch, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả, đúng pháp luật.

- Tài sản công phục vụ công tác quản lý, cung cấp dịch vụ công, bảo đảm quốc phòng, an ninh của cơ quan, tổ chức, đơn vị phải được sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, đúng mục đích, công năng, đối tượng, tiêu chuẩn, định mức, chế độ theo quy định của pháp luật.

- Việc khai thác nguồn lực tài chính từ tài sản công phải tuân theo cơ chế thị trường, có hiệu quả, công khai, minh bạch, đúng pháp luật.

- Việc quản lý, sử dụng tài sản công phải được thực hiện công khai, minh bạch, bảo đảm thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, phòng, chống tham nhũng.

- Việc quản lý, sử dụng tài sản công được giám sát, thanh tra, kiểm tra, kiểm toán; mọi hành vi vi phạm pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công phải được xử lý kịp thời, nghiêm minh theo quy định của pháp luật.