Trong thực tế, nhiều người dân vì tin tưởng người quen hoặc vì không hiểu biết mà đã nhận cầm cố sổ đỏ không đúng quy định. Đến khi bên vay không trả nợ, họ bối rối đặt câu hỏi: “Cầm cố sổ đỏ không đúng quy định, bên cho vay có kiện được không?”
Câu hỏi tưởng đơn giản nhưng lại liên quan đến nhiều khía cạnh pháp lý quan trọng như: tính hợp pháp của việc cầm cố, thời hiệu khởi kiện, trách nhiệm dân sự và quyền lợi của bên cho vay.
Trong bài viết này, Luật sư Nguyễn Thành Huân – Giám đốc Công ty Luật TNHH Luật sư 11 sẽ giúp bạn hiểu rõ vấn đề một cách thân thiện, dễ hiểu nhất.

1. Cầm cố sổ đỏ là gì? Có hợp pháp không?
Cầm cố tài sản là một hình thức bảo đảm nghĩa vụ dân sự, trong đó bên vay (người cầm cố) giao tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên cho vay để đảm bảo thực hiện nghĩa vụ trả tiền theo Điều 309 Bộ luật Dân sự 2015.
Tuy nhiên, sổ đỏ (tức Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) không phải là tài sản theo quy định của pháp luật mà chỉ là chứng thư pháp lý chứng minh quyền sử dụng đất.
Vì vậy, hành vi cầm cố sổ đỏ không đúng quy định pháp luật vì:
- Sổ đỏ không phải là tài sản có thể cầm cố hợp pháp.
- Quyền sử dụng đất có thể được cầm cố, thế chấp nhưng cần thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật.
2. Cầm cố sổ đỏ không đúng quy định, bên cho vay có kiện được không?
Câu trả lời là Có nhưng phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể sẽ có những hướng xử lý khác nhau:
Trường hợp 1: Có lập hợp đồng vay tiền rõ ràng
Nếu hai bên có giấy vay tiền hoặc hợp đồng vay tiền hợp pháp thì việc nhận sổ đỏ làm “tài sản cầm cố” tuy không đúng quy định, nhưng hợp đồng vay vẫn có hiệu lực. Trong trường hợp bên vay không trả nợ, bên cho vay có thể khởi kiện đòi tiền theo hợp đồng dân sự.
Lưu ý: Việc cầm cố sổ đỏ không làm mất hiệu lực của hợp đồng vay tiền, chỉ là phần cầm cố không được công nhận.
Trường hợp 2: Không có giấy tờ gì ngoài việc giữ sổ đỏ
Nếu chỉ giữ sổ đỏ mà không có bằng chứng nào về khoản vay (như giấy vay, tin nhắn, ghi âm…) thì rất khó để chứng minh có giao dịch vay nợ. Khi đó, dù bạn giữ sổ đỏ nhưng không có căn cứ rõ ràng về nghĩa vụ trả nợ.
3. Cầm cố sổ đỏ: Những sai lầm người dân thường gặp
Theo Luật sư Nguyễn Thành Huân, việc cho vay tiền là một việc rất phổ biến. Tuy nhiên, trong quá trình cho vay người dân hay mắc phải khi cho vay tiền và nhận sổ đỏ làm tài sản đảm bảo:
- Tưởng rằng giữ sổ đỏ là có quyền giữ đất
- Không lập giấy vay tiền rõ ràng
- Tự ý giữ sổ đỏ để gây áp lực trả nợ
- Không chú ý thời hiệu khởi kiện mà để quá 3 năm là mất quyền khởi kiện tranh chấp Hợp đồng vay mà chỉ có thể đòi lại tài sản.
Lưu ý: Việc giữ sổ đỏ không đúng quy định không cho bạn quyền sử dụng, định đoạt, chuyển nhượng mảnh đất đó. Bạn không thể tự ý giữ đất hay bán đất nếu không được ủy quyền hợp pháp.

4. Lời khuyên từ Luật sư 11 – Luật sư Nguyễn Thành Huân
Trong trường hợp bạn là bên cho vay và đang giữ sổ đỏ do cầm cố không đúng quy định, cần tiến hành những việc sau:
- Kiểm tra lại giấy tờ vay mượn có hợp pháp không
- Kiểm tra thời hiệu khởi kiện để có phương án xử lý hợp lý.
- Tìm kiếm bằng chứng (tin nhắn, ghi âm, nhân chứng…)
- Không tự ý giữ hoặc sử dụng sổ đỏ trái phép
- Liên hệ luật sư để được tư vấn cụ thể trước khi khởi kiện
Nếu bạn cần hỗ trợ, Luật sư Nguyễn Thành Huân sẽ cùng đội ngũ là những luật sư nhiều năm kinh nghiệm tại Công ty Luật TNHH Luật Sư 11 đồng hành để giải quyết vấn đề nêu vấn đề và bảo vệ tốt nhất quyền lợi hợp pháp của bạn.
Bài viết được tư vấn bởi
Luật sư Nguyễn Thành Huân
Bài viết này có hữu ích không?
- - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
- - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
- - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
- - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];