Công văn 2331/GLA-NVDTPC: Tổng hợp các hành vi vi phạm về kế toán, thuế cần lưu ý?

Công văn 2331/GLA-NVDTPC: Tổng hợp các hành vi vi phạm về kế toán, thuế cần lưu ý?

Ngày 2/6/2026, Thuế tỉnh Gia Lai đã có Công văn 2331/GLA-NVDTPC năm 2026 Về việc tuyên truyền nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật kế toán, thuế và phòng ngừa các hành vi vi phạm.

Theo đó, đế đảm bảo môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, Thuế tỉnh Gia Lai xây dựng tài liệu tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật về kế toán, thuế theo đúng chỉ đạo tại Mục V Thông báo 394/TB-CT ngày 29/05/2026 của Cục Thuế. Cụ thể như sau:

(1) Các quy định của pháp luật về kế toán và thuế

- Về các quy định tại Luật kế toán và các chế độ kể toán phù hợp với loại hình tổ chức, cụ thể:

+ Hộ kinh doanh: Thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư 152/2025/TTBTC;

+ Doanh nghiệp: Thực hiện chế độ kế toán theo các Thông tư 58/2026/TT-BTC hoặc Thông tư 133/2016/TT-BTC hoặc Thông tư 99/2025/TT-BTC.

- Về hành vi trốn thuế: Khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế 2025 quy định rõ hành vi trốn thuế bao gồm việc “không ghi chép, ghi nhận trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp”

- Về yêu cầu ghi sổ kế toán: Người nộp thuế phải phản ánh đầy đủ, trung thực, kịp thời, rõ ràng các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh trên một hệ thống số kế toán tài chính thống nhất.

- Về nguyên tắc ghi nhận: Việc ghi sổ phải dựa trên các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, ghỉ vào số một cách kịp thời và nhất quán theo thời gian phát sinh phù hợp với kỳ kể toán, hoàn toàn không phụ thuộc vào việc thu hay chỉ tiền.

- Doanh nghiệp có trách nhiệm xây dựng quy chế quản trị nội bộ và tổ chức kiểm soát nội bộ nhằm phân định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bộ phận, cá nhân liên quan đến việc tạo lập, thực hiện, quản lý và kiểm soát các giao dịch kinh tế.

(2) Nhận diện các hành vi vi phạm

- Lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên;

- Cung cấp, công bố các báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán;

- Để ngoài sổ kế toán tài sản, công nợ phải thu, phải trả của đơn vị kế toán hoặc có liên quan đến đơn vị kế toán;

- Giả mạo, khai man, tẩy xóa chứng từ kế toán hoặc tài liệu kế toán khác.

Các dấu hiệu nhận diện rủi ro bao gồm:

- Sai lệch giữa doanh thu, hóa đơn và dòng tiền.

- Dữ liệu không đồng nhất giữa sổ sách kế toán và tờ khai thuế.

- Phát sinh doanh thu không được phản ánh đầy đủ qua hóa đơn, chứng từ hợp pháp.

- Không bảo đảm tính nhất quán giữa doanh thu trên phần mềm quản lý nội bộ và doanh thu xuất hóa đơn kê khai thuế.

- Sử dụng song song nhiều phần mềm bán hàng.

- Sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hạch toán chi phí và các hành vi nghiêm cấm khác.

Lưu ý: Doanh nghiệp, tổ chức không coi là có hành vi vi phạm nếu sử dụng hệ thống kế toán tài chính và kế toán quản trị, báo cáo nội bộ, báo cáo phân tích, dự toán, báo cáo phục vụ công ty mẹ, báo cáo theo chuẩn mực quốc tế, hệ thống ERP/POS/BI hoặc các phân hệ quản trị khác với điều kiện các dữ liệu này có thể đối chiếu, giải trình và không được sử dụng để che giấu giao dịch, doanh thu, tài sản, nợ phải trả hoặc nghĩa vụ thuế.

>> Xem chi tiết Công văn 2331/GLA-NVDTPC năm 2026 Tại đây

Công văn 2331/GLA-NVDTPC: Tổng hợp các hành vi vi phạm về kế toán, thuế cần lưu ý? (Hình từ Internet)

Chính thức từ 01/7/2026 bỏ quy định về chứng chỉ kế toán viên theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP đúng không?

Ngày 18/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh của 11 ngành, lĩnh vực: công an; công thương; khoa học và công nghệ; nội vụ; quốc phòng; tư pháp; tài chính; xây dựng; văn hóa, thể thao và du lịch; y tế; giáo dục và đào tạo. Trong đó có nêu chính thức bỏ quy định về chứng chỉ kế toán viên từ 1/7/2026.

Cụ thể, tại khoản 7 Điều 3 Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP quy định về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính theo quy định tại Phụ lục I.7 Tải về ban hành kèm theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP quy định như sau:

B. LĨNH VỰC KẾ TOÁN

I. Không thực hiện quy định về chứng chỉ kế toán viên quy định tại Điều 57 Luật Kế toán số 88/2015/QH13, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 108/2025/QH15 (Luật Kế toán số 88/2015/QH13); không thực hiện đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán quy định tại Điều 58 Luật Kế toán số 88/2015/QH13.

....

III. Không thực hiện điều kiện cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán quy định tại Điều 60 Luật Kế toán số 88/2015/QH13; không thực hiện quy định về tỷ lệ vốn góp của thành viên là tổ chức của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên quy định tại Điều 26 Nghị định số 174/2016/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Kế toán, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 151/2018/NĐ-CP (Nghị định số 174/2016/NĐ-CP); không thực hiện quy định về tỷ lệ vốn góp của kế toán viên hành nghề tại công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên tại Điều 27 Nghị định số 174/2016/NĐ-CP; không thực hiện hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán quy định tại Điều 61 Luật Kế toán số 88/2015/QH13....

Đồng thời tại khoản 1 Điều 7 Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP về hiệu lực thi hành

Hiệu lực thi hành

1. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026 đến hết ngày 28 tháng 02 năm 2027 trừ trường hợp quy định tại khoản 2, khoản 4 Điều này.

2. Các quy định tại phần B, E tiểu mục 2.1 Phụ lục 1.2; khoản III, IV mục 2 Phụ lục 1.5; phần A, B, C tiểu mục 2.1, phần A, B, C tiểu mục 2.2 Mục 2 Phụ lục 1.9; phần A, B mục 1, phần A, B mục 2 Phụ lục I.11 ban hành kèm theo Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 20 tháng 5 năm 2026.

...

Như vậy, từ 01/7/2026 chính thức không thực hiện quy định về chứng chỉ kế toán viên tại Điều 57 Luật Kế toán 2015.

Người làm kế toán có quyền gì?

Theo khoản 2 Điều 51 Luật Kế toán 2015 được sửa đổi bởi Khoản 7 Điều 2 Luật sửa đổi Luật Chứng khoán, Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập, Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Luật Quản lý thuế, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Dự trữ quốc gia, Luật Xử lý vi phạm hành chính 2024.

Theo đó, người làm kế toán có quyền sau:

- Quyền độc lập về chuyên môn, nghiệp vụ kế toán;

- Bảo lưu ý kiến chuyên môn bằng văn bản khi có ý kiến khác với ý kiến của người ra quyết định;

- Báo cáo bằng văn bản cho kế toán trưởng hoặc người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật về tài chính, kế toán trong đơn vị;

- Trường hợp vẫn phải chấp hành quyết định thì báo cáo lên cấp trên trực tiếp của người đã ra quyết định hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền và không phải chịu trách nhiệm về hậu quả của việc thi hành quyết định đó.