Quy định về việc trả tự do cho phạm nhân từ 1/7/2026 ra sao? Thực hiện tái hòa nhập cộng đồng như thế nào?

Quy định về việc trả tự do cho phạm nhân từ 1/7/2026 ra sao?

Trả tự do cho phạm nhân theo quy định tại Điều 44 Luật Thi hành án hình sự 2025, cụ thể như sau:

(1) 02 tháng trước khi phạm nhân hết thời hạn chấp hành án phạt tù, trại giam, trại tạm giam thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu thông báo cho Công an cấp xã, Ủy ban nhân dân cấp xã, cơ quan, tổ chức nơi người chấp hành xong án phạt tù về cư trú, làm việc, Bộ Ngoại giao trong trường hợp phạm nhân là người nước ngoài.

Nội dung thông báo bao gồm kết quả chấp hành án phạt tù, hình phạt bổ sung mà phạm nhân còn phải chấp hành và thông tin cần thiết khác có liên quan để xem xét, sắp xếp, tạo lập cuộc sống bình thường cho người đó.

Trường hợp không xác định được nơi người chấp hành xong án phạt tù về cư trú thì trại giam, trại tạm giam thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu đề nghị với Ủy ban nhân dân cấp xã nơi phạm nhân chấp hành án hoặc cơ quan, tổ chức khác để tiếp nhận người chấp hành xong án phạt tù về cư trú.

(2) Vào ngày cuối cùng của thời hạn chấp hành án phạt tù, trại giam, trại tạm giam, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu hoàn chỉnh thủ tục theo quy định của pháp luật để trả tự do cho phạm nhân; cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù cho người đã chấp hành xong án phạt tù, cấp khoản tiền từ Quỹ hòa nhập cộng đồng, cấp tiền tàu xe, tiền ăn trong thời gian đi đường trở về nơi cư trú hoặc nơi làm việc; trả lại đầy đủ giấy tờ, đồ vật, tiền, tài sản khác mà phạm nhân đã gửi tại nơi chấp hành án phạt tù quản lý.

(3) Trường hợp phạm nhân được trả tự do theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền thì căn cứ quyết định trả tự do, trại giam, trại tạm giam, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu phải thực hiện ngay thủ tục theo quy định tại (2).

(4) Trường hợp phạm nhân đang bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh mà hết thời hạn chấp hành án phạt tù thì trại giam, trại tạm giam thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu đã đề nghị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh phối hợp với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được chỉ định bắt buộc chữa bệnh cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù theo quy định tại (2).

(5) Trường hợp phạm nhân được trích xuất để phục vụ điều tra, truy tố, xét xử mà thời gian trích xuất bằng thời gian chấp hành án phạt tù còn lại thì cơ quan có thẩm quyền nhận phạm nhân được trích xuất có trách nhiệm thông báo theo quy định tại (1), cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù, trả tự do cho người được trích xuất và giải quyết các thủ tục, nghĩa vụ, quyền, lợi ích có liên quan của người được trích xuất theo quy định tại (2) nếu người đó không bị tạm giam về tội khác theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng.

(6) Phạm nhân là người nước ngoài đã chấp hành xong án phạt tù thì được cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù và phải lưu trú tại cơ sở lưu trú do Cơ quan quản lý thi hành án hình sự Bộ Công an chỉ định trong thời gian chờ làm thủ tục xuất cảnh.

(7) Cơ quan đã cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù có trách nhiệm gửi chứng nhận đó cho Tòa án đã ra quyết định thi hành án, cơ quan chịu trách nhiệm thi hành các hình phạt bổ sung, cơ quan được thông báo quy định tại (1) và thông báo bằng văn bản cho cơ quan thi hành phần dân sự trong bản án, quyết định hình sự.

>>> Điều kiện rút ngắn thời gian thử thách đối với người được hưởng án treo gồm những gì? Thủ tục thực hiện ra sao?

Quy định về việc trả tự do cho phạm nhân từ 1/7/2026 ra sao? Thực hiện tái hòa nhập cộng đồng như thế nào? (Hình từ Internet)

Thực hiện tái hòa nhập cộng đồng như thế nào?

Tái hòa nhập cộng đồng theo quy định tại Điều 43 Luật Thi hành án hình sự 2025, cụ thể:

(1) Trại giam, trại tạm giam có trách nhiệm tổ chức chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng trước khi phạm nhân chấp hành xong án phạt tù, được đặc xá, được tha tù trước thời hạn có điều kiện. Nội dung chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng bao gồm:

- Tư vấn tâm lý, hỗ trợ các thủ tục pháp lý;

- Định hướng nghề nghiệp, tìm kiếm việc làm;

- Hỗ trợ một phần kinh phí từ Quỹ hòa nhập cộng đồng.

(2) Kinh phí bảo đảm cho việc thực hiện tái hòa nhập cộng đồng bao gồm:

- Kinh phí do ngân sách nhà nước cấp;

- Quỹ hòa nhập cộng đồng và các quỹ khác theo quy định của pháp luật;

- Nguồn đóng góp tự nguyện của cơ quan, tổ chức, cá nhân và các nguồn thu hợp pháp khác.

(3) Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tổ chức thực hiện giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù, người được đặc xá, người được tha tù trước thời hạn có điều kiện tái hòa nhập cộng đồng bằng các biện pháp sau đây:

- Thông tin, truyền thông, giáo dục về tái hòa nhập cộng đồng;

- Dạy nghề, vay vốn, tìm việc làm;

- Trợ giúp về tâm lý và hỗ trợ các thủ tục pháp lý;

- Các biện pháp hỗ trợ khác.

(4) Công an cấp xã tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện công tác tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù, người được đặc xá, người được tha tù trước thời hạn có điều kiện quy định tại (3).

Nhà nước khuyến khích cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân tạo điều kiện, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù, người được đặc xá, người được tha tù trước thời hạn có điều kiện tái hòa nhập cộng đồng bằng các biện pháp quy định tại (3).

Thông báo tình hình chấp hành án; phối hợp với gia đình phạm nhân, cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia giáo dục cải tạo phạm nhân ra sao?

Căn cứ theo Điều 42 Luật Thi hành án hình sự 2025, cụ thể:

(1) Định kỳ 06 tháng, trại giam, trại tạm giam có trách nhiệm thông báo tình hình chấp hành án cho gia đình phạm nhân.

(2) Trại giam, trại tạm giam phối hợp với gia đình phạm nhân, chính quyền địa phương, cơ quan, tổ chức, cá nhân quan tâm động viên phạm nhân tích cực học tập, lao động, rèn luyện để được hưởng sự khoan hồng của Nhà nước; hỗ trợ các hoạt động giáo dục, dạy nghề cho phạm nhân và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để phạm nhân tái hòa nhập cộng đồng sau khi chấp hành xong án phạt tù.