Nguyên tắc kế toán vốn chủ sở hữu theo Thông tư 99/2025/TT-BTC từ 01/01/2026 chi tiết, cụ thể thế nào?
Về vấn đề này, Luật sư Nguyễn Thụy Hân, Phụ trách mạng Cộng Đồng Ngành Luật của LawSoft giải đáp như sau:
Nguyên tắc kế toán vốn chủ sở hữu được quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, cụ thể như sau:
NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN VỐN CHỦ SỞ HỮU
(1) Vốn chủ sở hữu là phần tài sản thuần của doanh nghiệp còn lại thuộc sở hữu của các cổ đông, thành viên góp vốn (chủ sở hữu), vốn chủ sở hữu phải được phản ánh theo dõi chi tiết theo từng nguồn hình thành như: vốn góp của chủ sở hữu, lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh, chênh lệch đánh giá lại tài sản.
(2) Doanh nghiệp không được ghi nhận vốn góp của chủ sở hữu theo vốn điều lệ trên giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy chứng nhận đầu tư. Khoản vốn góp huy động, nhận từ các chủ sở hữu luôn được ghi nhận theo số thực góp, không ghi nhận theo số cam kết sẽ góp của các chủ sở hữu. Trường hợp nhận vốn góp bằng tài sản phi tiền tệ thì doanh nghiệp phải ghi nhận theo giá trị hợp lý của tài sản phi tiền tệ tại ngày góp vốn.
(3) Việc nhận vốn góp bằng các loại tài sản vô hình như bản quyền, quyền sử dụng tài sản, thương hiệu, nhãn hiệu... được thực hiện theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp và pháp luật về sở hữu trí tuệ. Doanh nghiệp căn cứ vào bản chất của hợp đồng để hạch toán cho phù hợp với quy định pháp luật.
(4) Đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, căn cứ thỏa thuận, hợp đồng nhận vốn góp giữa doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và nhà đầu tư để xác định, hạch toán khoản vốn đã nhận là nợ phải trả hoặc vốn chủ sở hữu trên cơ sở nguyên tắc, quy định của Chuẩn mực kế toán và Chế độ kế toán.
(5) Đối với số dư TK 441- Nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản và TK 466- Nguồn kinh phí hình thành TSCĐ (nếu có) đã được kết chuyển sang TK 4118- Vốn khác, doanh nghiệp báo cáo chủ sở hữu hoặc cấp có thẩm quyền ra quyết định xử lý và căn cứ vào quyết định xử lý đó để hạch toán cho phù hợp.
(6) Việc quản lý, sử dụng các nguồn hoặc quỹ thuộc vốn đầu tư chủ sở hữu, phân phối lợi nhuận của doanh nghiệp được thực hiện theo quy định của pháp luật doanh nghiệp và pháp luật liên quan.
Ngày 27/10/2025, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp. Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn về chứng từ kế toán, tài khoản kế toán, ghi sổ kế toán, lập và trình bày Báo cáo tài chính của doanh nghiệp; Áp dụng cho các doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế. Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026 (Điều 31 Thông tư 99/2025/TT-BTC) |
Nguyên tắc kế toán vốn chủ sở hữu theo Thông tư 99/2025/TT-BTC từ 01/01/2026 chi tiết, cụ thể thế nào? (Hình từ Internet)
Công thức tính vốn chủ sở hữu?
Căn cứ tại Mục 18 Chuẩn mực số 01 ban hành và công bố theo Quyết định 165/2002/QĐ-BTC về Chuẩn mực chung:
Theo đó, vốn chủ sở hữu: Là giá trị vốn của doanh nghiệp, được tính bằng số chênh lệch giữa giá trị Tài sản của doanh nghiệp trừ (-) Nợ phải trả.
Hay nói cách khác, công thức tính vốn chủ sở hữu như sau:
Vốn chủ sở hữu = Tài sản doanh nghiệp – Nợ phải trả
Trong đó:
- Tài sản: Là nguồn lực do doanh nghiệp kiểm soát và có thể thu được lợi ích kinh tế trong tương lai.
- Nợ phải trả: Là nghĩa vụ hiện tại của doanh nghiệp phát sinh từ các giao dịch và sự kiện đã qua mà doanh nghiệp phải thanh toán từ các nguồn lực của mình.
Tải về Chuẩn mực số 01 – Chuẩn mực chung
Trọn bộ hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp theo Thông tư 99/2025/TT-BTC từ 01/01/2026 ra sao?
Trọn bộ hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp được nêu tại Điều 17 Thông tư 99/2025/TT-BTC, cụ thể như sau:
1. Hệ thống Báo cáo tài chính gồm:
Báo cáo tình hình tài chính;
Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh;
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ;
Bản thuyết minh Báo cáo tài chính;
2. Báo cáo tài chính năm:
- Báo cáo tài chính năm đối với doanh nghiệp đáp ứng giả định hoạt động liên tục, gồm:
Báo cáo tình hình tài chính | Mẫu số B 01 - DN |
Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh | Mẫu số B 03 - DN |
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ | Mẫu số B 03 - DN |
Bản thuyết minh Báo cáo tài chính | Mẫu số B 09 - DN |
- Báo cáo tài chính năm đối với doanh nghiệp không đáp ứng giả định hoạt động liên tục, gồm:
Báo cáo tình hình tài chính | Mẫu số B 01 - DNKLT |
Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh | Mẫu số B 02 - DNKLT |
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ | Mẫu số B 03 - DNKLT |
Bản thuyết minh Báo cáo tài chính | Mẫu số B 09 - DNKLT |
3. Báo cáo tài chính giữa niên độ gồm:
- Báo cáo tài chính giữa niên độ dạng đầy đủ, gồm:
Báo cáo tình hình tài chính giữa niên độ | Mẫu số B 01a - DN |
Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giữa niên độ | Mẫu số B 02a - DN |
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ giữa niên độ | Mẫu số B 03a - DN |
Bản thuyết minh Báo cáo tài chính chọn lọc | Mẫu số B 09a - DN |
- Báo cáo tài chính giữa niên độ dạng tóm lược, gồm:
Báo cáo tình hình tài chính giữa niên độ | Mẫu số B 01b - DN |
Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giữa niên độ | Mẫu số B 02b - DN |
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ giữa niên độ | Mẫu số B 03b - DN |
Bản thuyết minh Báo cáo tài chính chọn lọc | Mẫu số B 09b - DN |
- Biểu mẫu Báo cáo tài chính năm, Báo cáo tài chính giữa niên độ (dạng đầy đủ và dạng tóm lược) được hướng dẫn tại Phụ lục IV ban hành kèm theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Những chỉ tiêu không có số liệu được miễn trình bày trên Báo cáo tài chính, doanh nghiệp chủ động đánh lại số thứ tự theo nguyên tắc liên tục trong mỗi phần nhưng không được đánh lại “Mã số” chỉ tiêu.
TẢI VỀ Trọn bộ hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp theo Thông tư 99/2025/TT-BTC từ 01/01/2026
Bài viết này có hữu ích không?
- - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
- - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
- - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
- - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];
