Từ ngày 1/6/2025, nhiệm vụ và quyền hạn của Thanh tra Chính phủ trong phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo Nghị định 109 ra sao?

Từ ngày 1/6/2025, nhiệm vụ và quyền hạn của Thanh tra Chính phủ trong phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo Nghị định 109 ra sao?

Căn cứ khoản 7 Điều 2 Nghị định 109/2025/NĐ-CP quy định nhiệm vụ và quyền hạn của Thanh tra Chính phủ trong phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực như sau:

- Tổ chức, chỉ đạo, hướng dẫn việc thực hiện các quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực theo thẩm quyền hoặc theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và cấp có thẩm quyền.

- Thanh tra vụ việc có dấu hiệu tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo thẩm quyền; thanh tra việc thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tại các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài nhà nước theo thẩm quyền hoặc chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, cấp có thẩm quyền hoặc khi có đề nghị của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

- Phối hợp với các cơ quan, tổ chức trong việc phát hiện hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đôn đốc việc xử lý người có hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo quy định của pháp luật.

- Kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị theo thẩm quyền; xây dựng, quản lý, khai thác, bảo vệ Cơ sở dữ liệu quốc gia về kiểm soát tài sản, thu nhập.

- Theo dõi, đánh giá tình hình tham nhũng, tiêu cực và công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực tại các bộ, ngành, địa phương và khu vực ngoài nhà nước.

- Phối hợp với Kiểm toán nhà nước, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Ban Nội chính Trung ương và cơ quan trong khối nội chính cung cấp, trao đổi thông tin, tài liệu, kinh nghiệm về công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tổng hợp, đánh giá, dự báo tình hình tham nhũng, tiêu cực và kiến nghị chính sách, giải pháp phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

*Nghị định 109/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/06/2025.

*Trên đây là "Từ ngày 1/6/2025, nhiệm vụ và quyền hạn của Thanh tra Chính phủ trong phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo Nghị định 109 ra sao?"

Từ ngày 1/6/2025, nhiệm vụ và quyền hạn của Thanh tra Chính phủ trong phòng chống tham nhũng lãng phí, tiêu cực theo Nghị định 109 ra sao? (Hình từ Internet)

Các hành vi tham nhũng được pháp luật quy định là hành vi nào?

Tại Điều 2 Luật Phòng, chống tham nhũng 2018 quy định các hành vi tham nhũng như sau:

- Các hành vi tham nhũng trong khu vực nhà nước do người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị khu vực nhà nước thực hiện bao gồm:

+ Tham ô tài sản;

+ Nhận hối lộ;

+ Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản;

+ Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi;

+ Lạm quyền trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi;

+ Lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi;

+ Giả mạo trong công tác vì vụ lợi;

+ Đưa hối lộ, môi giới hối lộ để giải quyết công việc của cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc địa phương vì vụ lợi;

+ Lợi dụng chức vụ, quyền hạn sử dụng trái phép tài sản công vì vụ lợi;

+ Nhũng nhiễu vì vụ lợi;

+ Không thực hiện, thực hiện không đúng hoặc không đầy đủ nhiệm vụ, công vụ vì vụ lợi;

+ Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để bao che cho người có hành vi vi phạm pháp luật vì vụ lợi; cản trở, can thiệp trái pháp luật vào việc giám sát, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án vì vụ lợi.

- Các hành vi tham nhũng trong khu vực ngoài nhà nước do người có chức vụ, quyền hạn trong doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài nhà nước thực hiện bao gồm:

+ Tham ô tài sản;

+ Nhận hối lộ;

+ Đưa hối lộ, môi giới hối lộ để giải quyết công việc của doanh nghiệp, tổ chức mình vì vụ lợi.

Các hành vi gây lãng phí cần tập trung chỉ đạo phòng chống là những hành vi nào?

Căn cứ Mục II Hướng dẫn 63-HD/BCĐTW năm 2025 quy định về các hành vi gây lãng phí cần tập trung chỉ đạo phòng chống, cụ thể như sau:

(1) Hành vi vi phạm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo quản lý, sửdụng tài chính công, tài sản công, gây lãng phí.

(2) Hành vi gây lãng phí liên quan đến xây dựng, ban hành thể chế về quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công.

(3) Hành vi gây lãng phí trong quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước.

(4) Hành vi gây lãng phí trong quản lý, sử dụng vốn đầu tư công; đầu tư xây dựng, mua sắm, quần lý, sử dụng tài sản công.

(5) Hành vi gây lãng phí trong quản lý, khai thác, sử dụng đất đai và các tài nguyên khác.

(6) Hành vi gây lãng phí trong quản lý, sử dụng vốn nhà nước trong dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP); vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

(7) Các hành vi khác gây lãng phí trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công theo quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước.

Quyền và trách nhiệm của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí tiêu cực thế nào?

Căn cứ tại Điều 5 Quy định 231-QĐ/TW năm 2025 quy định quyền và trách nhiệm của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí tiêu cực như sau:

Quyền của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí tiêu cực:

- Được biết về các biện pháp bảo vệ; quyền và nghĩa vụ khi được áp dụng biện pháp bảo vệ.

- Được đề nghị thay đổi, bổ sung, chấm dứt việc áp vệ; từ chối áp dụng biện pháp bảo vệ dụng biện pháp bảo

- Được bồi thường theo quy định của pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước khi cơ quan có thẩm quyền không áp dụng biện pháp bảo vệ hoặc áp dụng không kịp thời gây thiệt hại về tính mạng, sức khoẻ, tài sản, tinh thần của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hoặc người thân.

Trách nhiệm của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực:

- Thực hiện đúng quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về xử lý, giải quyết phản ánh, tố cáo, tố giác tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; không làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của tổ chức, cá nhân.

- Tuân thủ yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền trọng việc bảo vệ, cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đồng thời, chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực trong việc cung cấp thông tin, tài liệu đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

- Cung cấp căn cứ (nếu có) xác định việc bị đe doạ, trù dập, trả thù hoặc xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình và người thân.

- Chấp hành kết luận giải quyết cuối cùng của tổ chức, cơ quan, đơn vị có thẩm quyền và các quy định khác của Đảng, pháp luật của Nhà nước có liên quan.