Tiêu chuẩn xét chọn danh hiệu Gia đình văn hóa năm 2026 của TPHCM theo Quyết định 31/2026/QĐ-UBND?

Tiêu chuẩn xét chọn danh hiệu Gia đình văn hóa năm 2026 của TPHCM theo Quyết định 31/2026/QĐ-UBND?

Ngày 30/5/2026, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ban hành Quyết định 31/2026/QĐ-UBND (có hiệu lực từ 10/6/2026) quy định chi tiết tiêu chuẩn và trình tự, thủ tục, hồ sơ xét tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Khu phố, ấp, khu dân cư văn hóa”,“Xã, phường, đặc khu tiêu biểu” tại Thành phố Hồ Chí Minh.

>>> Tải về Toàn văn Quyết định 31/2026/QĐ-UBND

Theo đó, tiêu chuẩn xét chọn danh hiệu Gia đình văn hóa năm 2026 của TPHCM được nêu trong Phụ lục I ban hành kèm theo Quyết định 31/2026/QĐ-UBND khi đạt các tiêu chí sau:

(1) Gương mẫu chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước, cụ thể:

- Các thành viên trong gia đình chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước (cả nơi sinh sống và nơi làm việc);

- Thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội theo quy định của pháp luật, phù hợp với phong tục, tập quán tại địa phương, đảm bảo chu đáo, tiết kiệm và văn minh;

- Bảo đảm các quy định về độ ồn, không làm ảnh hưởng đến cộng đồng theo quy định của pháp luật về môi trường: các thành viên trong gia đình tổ chức hoạt động kinh doanh và sinh hoạt không gây ồn ào hoặc tiếng động lớn làm ảnh hưởng đến sự yên tĩnh, ảnh hưởng đến người dân xung quanh tại khu dân cư, nơi sinh sống

(2) Tích cực tham gia các phong trào thi đua lao động, sản xuất, học tập, bảo vệ môi trường, an ninh, trật tự, an toàn xã hội của địa phương

- Tham gia các hoạt động nhằm bảo vệ di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, cảnh quan thiên nhiên và môi trường của địa phương:

+ Tham gia bảo vệ và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, văn hóa truyền thống tại địa phương.

+ Hộ gia đình có đăng ký cam kết thực hiện tốt nội dung giữ gìn vệ sinh môi trường, tích cực tham gia phong trào trồng cây xanh theo phát động của địa phương.

+ Giảm thiểu, phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, thu gom và chuyển rác thải sinh hoạt đã được phân loại đến đúng nơi quy định và theo thời gian được địa phương thông báo.

+ Giảm thiểu, xử lý và xả nước thải sinh hoạt đúng nơi quy định; không để vật nuôi gây mất vệ sinh trong khu dân cư.

+ Không phát tán khí thải, xả nước thải và tác động khác gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng xấu đến cộng đồng dân cư xung quanh.

- Tham gia các phong trào từ thiện, nhân đạo, đền ơn đáp nghĩa, khuyến học khuyến tài và tham gia xây dựng “gia đình học tập”, “dòng họ học tập”, “công dân học tập” tại địa phương;

- Tích cực tham gia hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao và các hoạt động cộng đồng tại nơi cư trú và tham gia đầy đủ các cuộc họp khác do cấp ủy, trưởng khu phố, ấp, khu dân cư tại nơi cư trú triệu tập;

- Tích cực tham gia các phong trào phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội do địa phương tổ chức. Đảm bảo 98% thành viên trong gia đình tham gia bảo hiểm y tế và được chăm sóc sức khỏe;

- Thành viên trong gia đình trong độ tuổi có khả năng lao động tích cực làm việc và có thu nhập chính đáng;

- Trẻ em trong gia đình trong độ tuổi đi học được đến trường; chăm ngoan, hiếu học, không có người tái mù chữ (trừ trường hợp có bệnh lý, có chứng nhận của cơ sở y tế).

(3) Gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh; thường xuyên gắn bó, đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ trong cộng đồng

- Thực hiện tốt Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình (của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch); Bộ tiêu chí xây dựng gia đình hạnh phúc do Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phát động (trong gia đình không để xảy ra tình trạng bạo lực gia đình);

- Thực hiện tốt chính sách dân số, hôn nhân và gia đình theo quy định của pháp luật (không vi phạm quy định hôn nhân 01 vợ, 01 chồng; tảo hôn; không kết hôn người cùng huyết thống; không cưỡng ép kết hôn, ly hôn). Thực hiện tốt các chính sách về công tác dân số tại địa phương;

- Thực hiện tốt các mục tiêu về bình đẳng giới, công tác phòng, chống bạo lực gia đình/ bạo lực trên cơ sở giới do địa phương phát động (không phân biệt đối xử về giới; không lựa chọn giới tính khi sinh);

- Hộ gia đình sử dụng nước sạch và có công trình phụ hợp vệ sinh, các thiết bị chứa nước đảm bảo vệ sinh (không để phát sinh lăng quăng);

- Tương trợ, giúp đỡ mọi người trong cộng đồng khi khó khăn, hoạn nạn. Tích cực tham gia, hưởng ứng công tác an sinh xã hội tại địa phương; tham gia giúp đỡ, hỗ trợ người dân khi có thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, gặp hoàn cảnh khó khăn…

(4) Không thuộc trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 6 Nghị định 86/2023/NĐ-CP

> 04 Trường hợp vi phạm không xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa

Tiêu chuẩn xét chọn danh hiệu Gia đình văn hóa năm 2026 của TPHCM theo Quyết định 31/2026/QĐ-UBND?

Trình tự, thủ tục xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa được quy định như thế nào?

Trình tự, thủ tục xét tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa” được quy định tại Điều 8 Nghị định 86/2023/NĐ-CP, cụ thể như sau:

Trình tự, thủ tục xét tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa” và “Thôn, tổ dân phố văn hóa”, “Xã, phường, thị trấn tiêu biểu”

1. Trình tự, thủ tục xét tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa”

a) Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố tổ chức thực hiện theo trình tự sau:

Chủ trì, phối hợp với Trưởng ban Ban Công tác Mặt trận, các tổ chức đoàn thể cùng cấp tổ chức họp, đánh giá mức độ đạt các tiêu chuẩn của từng hộ gia đình trong phạm vi quản lý.

Tổng hợp danh sách các hộ gia đình đủ điều kiện đề nghị xét tặng và thông báo công khai trên bảng tin công cộng hoặc các hình thức khác (nếu có) để lấy ý kiến người dân trong thời hạn 10 ngày.

Hết thời hạn lấy ý kiến, lập hồ sơ theo quy định tại khoản 1 Điều 7 Nghị định này, trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định.

b) Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa” (Mẫu số 10 của Phụ lục IV kèm theo Nghị định này).

...

Theo đó, Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố tổ chức thực hiện theo trình tự sau:

Bước 1: Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố chủ trì, phối hợp với Trưởng ban Ban Công tác Mặt trận, các tổ chức đoàn thể cùng cấp tổ chức họp, đánh giá mức độ đạt các tiêu chuẩn của từng hộ gia đình trong phạm vi quản lý.

Bước 2: Tổng hợp danh sách các hộ gia đình đủ điều kiện đề nghị xét tặng và thông báo công khai trên bảng tin công cộng hoặc các hình thức khác (nếu có) để lấy ý kiến người dân trong thời hạn 10 ngày.

Bước 3: Hết thời hạn lấy ý kiến, lập hồ sơ trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định. Hồ sơ gồm:

+ Văn bản đề nghị xét tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa”

+ Bảng tổng hợp danh sách hộ gia đình đạt tiêu chuẩn và kết quả lấy ý kiến người dân

+ Biên bản họp bình xét danh hiệu “Gia đình văn hóa”.

Bước 4: Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa”.

Chế độ hôn nhân và gia đình hiện nay được bảo vệ như thế nào?

Căn cứ theo quy định tại Điều 5 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 về bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình như sau:

(1) Quan hệ hôn nhân và gia đình được xác lập, thực hiện theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình 2014 được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ.

(2) Cấm các hành vi sau đây:

- Kết hôn giả tạo, ly hôn giả tạo;

- Tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn;

- Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ;

- Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ; giữa những người có họ trong phạm vi ba đời; giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi; giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;

- Yêu sách của cải trong kết hôn;

- Cưỡng ép ly hôn, lừa dối ly hôn, cản trở ly hôn;

- Thực hiện sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản vì mục đích thương mại, mang thai hộ vì mục đích thương mại, lựa chọn giới tính thai nhi, sinh sản vô tính;

- Bạo lực gia đình;

- Lợi dụng việc thực hiện quyền về hôn nhân và gia đình để mua bán người, bóc lột sức lao động, xâm phạm tình dục hoặc có hành vi khác nhằm mục đích trục lợi.

(3) Mọi hành vi vi phạm pháp luật về hôn nhân và gia đình phải được xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền yêu cầu Tòa án, cơ quan khác có thẩm quyền áp dụng biện pháp kịp thời ngăn chặn và xử lý người có hành vi vi phạm pháp luật về hôn nhân và gia đình.

(4) Danh dự, nhân phẩm, uy tín, bí mật đời tư và các quyền riêng tư khác của các bên được tôn trọng, bảo vệ trong quá trình giải quyết vụ việc về hôn nhân và gia đình.