Các tiêu chuẩn công nhận Gia đình văn hóa 2026? Những trường hợp không được xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa?

Gia đình phải đạt tiêu chuẩn gì để được xét danh hiệu Gia đình văn hóa?

Trước đây, căn cứ vào Điều 6 Nghị định 122/2018/NĐ-CP quy định như sau:

“Điều 6. Tiêu chuẩn của danh hiệu Gia đình văn hóa

1. Gương mẫu chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng; pháp luật của Nhà nước; tích cực tham gia các phong trào thi đua của địa phương nơi cư trú, gồm các tiêu chí sau:

a) Các thành viên trong gia đình chấp hành các quy định của pháp luật; không bị xử lý kỷ luật tại nơi làm việc và học tập;

b) Chấp hành hương ước, quy ước của cộng đồng nơi cư trú;

c) Treo Quốc kỳ trong những ngày lễ, sự kiện chính trị của đất nước theo quy định;

d) Có tham gia một trong các hoạt động văn hóa hoặc văn nghệ ở nơi cư trú; thường xuyên luyện tập thể dục, thể thao;

đ) Thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội theo quy định;

e) Tham gia bảo vệ di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, cảnh quan thiên nhiên của địa phương;

g) Thực hiện các quy định về vệ sinh môi trường, đổ rác và chất thải đúng giờ, đúng nơi quy định;

h) Tham gia đầy đủ các phong trào từ thiện, nhân đạo, đền ơn đáp nghĩa, khuyến học khuyến tài; sinh hoạt cộng đồng ở nơi cư trú;

i) Không vi phạm các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng chống dịch bệnh;

k) Không vi phạm quy định phòng, chống cháy nổ;

l) Không vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông như: Lấn chiếm lòng đường, hè phố, tham gia giao thông không đúng quy định.

2. Gia đình hòa thuận, hạnh phúc, tiến bộ; tương trợ giúp đỡ mọi người trong cộng đồng, gồm các tiêu chí sau:

a) Ông, bà, cha, mẹ và các thành viên trong gia đình được quan tâm, chăm sóc, phụng dưỡng;

b) Hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, bình đẳng, hòa thuận, thủy chung;

c) Thực hiện tốt chính sách dân số; thực hiện bình đẳng giới;

d) Các thành viên trong gia đình tham gia bảo hiểm y tế và được chăm sóc sức khỏe;

đ) Các thành viên trong gia đình có nếp sống lành mạnh, văn minh, ứng xử có văn hóa trong gia đình, cộng đồng và xã hội;

e) Tương trợ, giúp đỡ mọi người trong cộng đồng khi khó khăn, hoạn nạn.

3. Tổ chức lao động, sản xuất, kinh doanh, công tác, học tập đạt năng suất, chất lượng và hiệu quả, gồm các tiêu chí sau:

a) Kinh tế gia đình ổn định và phát triển từ nguồn thu nhập chính đáng;

b) Tham gia các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội do địa phương tổ chức;

c) Người trong độ tuổi lao động tích cực làm việc và có thu nhập chính đáng;

d) Trẻ em trong độ tuổi đi học được đến trường;

đ) Sử dụng nước sạch;

e) Có công trình phụ hợp vệ sinh;

g) Có phương tiện nghe, nhìn và thường xuyên được tiếp cận thông tin kinh tế, văn hóa - xã hội.”

Như vậy, gia đình phải đạt các tiêu chuẩn về gương mẫu chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng; pháp luật của Nhà nước; tích cực tham gia các phong trào thi đua của địa phương nơi cư trú; gia đình hòa thuận, hạnh phúc, tiến bộ; tương trợ giúp đỡ mọi người trong cộng đồng và tổ chức lao động, sản xuất, kinh doanh, công tác, học tập đạt năng suất, chất lượng và hiệu quả theo các tiêu chí của quy định nêu trên.

Hiện nay, tiêu chí xét tặng Gia Đình Văn Hóa được quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 86/2023/NĐ-CP như sau:

- Gương mẫu chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

+ Các thành viên trong gia đình chấp hành tốt chủ trương của Đảng và quy định của pháp luật

+ Thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội theo quy định

+ Bảo đảm thực hiện an ninh trật tự, phòng cháy, chữa cháy

+ Bảo đảm các quy định về độ ồn, không làm ảnh hưởng đến cộng đồng theo quy định của pháp luật về môi trường

- Bảo đảm các quy định về độ ồn, không làm ảnh hưởng đến cộng đồng theo quy định của pháp luật về môi trường

+ Tham gia các hoạt động nhằm bảo vệ di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, cảnh quan thiên nhiên và môi trường của địa phương

+ Tham gia các phong trào từ thiện, nhân đạo; đền ơn đáp nghĩa; khuyến học khuyến tài và xây dựng gia đình học tập

+ Tham gia sinh hoạt cộng đồng ở nơi cư trú

+ Tích cực tham gia các phong trào phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội do địa phương tổ chức

+ Người trong độ tuổi có khả năng lao động tích cực làm việc và có thu nhập chính đáng

+ Trẻ em trong độ tuổi đi học được đến trường

- Gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh; thường xuyên gắn bó, đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ trong cộng đồng

+ Thực hiện tốt Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình

+ Thực hiện tốt chính sách dân số, hôn nhân và gia đình

+ Thực hiện tốt các mục tiêu về bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình/bạo lực trên cơ sở giới

+ Hộ gia đình có nhà tiêu, nhà tắm, thiết bị chứa nước/các loại hình tương tự hợp vệ sinh

+ Tương trợ, giúp đỡ mọi người trong cộng đồng khi khó khăn, hoạn nạn

Các tiêu chuẩn công nhận Gia đình văn hóa 2026? Những trường hợp không được xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa?

Những trường hợp nào sẽ không được xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa?

Trước đây, căn cứ vào Điều 7 Nghị định 122/2018/NĐ-CP quy định như sau:

“Điều 7. Các trường hợp không xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa

Thành viên trong gia đình vi phạm một trong các trường sau:

1. Bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính theo quy định của Luật xử lý vi phạm hành chính.

2. Không hoàn thành nghĩa vụ quân sự và nghĩa vụ nộp thuế.

3. Bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng; phòng cháy, chữa cháy và bảo vệ môi trường.

4. Có tảo hôn hoặc hôn nhân cận huyết thống.

5. Có bạo lực gia đình bị xử phạt hành chính.

6. Mắc các tệ nạn xã hội, ma túy, mại dâm, trộm cắp, tổ chức đánh bạc hoặc đánh bạc.

7. Tham gia tụ tập đông người gây mất an ninh trật tự, an toàn xã hội.”

Theo đó, gia đình thuộc một trong bảy trường hợp liệt kê theo quy định trên sẽ không được xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa.

Hiện nay, trường hợp không được xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa khi thành viên trong gia đình thuộc một trong những trường hợp tại khoản 4 Điều 6 Nghị định 86/2023/NĐ-CP như sau:

- Bị truy cứu trách nhiệm hình sự;

- Không hoàn thành nghĩa vụ quân sự và nghĩa vụ nộp thuế;

- Bị xử phạt vi phạm hành chính về: Hành vi tảo hôn, tổ chức tảo hôn; vi phạm quy định về kết hôn, ly hôn và vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng;

- Bị xử phạt vi phạm hành chính về: Vi phạm quy định về trật tự công cộng; hành vi đánh bạc trái phép; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và phòng, chống bạo lực gia đình.

Hồ sơ xét tặng danh hiệu gia đình văn hóa bao gồm những gì?

Trước đây, căn cứ vào Điều 8 Nghị định 122/2018/NĐ-CP quy định như sau:

“Điều 8. Hồ sơ xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa hàng năm

1. Văn bản đề nghị xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa của Trưởng thôn, làng, ấp, bản, tổ dân phố (sau đây gọi chung là Trưởng khu dân cư).

2. Bản đăng ký tham gia thi đua xây dựng danh hiệu Gia đình văn hóa của hộ gia đình (Mẫu số 01); Bảng tự đánh giá thực hiện tiêu chí bình xét Gia đình văn hóa (Mẫu số 03).

3. Biên bản họp bình xét ở khu dân cư (Mẫu số 07).”

Như vậy, khi đề nghị xét tặng danh hiệu Gia đình văn hóa thì cần phải chuẩn bị thành phần hồ sơ theo quy định nêu trên.

Hiện nay, hồ sơ xét tặng danh hiệu Gia đinh văn hóa được quy định tại Điều 7 Nghị định 86/2023/NĐ-CP như sau:

- Văn bản đề nghị xét tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa”

- Bảng tổng hợp danh sách hộ gia đình đạt tiêu chuẩn và kết quả lấy ý kiến người dân

- Biên bản họp bình xét danh hiệu “Gia đình văn hóa”