Quốc hội thông qua Luật Tình trạng khẩn cấp áp dụng từ ngày 01/7/2026 quy định cụ thể như thế nào?

Quốc hội thông qua Luật Tình trạng khẩn cấp áp dụng từ ngày 01/7/2026 quy định cụ thể như thế nào?

Ngày 03/12/2025, Quốc hội biểu quyết tán thành thông qua Luật Tình trạng khẩn cấp 2025.

Tải về Luật Tình trạng khẩn cấp 2025 (Dự thảo trình Quốc Hội thông qua)

Theo đó, chính thức thông qua Luật Tình trạng khẩn cấp 2025 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.

Pháp lệnh Tình trạng khẩn cấp năm 2000 hết hiệu lực kể từ ngày Luật Tình trạng khẩn cấp có hiệu lực thi hành.

Theo đó nguyên tắc hoạt động trong tình trạng khẩn cấp quy đinh tại Điều 3 Luật Tình trạng khẩn cấp 2025 như sau:

(1) Tuân thủ Hiến pháp, pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

(2) Đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự quản lý thống nhất của Nhà nước.

(3) Bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc, tính mạng, sức khỏe của người dân; huy động sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc; phát huy vai trò, trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và sự tham gia của Nhân dân trong phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả của tình trạng khẩn cấp.

(4) Bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất, xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương, có sự phân công, phân cấp, phân quyền, phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức và lực lượng trong tình trạng khẩn cấp; xác định trách nhiệm của người đứng đầu các cấp, các ngành trong chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện.

(5) Việc áp dụng, điều chỉnh, chấm dứt các biện pháp trong tình trạng khẩn cấp phải bảo đảm kịp thời, công khai, minh bạch; các biện pháp làm hạn chế quyền con người, quyền công dân phải thật sự cần thiết, có căn cứ rõ ràng, tương xứng với tính chất, mức độ sự cố, thảm họa và không phân biệt đối xử.

(6) Việc quyết định các biện pháp nhằm ứng phó, khắc phục hậu quả trong tình trạng khẩn cấp gây ra thiệt hại thì người ra quyết định không phải chịu trách nhiệm khi quyết định đó dựa trên thông tin có được tại thời điểm ra quyết định, đúng thẩm quyền và không có động cơ vụ lợi.

(7) Hoạt động phòng ngừa, ứng phó, khắc phục tình trạng khẩn cấp phải được chuẩn bị từ sớm, từ xa; chủ động xây dựng lực lượng, trang bị phương tiện, thực hiện phương châm bốn tại chỗ kết hợp với hỗ trợ của Trung ương, địa phương và cộng đồng quốc tế; chủ động cảnh báo, dự báo, đánh giá nguy cơ xảy ra tình trạng khẩn cấp.

Quốc hội thông qua Luật Tình trạng khẩn cấp áp dụng từ ngày 01/7/2026 quy định cụ thể như thế nào? (Hình từ Internet)

Biện pháp được áp dụng trong tình trạng khẩn cấp về an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội

Biện pháp được áp dụng trong tình trạng khẩn cấp về an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội quy định tại Điều 14 Luật Tình trạng khẩn cấp 2025 như sau:

Trên địa bàn được đặt trong tình trạng khẩn cấp khi có tình hình đe dọa nghiêm trọng đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, có thể áp dụng một hoặc một số biện pháp sau đây:

(1) Các biện pháp phòng thủ dân sự được áp dụng trong tình trạng khẩn cấp quy định tại Luật Phòng thủ dân sự 2023;

(2) Biện pháp bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, ứng phó, xử lý tình huống nguy hiểm về an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội theo quy định của pháp luật;

(3) Biện pháp áp dụng trong tình trạng giới nghiêm quy định tại Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp 2024;

(4) Tăng cường bảo vệ các cơ quan trọng yếu, cơ mật và cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước ở Trung ương và địa phương, khách mời của Đảng, Nhà nước; đài phát thanh, đài truyền hình, bưu điện, đơn vị thông tin; cơ quan thông tấn, cơ quan ngoại giao, cơ quan lãnh sự và cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế đóng tại Việt Nam;

Công trình quốc phòng, an ninh, khu quân sự, kho bạc, cảng hàng không, bến cảng và các công trình quan trọng khác của Nhà nước; biên giới quốc gia và các cửa khẩu biên giới; trại giam, trại tạm giam và những cơ quan, địa điểm quan trọng khác;

(5) Chỉ định sân bay hạ cánh cho tàu bay, nơi cập bến, neo đậu cho tàu thuyền, nhà ga cho tàu hỏa, điểm đỗ cho ô tô và các phương tiện giao thông khác; kiểm soát các chuyến bay quá cảnh qua địa bàn đặt trong tình trạng khẩn cấp;

(6) Tổ chức Đội công tác tuyên truyền đặc biệt, Đội tuần tra đặc biệt;

(7) Đặt các trạm canh gác và kiểm tra giấy tờ, vật phẩm, hành lý của người qua lại trạm canh gác và kiểm soát;

(8) Sử dụng vũ lực, vũ khí, công cụ hỗ trợ theo quy định của pháp luật để ngăn chặn, giữ người và phương tiện giao thông cố tình vượt trái phép trạm canh gác và kiểm soát hoặc chống lại việc canh gác, kiểm soát;

(9) Tạm giữ hoặc phong tỏa tài sản của các cá nhân, tổ chức có liên quan có thể gây nguy hại cho an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội;

(10) Hạn chế hoặc cấm các giao dịch kinh tế, thương mại với một số quốc gia hoặc tổ chức có liên quan đến tình trạng khẩn cấp.

Biện pháp phòng thủ dân sự nào được áp dụng trong tình trạng khẩn cấp?

Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 25 Luật Phòng thủ dân sự 2023 các biện pháp phòng thủ dân sự được áp dụng trong tình trạng khẩn cấp bao gồm:

- Các biện pháp quy định tại khoản 1 Điều 24 của Luật Phòng thủ dân sự 2023;

- Giãn cách xã hội; cách ly tập trung người đi và đến từ khu vực xảy ra thảm họa;

- Hỗ trợ an sinh xã hội tại khu vực cách ly, khu vực bị chia cắt, khu vực xảy ra thảm họa;

- Ổn định tâm lý của người dân trong khu vực xảy ra thảm họa;

- Dừng hoạt động của cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ ở khu vực xảy ra thảm họa.

Như vậy, trong trường hợp khẩn cấp được áp dụng các biện pháp phòng thủ dân sự trên. Trong đó, được áp dụng cả các biện pháp phòng thủ dân sự cấp 1, 2, 3.

Ngoài ra, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, căn cứ tình hình thực tế quyết định áp dụng biện pháp quy định tại khoản 1 Điều 25 Luật Phòng thủ dân sự 2023 và quy định của pháp luật về tình trạng khẩn cấp.

Người chỉ huy đơn vị quân đội được giao quản lý địa phương thiết quân luật, căn cứ tình hình thực tế quyết định áp dụng biện pháp quy định tại khoản 1 Điều 25 Luật Phòng thủ dân sự 2023, quy định của pháp luật về tình trạng khẩn cấp và quy định của pháp luật về thiết quân luật.