Người phụ thuộc là gì?
Người phụ thuộc là người mà đối tượng nộp thuế thu nhập cá nhân có trách nhiệm nuôi dưỡng. Việc xác định người phụ thuộc giúp người nộp thuế được giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân.
Bên cạnh đó, giảm trừ gia cảnh là số tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của người nộp thuế là cá nhân cư trú.
(Khoản 1 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025)
Người phụ thuộc gồm những ai?
Người phụ thuộc được quy định tại Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, cụ thể như sau:
(1) Con (bao gồm con đẻ, con nuôi theo quy định của pháp luật, con riêng của vợ, con riêng của chồng) dưới 18 tuổi;
(2) Con (bao gồm con đẻ, con nuôi theo quy định của pháp luật, con riêng của vợ, con riêng của chồng) từ 18 tuổi trở lên trong các trường hợp sau:
- Người mất năng lực hành vi dân sự;
- Người khuyết tật;
- Người không có khả năng lao động;
(3) Con (bao gồm con đẻ, con nuôi theo quy định của pháp luật, con riêng của vợ, con riêng của chồng) đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề, kể cả con từ 18 tuổi trở lên đang học bậc học phổ thông (tính cả trong thời gian chờ kết quả thi từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12), không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá mức thu nhập quy định do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định (không quá 3 triệu/tháng từ 1/7/2026)
(4) Vợ hoặc chồng của người nộp thuế; cha đẻ, mẹ đẻ, cha dượng, mẹ kế, cha nuôi, mẹ nuôi theo quy định của pháp luật, cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng) của người nộp thuế;
(5) Cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng, bao gồm:
- Anh ruột, chị ruột, em ruột của người nộp thuế;
- Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại của người nộp thuế;
- Cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của người nộp thuế;
- Cháu ruột của người nộp thuế;
- Người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định của pháp luật.
Lưu ý:
Người phụ thuộc tại (5) là cá nhân đang sống cùng người nộp thuế và người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định tại các Điều 104, 105 và 106 của Luật Hôn nhân và gia đình 2014 và pháp luật liên quan khác.
Các đối tượng tại mục (2) là những đối tượng được bổ sung mới so với quy định trước đây.
>> Cách đăng ký người phụ thuộc để tính giảm trừ gia cảnh khi tính thuế TNCN
Ngưỡng thu nhập xác định NPT 2026 là bao nhiêu?
Theo quy định tại Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC nâng mức thu nhập bình quân tháng trong năm người phụ thuộc không quá 3 triệu/tháng từ 1/7/2026.
Theo quy định cũ tại khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC đang áp dụng mức thu nhập bình quân tháng trong năm của người phụ thuộc là không vượt quá 1.000.000 đồng. |
*Lưu ý: Thông tư 87/2026/TT-BTC có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026. Các nội dung liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.
Tổng hợp câu hỏi thường gặp về người phụ thuộc
(1) Người phụ thuộc phải sống cùng NNT mới được giảm trừ gia cảnh đúng không?
Căn cứ điểm đ, khoản 2, Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định:
Giảm trừ gia cảnh
...
đ) Cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng, bao gồm anh ruột, chị ruột, em ruột của người nộp thuế; ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại của người nộp thuế; cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của người nộp thuế; cháu ruột của người nộp thuế; người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định của pháp luật.
Người phụ thuộc quy định tại điểm này là cá nhân đang sống cùng người nộp thuế và người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định tại các Điều 104, 105 và 106 của Luật Hôn nhân và gia đình và pháp luật liên quan khác.
...
Theo đó, các đối tượng tại điểm đ khoản 2 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP (người không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng) phải thỏa mãn điều kiện "sống cùng người nộp thuế" để được giảm trừ gia cảnh. Cụ thể 05 đối tượng như sau:
(1) Anh ruột, chị ruột, em ruột của người nộp thuế;
(2) Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại của người nộp thuế;
(3) Cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của người nộp thuế;
(4) Cháu ruột của người nộp thuế;
(5) Người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định của pháp luật.
--> Như vậy, không phải tất cả đối tượng NPT đều phải sống cùng người nộp thuế để được giảm trừ gia cảnh. |
(2) NPT đã đăng ký trước 01/07/2026 có phải bổ sung hồ sơ chứng minh đang sống cùng nhau khi quyết toán thuế 2026?
Vừa qua trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Tài chính, Thuế cơ sở 16 Thành phố Hồ Chí Minh đã hướng dẫn bổ sung hồ sơ đăng ký người phụ thuộc nêu trên như sau:
Trường hợp người nộp thuế đã đăng ký người phụ thuộc trước ngày 01/7/2026 thuộc nhóm đối tượng đã nêu trên thì người nộp thuế cần bảo đảm người phụ thuộc thực tế đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định mới cho kỳ quyết toán thuế TNCN năm 2026.
Trường hợp hồ sơ đã đăng ký chưa thể hiện đầy đủ căn cứ chứng minh người phụ thuộc dáp ứng điều kiện theo quy định mới thì người nộp thuế thực hiện bổ sung, hoàn thiện hồ sơ theo quy định để làm căn cứ xác định người phụ thuộc khi tính giảm trừ gia cảnh.
Trường hợp người nộp thuế không có giấy tờ chứng minh trực tiếp việc người phụ thuộc đang sống cùng người nộp thuế, đề nghị người nộp thuế rà soát, cung cấp các giấy tờ, tài liệu hợp pháp có liên quan theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập cá nhân và đăng ký thuế để làm căn cứ chứng minh người phụ thuộc đáp ứng điều kiện theo quy định.
Trường hợp hồ sơ, tài liệu cung cấp chưa dù cơ sở xác định điều kiện người phụ thuộc theo quy định, cơ quan thuế sẽ căn cứ hồ sơ thực tế và quy định pháp luật có liên quan để xem xét, hướng dẫn người nộp thuế thực hiện.
Người phụ thuộc là gì? Người phụ thuộc gồm những ai? Ngưỡng thu nhập xác định NPT 2026 là bao nhiêu?
Bài viết này có hữu ích không?
- - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
- - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
- - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
- - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];
