Biện pháp so sánh là gì? Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh là gì?
- Khái niệm: So sánh là đối chiếu 2 hay nhiều sự vật, sự việc mà giữa chúng có những nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho lời văn.
- Tác dụng: Việc sử dụng biện pháp so sánh giúp cho hình ảnh được miêu tả sinh động hơn, giúp người đọc dễ dàng hiểu, tưởng tượng và hình dung rõ nét hơn về hình ảnh đang nói đến.
Ví dụ:
“Anh bỗng nhớ em như đông về nhớ rét
Tình yêu ta như cánh kiến hoa vàng
Như xuân đến chim rừng lông trở biếc
Tình yêu làm đất lạ hóa quê hương”
[Tiếng hát con tàu - Chế Lan Viên]
Biện pháp so sánh là gì? Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh là gì? Những loại hình so sánh thường được sử dụng là gì? (Hình từ Internet)
Những loại hình so sánh thường được sử dụng là gì?
I. Theo đối tượng so sánh
(1) Mô hình 1: So sánh Sự vật - Sự vật
- Mô hình này có các dạng sau:
+ A như B
+ A là B
+ A chẳng bằng B
Ví dụ: Tìm sự vật được so sánh với nhau trong các câu thơ, câu văn dưới đây:
“Ơ, cái dấu hỏi
Trông ngộ ngộ ghê,
Như vành tai nhỏ
Hỏi rồi lắng nghe”
(2) Mô hình 2: So sánh: Sự vật - Con người
- Dạng của mô hình so sánh này là:
+ A như B (A có thể là con người, B sự vật đưa ra làm chuẩn để so sánh)
Ví dụ: Tìm các hình ảnh so sánh trong những câu thơ dưới đây:
“Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan”.
-> “Trẻ em” giống như “búp trên cành”. Vì đều là những sự vật non đang phát triển đầy sức sống, chứa chan niềm hy vọng
(3) Mô hình 3: So sánh: Hoạt động - Hoạt động
- Mô hình này có dạng như sau: A như B (A là từ chỉ hoạt động của đối tượng, sự vật thứ nhất, B là từ chỉ hoạt động của đối tượng, sự vật thứ 2).
Ví dụ: Trong các đoạn trích sau:
“Con trâu đen lông mượt
Cái sừng nó vênh vênh
Nó cao lớn lênh khênh
Chân đi như đập đất”.
-> Hoạt động “đi” so sánh với hoạt động “đập đất” qua từ “như”
(4) Mô hình 4: So sánh: Âm thanh - Âm thanh
- Mô hình này có dạng sau: A như B (A là âm thanh thứ nhất, B là âm thanh thứ 2)
Ví dụ:
“Côn Sơn suối chảy rì rầm
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai”.
-> “Tiếng suối” được so sánh với “tiếng đàn cầm” qua từ “như”
(5) Các dạng khác ít phổ biến:
Ngoài những mô hình so sánh trên giáo viên giúp học sinh làm quen với các kiểu so sánh: Ngang bằng và hơn kém. Chẳng hạn:
- Trong câu: “Cháu khỏe hơn ông nhiều!”
-> Kiểu so sánh hơn kém.
- Trong câu:
“Ông là buổi trời chiều
Cháu là ngày rạng sáng”
-> Kiểu so sánh ngang bằng.
II. Theo từ so sánh
(1) So sánh bằng
- Tựa, như, là
- Tựa như, giống nhau, như là
- Chẳng khác gì
Ví dụ: Cô giáo giống như người mẹ thứ hai của em
(2) So sánh hơn kém
- Hơn, kém
- Chằng bằng, chưa bằng, không bằng
Ví dụ:
Những ngôi sao thức ngoài kia
Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con
Yêu cầu về nhận biết các biện pháp tu từ và tác dụng của các biện pháp tu từ đối với học sinh như thế nào?
Tại chương trình Ngữ văn ban hành kèm theo Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT có nêu rõ yêu cầu về nhận biết các biện pháp tu từ và tác dụng của các biện pháp tu từ đối với học sinh như sau:
- Đối với học sinh lớp 3, lớp 4 và lớp 5: biết tác dụng của các biện pháp tu từ nhân hoá, so sánh.
- Đối với học sinh lớp 6 và lớp 7: biết các biện pháp tu từ như ẩn dụ, hoán dụ, nói quá, nói giảm nói tránh).
- Đối với lớp 8 và lớp 9: hiểu được các biện pháp tu từ như điệp ngữ, chơi chữ, nói mỉa, nghịch ngữ).
Bài viết này có hữu ích không?
- - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
- - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
- - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
- - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];
