Điểm mới Nghị định 164 về kê khai tài sản thu nhập như thế nào? Nghị định 164/2026/NĐ-CP có gì mới?
Nghị định 164/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/07/2026) thay thế Nghị định 130/2020/NĐ-CP (đã hết hiệu lực) quy định về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị
Dưới đây là một số điểm mới của Nghị định 164 về kê khai tài sản thu nhập:
(1) Quy định rõ các loại tài sản, thu nhập phải kê khai
Cụ thể tại khoản 1 Điều 9 Nghị định 164/2026/NĐ-CP có quy định:
Tài sản, thu nhập phải kê khai là tài sản của người có nghĩa vụ kê khai, vợ (chồng) và con chưa thành niên của người có nghĩa vụ kê khai bao gồm:
- Quyền sử dụng đất;
- Nhà ở, công trình xây dựng;
- Tài sản khác gắn liền với đất;
- Vàng, kim cương, bạch kim và các kim khí quý, đá quý khác mà mỗi loại có tổng giá trị từ 150 triệu đồng trở lên;
- Tiền (tiền Việt Nam, ngoại tệ) gồm tiền mặt, tiền cho vay, tiền trả trước, tiền gửi cá nhân, tổ chức trong nước, tổ chức nước ngoài tại Việt Nam mà tổng giá trị quy đổi từ 150 triệu đồng trở lên;
- Cổ phiếu, trái phiếu, vốn góp, các loại giấy tờ có giá khác mà tổng giá trị từ 150 triệu đồng trở lên;
- Tài sản số, tài sản khác mà mỗi loại có giá trị từ 150 triệu đồng trở lên;
- Các khoản nợ có giá trị từ 150 triệu đồng trở lên;
- Tài sản ở nước ngoài;
- Tài khoản ở nước ngoài;
- Tổng thu nhập giữa hai lần kê khai.
Trước đây, Nghị định 130/2020/NĐ-CP (đã hết hiệu lực) không có Điều khoản nào quy định cụ thể về các loại tài sản, thu nhập phải kê khai mà sẽ thực hiện theo quy định tại Điều 35 Luật Phòng, chống tham nhũng 2018 (được sửa đổi bởi khoản 11 Điều 1 Luật Phòng, chống tham nhũng sửa đổi 2025) |
(2) Cho phép kê khai tài sản trên môi trường điện tử
Cụ thể tại khoản 3 Điều 9 Nghị định 164/2026/NĐ-CP quy định: Việc kê khai trên môi trường điện tử để bảo đảm thuận lợi cho việc lưu trữ, kiểm soát tài sản, thu nhập khi điều kiện cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ được đáp ứng.
(3) Thay đổi đối tượng kê khai hằng năm:
Cụ thể từ 1/7/2026, người có nghĩa vụ kê khai hằng năm gồm:
- Người giữ chức vụ từ Phó Vụ trưởng và tương đương trở lên công tác tại Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và cơ quan, tổ chức, đơn vị khác do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập; Giám đốc sở và tương đương trở lên công tác tại chính quyền địa phương.
- Người thuộc diện cấp ủy cùng cấp quản lý và đảng viên chuyên trách công tác đảng hoặc có vị trí việc làm ở các cơ quan tham mưu, giúp việc của cấp ủy thực hiện việc kê khai hằng năm theo quy định của Đảng và quy định của pháp luật.
- Người giữ chức vụ từ Trưởng phòng và tương đương có phụ cấp chức vụ từ 0,25 trở lên công tác tại các cơ quan nhà nước; Trưởng phòng và tương đương trở lên công tác tại doanh nghiệp nhà nước ở các vị trí việc làm phụ trách trực tiếp công tác: tổ chức cán bộ, quản lý tài chính công, tài sản công, đầu tư công hoặc trực tiếp tiếp xúc và giải quyết công việc của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân.
- Người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
(4) Quy định mới về trình tự, xác minh tài sản thu nhập
Đây là một nội dung mới mà trước đây Nghị định 130/2020/NĐ-CP (đã hết hiệu lực) chưa có quy định.
Cụ thể, Nghị định 164/2026/NĐ-CP dành ra một chương (Chương VI) hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục xác minh tài sản, thu nhập.
Nội dung tại chương này sẽ hướng dẫn các bước về chuẩn bị xác minh tài sản, thu nhập; tiến hành xác minh; kết luận và công khai kết luận xác minh; hồ sơ xác minh tài sản, thu nhập. Đồng thời cũng quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động xác minh tài sản, thu nhập gồm:
1. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong quá trình xác minh tài sản, thu nhập để thực hiện hành vi trái pháp luật, sách nhiễu, gây khó khăn, phiền hà cho người được xác minh tài sản, thu nhập và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác; lạm quyền trong quá trình tiến hành xác minh.
2. Xác minh những vấn đề, nội dung ngoài kế hoạch tiến hành xác minh tài sản, thu nhập đã được phê duyệt.
3. Cố ý không báo cáo Tổ trưởng Tổ xác minh, người ra quyết định xác minh khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm; bao che cho người được xác minh tài sản, thu nhập; cố ý kết luận sai sự thật; kết luận, quyết định, xử lý trái pháp luật.
4. Đưa hối lộ, nhận hối lộ, môi giới hối lộ trong hoạt động xác minh tài sản, thu nhập.
5. Tiết lộ thông tin, tài liệu trong quá trình xác minh tài sản, thu nhập.
6. Can thiệp trái pháp luật vào hoạt động xác minh tài sản, thu nhập; tác động làm sai lệch kết quả xác minh tài sản, thu nhập.
7. Không cung cấp thông tin, tài liệu hoặc cung cấp không kịp thời, không đầy đủ, không trung thực, thiếu chính xác; chiếm đoạt, tiêu hủy tài liệu, vật chứng liên quan đến nội dung xác minh tài sản, thu nhập.
8. Chống đối, cản trở, mua chuộc, đe dọa, trả thù, trù dập người xác minh tài sản, thu nhập; gây khó khăn cho hoạt động xác minh tài sản, thu nhập.
9. Phân biệt đối xử, trả thù, trù dập người cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ việc xác minh tài sản, thu nhập.
10. Các hành vi khác bị nghiêm cấm theo quy định của pháp luật.
(Điều 18 Nghị định 164/2026/NĐ-CP)
(5) Đưa ra rõ mức vi phạm và hình thức xử lý hành vi vi phạm quy định về kiểm soát tài sản, thu nhập
Cụ thể tại Điều 36 Nghị định 164/2026/NĐ-CP và Điều 37 Nghị định 164/2026/NĐ-CP quy định rõ từng lỗi vi phạm và hình thức xử lý đối với từng lỗi.
Điều 36. Xử lý hành vi vi phạm đối với người kê khai Căn cứ vào nội dung, tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi vi phạm; động cơ, mục đích, nguyên nhân, điều kiện hoàn cảnh vi phạm; các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ; người có nghĩa vụ kê khai sẽ bị áp dụng một trong các hình thức xử lý kỷ luật cụ thể như sau: 1. Xử lý khiển trách áp dụng đối với: a) Người kê khai không nộp bản kê khai khi đã được cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền đôn đốc bằng văn bản lần 2; b) Người kê khai kê khai không trung thực đối với tài sản, thu nhập phải kê khai có tổng giá trị đến 10 tỷ đồng; c) Người kê khai giải trình nguồn gốc của tài sản, thu nhập tăng thêm không trung thực đối với tài sản, thu nhập có tổng giá trị từ 150 triệu đồng đến 10 tỷ đồng. 2. Xử lý cảnh cáo áp dụng đối với: a) Người kê khai không nộp bản kê khai đúng hạn khi đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức khiển trách theo quy định tại khoản 1 Điều này; b) Người kê khai kê khai không trung thực đối với tài sản, thu nhập phải kê khai có tổng giá trị từ trên 10 tỷ đồng đến 20 tỷ đồng; c) Người kê khai giải trình nguồn gốc của tài sản, thu nhập tăng thêm không trung thực đối với tài sản, thu nhập có tổng giá trị từ trên 10 tỷ đồng đến 20 tỷ đồng. 3. Xử lý cách chức áp dụng đối với người kê khai có chức vụ khi: a) Kê khai không trung thực đối với tài sản, thu nhập phải kê khai có tổng giá trị trên 20 tỷ đồng; b) Giải trình nguồn gốc của tài sản, thu nhập tăng thêm không trung thực đối với tài sản, thu nhập có tổng giá trị trên 20 tỷ đồng. Điều 37. Xử lý hành vi vi phạm khác trong kiểm soát tài sản, thu nhập 1. Xử lý khiển trách áp dụng đối với: a) Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị không tổ chức việc kê khai, công khai bản kê khai, nộp bản kê khai khi đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc bằng văn bản lần 2; b) Người đứng đầu Cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập cố ý không tổ chức tiếp nhận, quản lý bản kê khai; c) Thành viên Tổ xác minh tài sản, thu nhập cố ý lợi dụng việc xác minh tài sản, thu nhập thực hiện hành vi trái pháp luật. 2. Xử lý cảnh cáo áp dụng đối với: a) Cố ý không kết luận xác minh tài sản, thu nhập làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người được xác minh. b) Cố ý bao che cho người được xác minh tài sản, thu nhập. 3. Các hành vi vi phạm quy định tại Điều 18, các khoản 1, khoản 2 Điều này nếu cấu thành tội phạm thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật. |
=> So với trước đây Nghị định 130/2020/NĐ-CP (đã hết hiệu lực) chỉ có quy định chung chung "tùy theo tính chất, mức độ mà bị xử lý" thì Nghị định 164 đã nêu ra cụ thể từng tiêu chí và hướng xử lý.
(6) Định nghĩa cụ thể về hành vi "Không trung thực"
Nghị định 130/2020/NĐ-CP (đã hết hiệu lực) chỉ quy định hình thức xử lý kỷ luật đối với hành vi "kê khai không trung thực, giải trình nguồn gốc của tài sản, thu nhập tăng thêm không trung thực" nhưng chưa giải thích cụ thể "không trung thực" là hành vi như thế nào.
Do đó từ ngày 1//7/2026, Nghị định 164/2026/NĐ-CP đã bổ sung như sau:
- Kê khai tài sản, thu nhập không trung thực là hành vi của người có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập dù biết rõ tài sản, thu nhập của mình, của vợ, chồng, con chưa thành niên phải kê khai nhưng đã cố ý không kê khai theo quy định.
- Giải trình nguồn gốc của tài sản, thu nhập tăng thêm không trung thực là hành vi của người có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập đã cố ý kê khai không đúng sự thật về nguồn gốc của tài sản, thu nhập tăng thêm.
(khoản 6, khoản 7 Điều 3 Nghị định 164/2026/NĐ-CP)
Điểm mới Nghị định 164 về kê khai tài sản thu nhập như thế nào? Nghị định 164/2026/NĐ-CP có gì mới? (Hình từ Internet)
Mẫu kê khai tài sản thu nhập từ 1/7/2026 theo Nghị định 164 thế nào?
Mẫu kê khai tài sản thu nhập từ 1/7/2026 được quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 164/2026/NĐ-CP như sau:
TẢI VỀ Mẫu kê khai tài sản thu nhập từ 1/7/2026
Thành phần hồ sơ xác minh tài sản, thu nhập gồm những gì?
Tại Điều 31 Nghị định 164/2026/NĐ-CP quy định thành phần hồ sơ xác minh tài sản, thu nhập gồm:
1. Quyết định xác minh tài sản, thu nhập.
2. Kế hoạch tiến hành xác minh tài sản, thu nhập.
3. Bản sao Bản kê khai tài sản, thu nhập của người được xác minh.
4. Văn bản yêu cầu cơ quan, tổ chức, đơn vị cung cấp thông tin, tài liệu; Văn bản yêu cầu người được xác minh giải trình liên quan đến nội dung kê khai (nếu có).
5. Văn bản trả lời của các cơ quan cung cấp thông tin, tài liệu.
6. Văn bản giải trình của người được xác minh (nếu có).
7. Biên bản làm việc với người được xác minh (nếu có).
8. Quyết định gia hạn thời hạn xác minh (nếu có).
9. Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ của thành viên Tổ xác minh.
10. Báo cáo kết quả xác minh của Tổ xác minh.
11. Kết luận xác minh tài sản, thu nhập.
12. Tài liệu khác có liên quan (nếu có).
Bài viết này có hữu ích không?
- - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
- - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
- - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
- - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];
