Áp dụng tình tiết Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp như thế nào theo hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán?
Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự 2015 thì phạm tội có tính chất chuyên nghiệp là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.
Tại khoản 2 Điều 4 Nghị quyết 04/2025/NQ-HĐTP có hướng dẫn về việc áp dụng tình tiết phạm tội có tính chất chuyên nghiệp.
Theo đó, tình tiết này được áp dụng đối với trường hợp người phạm tội thực hiện hành vi phạm tội từ 05 lần trở lên (không phân biệt đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự, mà chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chưa được xóa án tích) và người phạm tội lấy khoản lợi bất chính thu được từ việc phạm tội làm nguồn thu nhập.
Nhự vậy, để áp dụng tình tiết phạm tội có tính chất chuyên nghiệp, cần phải xem xét 02 yếu tố sau:
(1) Thực hiện từ 05 lần trở lên hành vi phạm tội
+ Không phân biệt đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự;
+ Chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chưa được xóa án tích.
(2) Lấy khoản lợi bất chính thu được từ việc phạm tội làm nguồn thu nhập.
>>XEM THÊM: Thực hiện hành vi mua bán trẻ em bao nhiêu lần trở lên được xem là phạm tội có tính chất chuyên nghiệp?
Áp dụng tình tiết Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp như thế nào theo hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán? (Hình từ Internet)
Trường hợp nào không được xem phạm tội có tính chất chuyên nghiệp là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự?
Tại Điều 50 Bộ luật Hình sự 2015 có quy định như sau:
Căn cứ quyết định hình phạt
1. Khi quyết định hình phạt, Tòa án căn cứ vào quy định của Bộ luật này, cân nhắc tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, nhân thân người phạm tội, các tình tiết giảm nhẹ và tăng nặng trách nhiệm hình sự.
2. Khi quyết định áp dụng hình phạt tiền, ngoài căn cứ quy định tại khoản 1 Điều này, Tòa án căn cứ vào tình hình tài sản, khả năng thi hành của người phạm tội.
Theo đó, tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự là một trong những căn cứ để quyết định hình phạt.
Đồng thời, tại khoản 2 Điều 52 Bộ luật Hình sự 2015 quy định các tình tiết đã được quy định là dấu hiệu định tội hoặc định khung hình phạt thì không được coi là tình tiết tăng nặng.
Ví dụ: Tại Điều 365 Bộ luật Hình sự 2015 quy định như sau:
Tội môi giới hối lộ
1. Người nào môi giới hối lộ mà của hối lộ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng;
b) Lợi ích phi vật chất.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:
a) Có tổ chức;
b) Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp;
c) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;
d) Biết của hối lộ là tài sản của Nhà nước;
đ) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
e) Phạm tội 02 lần trở lên;
g) Của hối lộ trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.
3. Phạm tội thuộc trường hợp của hối lộ trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.
4. Phạm tội thuộc trường hợp của hối lộ trị giá 1.000.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 08 năm đến 15 năm.
5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng.
6. Người môi giới hối lộ mà chủ động khai báo trước khi bị phát giác, thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự.
7. Người nào môi giới hối lộ trong các doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước cũng bị xử lý theo quy định tại Điều này.
Theo đó, đối với tội môi giới hối lộ thì tình tiết phạm tội có tính chất chuyên nghiệp chính là tình tiết định khung, được dùng để làm căn cứ xem xét án phạt tù từ 02 năm đến 07 năm đối với người phạt tội.
Do đó, không được sử dụng tình tiết phạm tội có tính chất chuyên nghiệp để làm tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự đối với tội phạm này.
Có bao nhiêu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự?
Căn cứ khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về những tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự như sau:
- Phạm tội có tổ chức;
- Phạm tội có tính chất chuyên nghiệp;
- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phạm tội;
- Phạm tội có tính chất côn đồ;
- Phạm tội vì động cơ đê hèn;
- Cố tình thực hiện tội phạm đến cùng;
- Phạm tội 02 lần trở lên;
- Tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm;
- Phạm tội đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ có thai, người đủ 70 tuổi trở lên;
- Phạm tội đối với người ở trong tình trạng không thể tự vệ được, người khuyết tật nặng hoặc khuyết tật đặc biệt nặng, người bị hạn chế khả năng nhận thức hoặc người lệ thuộc mình về mặt vật chất, tinh thần, công tác hoặc các mặt khác;
- Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp, thiên tai, dịch bệnh hoặc những khó khăn đặc biệt khác của xã hội để phạm tội;
- Dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, tàn ác để phạm tội;
- Dùng thủ đoạn, phương tiện có khả năng gây nguy hại cho nhiều người để phạm tội;
- Xúi giục người dưới 18 tuổi phạm tội;
- Có hành động xảo quyệt hoặc hung hãn nhằm trốn tránh hoặc che giấu tội phạm.
Bài viết này có hữu ích không?
- - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
- - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
- - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
- - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];
