Ai có quyền đề nghị thay đổi người tiến hành tố tụng? Bị can và hội thẩm có mối quan hệ họ hàng với nhau thì có được thay đổi hội thẩm không?

Trần Ái Vi 20,567 lượt xem
11:49 | 12/01/2023
Thay đổi người tiến hành tố tụng trước hay trong phiên xét xử? Tôi đang là bị cáo của một vụ án hình sự. Gần đây tôi có phát hiện ra bị can và hội thẩm có mối quan hệ họ hàng với nhau. Tôi muốn biết tôi có quyền yêu cầu thay thế người tham gia tố tụng là hội thẩm này không? Mong được giải đáp thắc mắc sớm nhất, xin cảm ơn!
Nội dung chính
  1. Ai có quyền đề nghị thay đổi người tiến hành tố tụng?
  2. Bị can và hội thẩm có mối quan hệ họ hàng với nhau thì có được thay đổi hội thẩm không?
  3. Thời điểm thay đổi người tiến hành tố tụng là hội thẩm
  4. Ai có thẩm quyền thay đổi người tiến hành tố tụng?

Ai có quyền đề nghị thay đổi người tiến hành tố tụng?

Căn cứ Điều 50 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, người có quyền đề nghị thay đổi người có thẩm quyền tiến hành tố tụng bao gồm:

“1. Kiểm sát viên.
2. Người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự và người đại diện của họ.
3. Người bào chữa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự.”

Như vậy, khi phát hiện bất thường, những người được nêu trên có thể yêu cầu đề nghị thay đổi người tiến hành tố tụng theo quy định của pháp luật.

Bị can và hội thẩm có mối quan hệ họ hàng với nhau thì có được thay đổi hội thẩm không?

Căn cứ tại khoản 1 Điều 52 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định về thay đổi Thẩm phán, Hội thẩm như sau:

“1. Thẩm phán, Hội thẩm phải từ chối tham gia xét xử hoặc bị thay đổi khi thuộc một trong các trường hợp:
a) Trường hợp quy định tại Điều 49 của Bộ luật này;
b) Họ cùng trong một Hội đồng xét xử và là người thân thích với nhau;
c) Đã tham gia xét xử sơ thẩm hoặc phúc thẩm hoặc tiến hành tố tụng vụ án đó với tư cách là Điều tra viên, Cán bộ điều tra, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên, Thẩm tra viên, Thư ký Tòa án.”

Theo quy định trên, hội thẩm có quan hệ họ hàng thân thích với bị can nên sẽ thay đổi hội thẩm khác.

Người tiến hành tố tụng

Người tiến hành tố tụng

Tải trọn bộ các văn bản về đề nghị thay đổi người tiến hành tố tụng hiện hành: Tải về

Thời điểm thay đổi người tiến hành tố tụng là hội thẩm

Căn cứ tại khoản 2 Điều 52 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, việc thay đổi thẩm phán, hội thẩm vào các thời điểm như sau:

“2. Việc thay đổi Thẩm phán, Hội thẩm trước khi mở phiên tòa do Chánh án hoặc Phó Chánh án Tòa án được phân công giải quyết vụ án quyết định.
Thẩm phán bị thay đổi là Chánh án Tòa án thì do Chánh án Tòa án trên một cấp quyết định.
Việc thay đổi Thẩm phán, Hội thẩm tại phiên tòa do Hội đồng xét xử quyết định trước khi bắt đầu xét hỏi bằng cách biểu quyết tại phòng nghị án. Khi xem xét thay đổi thành viên nào thì thành viên đó được trình bày ý kiến của mình, Hội đồng quyết định theo đa số.
Trường hợp phải thay đổi Thẩm phán, Hội thẩm tại phiên tòa thì Hội đồng xét xử ra quyết định hoãn phiên tòa.”

Như vậy, bị cáo có thể tiến hành yêu cầu thay đổi hội thẩm trước hoặc trong phiên xét xử. Nếu có yêu cầu trong phiên xét xử, Hội đồng xét xử sẽ ra quyết định hoãn phiên Tòa.

Ai có thẩm quyền thay đổi người tiến hành tố tụng?

Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015:

"Điều 51. Thay đổi Điều tra viên, Cán bộ điều tra
1. Điều tra viên, Cán bộ điều tra phải từ chối tiến hành tố tụng hoặc bị thay đổi khi thuộc một trong các trường hợp:
a) Trường hợp quy định tại Điều 49 của Bộ luật này;
b) Đã tiến hành tố tụng trong vụ án đó với tư cách là Kiểm sát viên, Kiểm tra viên, Thẩm phán, Hội thẩm, Thẩm tra viên hoặc Thư ký Tòa án.
2. Việc thay đổi Điều tra viên, Cán bộ điều tra do Thủ trưởng hoặc Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra quyết định.
Điều tra viên bị thay đổi là Thủ trưởng Cơ quan điều tra thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này thì việc điều tra vụ án do Cơ quan điều tra cấp trên trực tiếp tiến hành."

Theo quy định tại khoản 2 Điều 52 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, việc thay đổi người tiến hành tố tụng là Kiểm sát viên trước khi mở phiên tòa do Viện trưởng hoặc Phó Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp được phân công giải quyết vụ án quyết định. Kiểm sát viên bị thay đổi là Viện trưởng Viện kiểm sát thì do Viện trưởng Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp quyết định.

Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 53 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, việc thay đổi người tiến hành tố tụng là Thẩm phán, Hội thẩm trước khi mở phiên tòa do Chánh án hoặc Phó Chánh án Tòa án được phân công giải quyết vụ án quyết định. Thẩm phán bị thay đổi là Chánh án Tòa án thì do Chánh án Tòa án trên một cấp quyết định.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 54 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, việc thay đổi người tiến hành tố tụng là Thư ký Tòa án trước khi mở phiên tòa do Chánh án hoặc Phó Chánh án Tòa án được phân công giải quyết vụ án quyết định. Việc thay đổi Thư ký Tòa án tại phiên tòa do Hội đồng xét xử quyết định.

Logo Thư viện Pháp luật
Trần Ái Vi Chuyên viên pháp lý

Bài viết này có hữu ích không?

  • - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
  • - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
  • - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
  • - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];

Pháp luật về Trách nhiệm hình sự Xem thêm

Pháp luật
Trường hợp nào áp dụng tình tiết phạm tội vì động cơ đê hèn? Phạm tội vì động cơ đê hèn có phải là tình tiết tăng nặng không?

Bộ luật Hình sự 2015 quy định tình tiết phạm tội vì động cơ đê hèn là một trong những nội dung cần xem xét khi quyết định bản án đối với người phạm tội. Vì đây có thể là tình tiết định khung hoặc là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

Pháp luật
Thông tư liên tịch 14/2026/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC trình tự, thủ tục tố tụng theo Nghị quyết 29 về xử lý vi phạm pháp luật đất đai ra sao?

Thông tư liên tịch 14/2026/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC Quy định trình tự, thủ tục tố tụng và quan hệ phối hợp trong giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố các vụ án vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân theo quy định tại Nghị quyết 29/2026/QH16 của Quốc hội như sau:

Bài viết mới nhất