Vận hành nhà máy điện hạt nhân cần đáp ứng những yêu cầu chung nào? Trách nhiệm của tổ chức vận hành, người đứng đầu tổ chức ra sao?

Vận hành nhà máy điện hạt nhân cần đáp ứng những yêu cầu chung nào?

Căn cứ theo Điều 35 Nghị định 316/2025/NĐ-CP có quy định về các yêu cầu chung đối với vận hành nhà máy điện hạt nhân bao gồm:

(1) Việc vận hành nhà máy điện hạt nhân phải bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân và bảo vệ môi trường là ưu tiên hàng đầu; bảo đảm lợi ích của hoạt động vận hành lớn hơn các rủi ro tiềm ẩn đối với con người, xã hội và môi trường.

(2) Áp dụng nguyên tắc bảo vệ theo chiều sâu với nhiều cấp độ độc lập và bổ trợ, duy trì khả năng thực hiện các chức năng an toàn trong mọi trạng thái vận hành của nhà máy điện hạt nhân.

(3) Tổ chức vận hành chịu trách nhiệm toàn diện về an toàn và an ninh trong quá trình vận hành; mọi quyết định vận hành phải dựa trên phân tích an toàn và tuân thủ các giới hạn, điều kiện vận hành đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

(4) Hoạt động vận hành phải gắn với việc duy trì và phát triển văn hóa an toàn, văn hóa an ninh; bảo đảm nhân sự ở mọi cấp nhận thức đầy đủ, thực hiện nghiêm trách nhiệm và quyền hạn của mình.

(5) Phải duy trì tính sẵn sàng ứng phó sự cố và bảo đảm năng lực triển khai các kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân và kế hoạch bảo đảm an ninh hạt nhân, phối hợp hiệu quả với cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương và lực lượng ứng phó khẩn cấp.

(6) Thường xuyên giám sát, đánh giá tổng thể tình trạng an toàn, an ninh và tác động môi trường; kịp thời áp dụng các biện pháp cải tiến phù hợp với tiến bộ khoa học, công nghệ và kinh nghiệm vận hành trong nước, quốc tế.

Vận hành nhà máy điện hạt nhân cần đáp ứng những yêu cầu chung nào? Trách nhiệm của tổ chức vận hành, người đứng đầu tổ chức ra sao? (Hình từ Internet)

Trách nhiệm của tổ chức vận hành, người đứng đầu tổ chức vận hành trong việc vận hành nhà máy điện hạt nhân ra sao?

Căn cứ theo Điều 37 Nghị định 316/2025/NĐ-CP có quy định như sau:

(1) Người đứng đầu tổ chức vận hành có trách nhiệm cao nhất về bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân, có các trách nhiệm cụ thể sau đây:

- Thiết lập cơ cấu tổ chức và cơ chế quản lý nội bộ bảo đảm thực hiện hiệu quả công tác an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân; phân công rõ trách nhiệm và quyền hạn cho từng bộ phận, cá nhân; thiết lập đầu mối giám sát độc lập về an toàn và an ninh báo cáo trực tiếp cho người đứng đầu;

- Phê duyệt quy chế hoạt động, quy trình ra quyết định và cơ chế giám sát độc lập nội bộ; kế hoạch tổng thể về an toàn và an ninh của nhà máy điện hạt nhân, bao gồm: kế hoạch bảo đảm an toàn trong thiết kế, xây dựng, vận hành và chấm dứt hoạt động; kế hoạch ứng phó sự cố; kế hoạch bảo đảm an ninh và phối hợp với lực lượng bên ngoài;

- Phân bổ và bảo đảm nguồn lực tài chính, nhân lực, vật chất và kỹ thuật để triển khai đầy đủ các chương trình quản lý chất lượng, đào tạo nhân viên, quan trắc phóng xạ môi trường, ứng phó sự cố và bảo đảm an ninh hạt nhân;

- Ban hành quy định, duy trì và thúc đẩy văn hóa an toàn, văn hóa an ninh hạt nhân; thiết lập cơ chế khuyến khích, kỷ luật liên quan đến hành vi bảo đảm an toàn, an ninh của nhân viên, nhằm duy trì kỷ luật vận hành và tránh việc che giấu, bỏ qua vi phạm về an toàn;

- Thực hiện các trách nhiệm khác theo quy định của pháp luật về năng lượng nguyên tử và quy định khác của pháp luật có liên quan.

(2) Trách nhiệm của tổ chức vận hành nhà máy điện hạt nhân:

- Tuân thủ nghiêm ngặt các giới hạn và điều kiện vận hành đã được phê duyệt; thực hiện ngay biện pháp khắc phục khi có sai lệch hoặc vi phạm điều kiện và giới hạn vận hành, báo cáo cơ quan có thẩm quyền trong thời hạn theo quy định;

- Xây dựng, thực hiện và cập nhật hệ thống quy trình vận hành và bảo dưỡng phù hợp với tiêu chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn kỹ thuật, quy định kỹ thuật nước ngoài được áp dụng và điều kiện cụ thể của nhà máy điện hạt nhân;

- Xây dựng, duy trì và cải tiến hệ thống quản lý an toàn và hệ thống bảo đảm chất lượng, bảo đảm mọi hoạt động được thực hiện phù hợp với các yêu cầu an toàn và hiệu quả;

- Triển khai các biện pháp bảo đảm an ninh hạt nhân, nhằm: ngăn chặn xâm nhập, truy cập trái phép, bảo vệ hệ thống trước các hành động phá hoại; bảo vệ hệ thống điều khiển và hệ thống thông tin khỏi các hành vi phá hoại, tấn công mạng; xây dựng kế hoạch ứng phó khẩn cấp, phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương; thực hiện kiểm tra, đánh giá, huấn luyện và diễn tập an ninh định kỳ nhằm nâng cao khả năng ứng phó và xử lý tình huống khẩn cấp;

- Xây dựng và duy trì văn hóa an toàn và văn hóa an ninh, bảo đảm mọi nhân sự nhận thức đầy đủ về trách nhiệm của mình trong việc duy trì an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân, bao gồm:

Khuyến khích nhân viên chủ động báo cáo các vấn đề liên quan đến an toàn và an ninh; tăng cường ý thức cá nhân về trách nhiệm và vai trò trong việc duy trì an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân;

Nâng cao nhận thức về an ninh, bảo vệ thông tin, bảo vệ hệ thống quan trọng;

Triển khai các chương trình đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao ý thức tuân thủ quy trình;

Tăng cường giám sát, đánh giá nhằm không ngừng cải tiến hệ thống an toàn.

- Kiểm tra, giám sát việc tuân thủ pháp luật và quy trình nội bộ, tổ chức đánh giá nội bộ định kỳ ít nhất 01 lần/năm về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân;

- Bảo đảm đội ngũ nhân sự đáp ứng các tiêu chuẩn chuyên môn và năng lực theo các yêu cầu sau: được đào tạo chuyên sâu và cấp chứng chỉ phù hợp; đáp ứng yêu cầu về trình độ và kinh nghiệm chuyên môn theo quy định; được bồi dưỡng, huấn luyện định kỳ để nâng cao kỹ năng và năng lực ứng phó với sự cố.

Nội dung giám sát an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân trong quá trình vận hành nhà máy điện hạt nhân gồm những gì?

Căn cứ theo Điều 41 Nghị định 316/2025/NĐ-CP có quy định về việc giám sát an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân trong quá trình vận hành nhà máy điện hạt nhân. Theo đó, nội dung giám sát bao gồm:

(1) Việc tuân thủ các quy định về bảo đảm an toàn trong vận hành nhà máy điện hạt nhân.

(2) Việc thực hiện bảo dưỡng, sửa chữa và thử nghiệm định kỳ các hệ thống quan trọng đối với an toàn.

(3) Công tác bảo đảm an toàn bức xạ đối với nhân viên bức xạ, công chúng và môi trường.

(4) Việc thực hiện kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ và sự cố hạt nhân.

(5) Việc thực hiện các biện pháp bảo vệ an ninh hạt nhân, kiểm soát tiếp cận và phòng chống hành vi xâm nhập trái phép.

(6) Kiểm tra việc tuân thủ kế hoạch quản lý chất thải phóng xạ và nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng.

(7) Đánh giá liên tục tình trạng an toàn nhà máy trên cơ sở dữ liệu thời gian thực, bao gồm thông tin giám sát phóng xạ, trạng thái hệ thống an toàn, kết quả kiểm tra bảo trì và các chỉ số vận hành quan trọng.

(8) Giám sát việc thực hiện các biện pháp khắc phục sau các sự kiện bất thường, sự cố hoặc kết luận của các đợt thanh tra trước đó.

(9) Kiểm tra sự tuân thủ đối với các điều kiện và giới hạn vận hành theo giấy phép vận hành nhà máy điện hạt nhân.

(10) Các nội dung khác theo quy định của pháp luật.