Từ chối thực hiện giám định tư pháp trong trường hợp nào theo hướng dẫn mới nhất của Bộ Y tế?

Từ chối thực hiện giám định tư pháp trong trường hợp nào theo hướng dẫn mới nhất của Bộ Y tế?

Theo Mục II Phần 2 Phục lục I ban hành kèm theo Thông tư 08/2026/TT-BYT thì Bộ Y tế, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố và tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc có quyền từ chối thực hiện giám định tư pháp trong một số trường hợp luật định hoặc nội dung trưng cầu giám định, yêu cầu giám định không thuộc lĩnh vực y tế.

Cụ thể, tại Mục II Phần 2 Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 08/2026/TT-BYT quy định như sau:

II. Từ chối thực hiện giám định

1. Bộ Y tế, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố và tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc có quyền từ chối thực hiện giám định tư pháp trong các trường hợp quy định tại Điều 38 Luật Giám định tư pháp hoặc nội dung trưng cầu giám định, yêu cầu giám định không thuộc lĩnh vực y tế quy định tại Phần 1 Phụ lục này.

2. Trường hợp từ chối tiếp nhận trưng cầu giám định, yêu cầu giám định, cơ quan được trưng cầu giám định, yêu cầu giám định phải thông báo cho người trưng cầu giám định, người yêu cầu giám định bằng văn bản và nêu rõ lý do trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được quyết định trưng cầu giám định, yêu cầu giám định, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác về thời hạn.

Dẫn chiếu Điều 38 Luật Giám định tư pháp 2025 và Mục I Phần 1 Phục lục II ban hành kèm theo Thông tư 08/2026/TT-BYT thì Bộ Y tế, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố và tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc có quyền từ chối thực hiện giám định tư pháp trong các trường hợp sau:

(1) Người giám định tư pháp, tổ chức giám định tư pháp được từ chối thực hiện giám định trong các trường hợp sau đây:

- Nội dung trưng cầu, yêu cầu giám định không phù hợp với phạm vi chuyên môn của người, tổ chức được trưng cầu, yêu cầu giám định;

- Không đủ khả năng chuyên môn nghiệp vụ, điều kiện về phương tiện, trang thiết bị cần thiết cho việc thực hiện giám định;

- Đối tượng giám định, tài liệu liên quan được cung cấp không đầy đủ hoặc không có giá trị để kết luận giám định sau khi đã đề nghị người trưng cầu, người yêu cầu giám định bổ sung, làm rõ nhưng không được đáp ứng;

- Thời gian không đủ để thực hiện giám định;

- Tính độc lập, khách quan của việc thực hiện giám định không được bảo đảm;

- Trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

(2) Tổ chức, cá nhân không được thực hiện giám định tư pháp trong các trường hợp sau đây:

- Pháp luật về tố tụng quy định không được giám định;

- Được trưng cầu giám định lại về cùng một nội dung trong vụ việc, vụ án mà mình đã thực hiện giám định, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;

- Có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ việc, vụ án theo quy định của pháp luật về tố tụng;

- Có căn cứ rõ ràng cho rằng tổ chức, cá nhân không khách quan, vô tư trong khi thực hiện giám định;

- Trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

(3) Nội dung trưng cầu giám định, yêu cầu giám định không thuộc lĩnh vực y tế sau đây

Y tế dự phòng; khám bệnh, chữa bệnh và phục hồi chức năng; bà mẹ, trẻ em; dân số; bảo trợ xã hội và phòng, chống tệ nạn xã hội; dược và mỹ phẩm; y, dược cổ truyền; thiết bị y tế; an toàn thực phẩm; bảo hiểm y tế và các lĩnh vực y tế khác theo quy định của pháp luật, trừ những trường hợp sau:

- Giám định pháp y;

- Giám định pháp y tâm thần;

- Giám định ngoài tố tụng của tổ chức giám định tư pháp công lập thuộc ngành y tế.

>>XEM THÊM: Danh mục 12 lĩnh vực giám định tư pháp trong lĩnh vực y tế theo Thông tư 08/2026/TT-BYT

>>XEM THÊM: Toàn văn Thông tư 08/2026/TT-BYT Hướng dẫn về giám định tư pháp trong lĩnh vực chuyên môn thuộc Bộ Y tế

Từ chối thực hiện giám định tư pháp trong trường hợp nào theo hướng dẫn mới nhất của Bộ Y tế? (Hình từ Internet)

Các bước thực hiện giám định tư pháp theo vụ việc?

Theo hướng dẫn tại Mục III Phần 2 Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 08/2026/TT-BYT thì việc giám định tư pháp theo vụ việc theo trưng cầu giám định, yêu cầu giám định được thực hiện theo các bước sau đây:

- Giao nhận hồ sơ, đối tượng giám định, thông tin, tài liệu, đồ vật, mẫu vật liên quan.

- Xây dựng kế hoạch thực hiện giám định tư pháp theo vụ việc.

- Thực hiện giám định tư pháp theo vụ việc.

- Kết luận giám định tư pháp theo vụ việc.

- Bàn giao kết luận giám định và hồ sơ, đối tượng giám định, thông tin, tài liệu, đồ vật, mẫu vật liên quan (nếu có).

- Lập, lưu và bảo quản hồ sơ giám định tư pháp theo vụ việc.

Hồ sơ giám định tư pháp bao gồm những giấy tờ gì?

Căn cứ Điều 37 Luật Giám định tư pháp 2025 quy định như sau:

Hồ sơ giám định tư pháp

1. Hồ sơ giám định tư pháp do người thực hiện giám định tư pháp lập bao gồm:

a) Hồ sơ trưng cầu, yêu cầu giám định;

b) Biên bản giao, nhận hồ sơ trưng cầu, yêu cầu giám định;

c) Văn bản hoặc phương tiện lưu trữ dữ liệu điện tử ghi nhận quá trình thực hiện giám định;

d) Bản ảnh giám định (nếu có);

đ) Kết luận giám định trước đó hoặc kết quả xét nghiệm, thực nghiệm giám định do người khác thực hiện (nếu có);

e) Tài liệu khác có liên quan đến việc giám định (nếu có);

g) Kết luận giám định tư pháp.

2. Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ có trách nhiệm quy định chi tiết thành phần hồ sơ từng loại việc giám định và chế độ lưu trữ hồ sơ giám định tư pháp ở lĩnh vực thuộc thẩm quyền quản lý.

3. Tổ chức giám định tư pháp thực hiện giám định chịu trách nhiệm bảo quản, lưu trữ hồ sơ giám định tư pháp do người giám định thuộc tổ chức mình thực hiện theo quy định của pháp luật về lưu trữ.

Người thực hiện giám định có trách nhiệm bàn giao hồ sơ giám định tư pháp cho cơ quan, đơn vị, tổ chức quản lý trực tiếp theo quy định của pháp luật về lưu trữ.

4. Hồ sơ giám định tư pháp được xuất trình khi có yêu cầu của người trưng cầu giám định tư pháp.

Theo quy định nêu trên thì hồ sơ giám định tư pháp sẽ bao gồm các giấy tờ sau đây:

- Hồ sơ trưng cầu, yêu cầu giám định;

- Biên bản giao, nhận hồ sơ trưng cầu, yêu cầu giám định;

- Văn bản hoặc phương tiện lưu trữ dữ liệu điện tử ghi nhận quá trình thực hiện giám định;

- Bản ảnh giám định (nếu có);

- Kết luận giám định trước đó hoặc kết quả xét nghiệm, thực nghiệm giám định do người khác thực hiện (nếu có);

- Tài liệu khác có liên quan đến việc giám định (nếu có);

- Kết luận giám định tư pháp.

Theo đó, hồ sơ giám định tư pháp sẽ do người thực hiện giám định tư pháp lập. Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ có trách nhiệm quy định chi tiết thành phần hồ sơ từng loại việc giám định và chế độ lưu trữ hồ sơ giám định tư pháp ở lĩnh vực thuộc thẩm quyền quản lý.