Trong quá trình thực hiện nhập hoặc tách vụ án hình sự trong giai đoạn truy tố thì trách nhiệm của Kiểm sát viên được quy định ra sao?

Phạm Thị Xuân Hương 792 lượt xem
07:04 | 15/04/2026
Cho tôi hỏi: Viện kiểm sát quyết định nhập vụ án hình sự trong giai đoạn truy tố khi nào? Viện kiểm sát quyết định tách vụ án hình sự trong giai đoạn truy tố khi nào? Trong quá trình thực hiện nhập hoặc tách vụ án hình sự trong giai đoạn truy tố trách nhiệm của Kiểm sát viên được quy định ra sao? Câu hỏi của anh Tuấn đến từ Vinh.
Nội dung chính
  1. Viện kiểm sát quyết định nhập vụ án hình sự trong giai đoạn truy tố khi nào?
  2. Bị can bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh có thuộc trường hợp tách vụ án hình sự trong giai đoạn truy tố không?
  3. Trách nhiệm của Kiểm sát viên trong việc kiểm sát nhập hoặc tách vụ án hình sự trong giai đoạn truy tố được quy định ra sao?

Viện kiểm sát quyết định nhập vụ án hình sự trong giai đoạn truy tố khi nào?

Viện kiểm sát quyết định nhập vụ án hình sự trong giai đoạn truy tố khi nào?

Viện kiểm sát quyết định nhập vụ án hình sự trong giai đoạn truy tố khi nào? (hình ảnh từ Internet)

Căn cứ khoản 1 Điều 242 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định Viện kiểm sát quyết định nhập vụ án khi thuộc một trong các trường hợp sau:

Nhập hoặc tách vụ án trong giai đoạn truy tố
1. Viện kiểm sát quyết định nhập vụ án khi thuộc một trong các trường hợp:
a) Bị can phạm nhiều tội;
b) Bị can phạm tội nhiều lần;
c) Nhiều bị can cùng thực hiện một tội phạm hoặc cùng với bị can còn có những người khác che giấu tội phạm hoặc không tố giác tội phạm, tiêu thụ tài sản do bị can phạm tội mà có.
...

Theo quy định này, Viện kiểm sát quyết định nhập vụ án hình sự trong giai đoạn truy tố trong các trường hợp sau:

(1) Bị can phạm nhiều tội;

(2) Bị can phạm tội nhiều lần;

(3) Nhiều bị can cùng thực hiện một tội phạm hoặc cùng với bị can còn có những người khác che giấu tội phạm hoặc không tố giác tội phạm, tiêu thụ tài sản do bị can phạm tội mà có.

Bị can bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh có thuộc trường hợp tách vụ án hình sự trong giai đoạn truy tố không?

Đầu tiên về điều kiện và thẩm quyền áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh được quy định tại Điều 447 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 như sau:

Điều kiện và thẩm quyền áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh
1. Khi có căn cứ cho rằng người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội không có năng lực trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 21 của Bộ luật hình sự thì tuỳ từng giai đoạn tố tụng, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án phải trưng cầu giám định pháp y tâm thần.
2. Căn cứ kết luận giám định pháp y tâm thần, Viện kiểm sát quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn điều tra, truy tố; Tòa án quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn xét xử và thi hành án.

Theo đó, bị can bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh khi có căn cứ cho rằng người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội không có năng lực trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 21 Bộ luật Hình sự 2015, cụ thể như sau:

Tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự
Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần, một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì không phải chịu trách nhiệm hình sự.

Như vậy, khi có căn cứ xác định bị can thuộc trường hợp quy định tại Điều 21 Bộ luật Hình sự 2015 thì tuỳ từng giai đoạn tố tụng, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án phải trưng cầu giám định pháp y tâm thần.

Căn cứ kết luận giám định pháp y tâm thần, thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh sẽ tùy thuộc vào từng giai đoạn của vụ án hình sự, cụ thể:

- Viện kiểm sát là cơ quan có thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn điều tra, truy tố;

- Tòa án quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn xét xử và thi hành án.

Vậy bị can bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh có thuộc trường hợp tách vụ án hình sự trong giai đoạn truy tố không?

Căn cứ khoản 2 Điều 242 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định Viện kiểm sát quyết định tách vụ án khi thuộc một trong các trường hợp sau:

Nhập hoặc tách vụ án trong giai đoạn truy tố
...
2. Viện kiểm sát quyết định tách vụ án khi thuộc một trong các trường hợp sau đây nếu xét thấy việc tách đó không ảnh hưởng đến việc xác định sự thật khách quan, toàn diện và đã có quyết định tạm đình chỉ vụ án đối với bị can:
a) Bị can bỏ trốn;
b) Bị can mắc bệnh hiểm nghèo;
c) Bị can bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh.
...

Chiếu theo quy định này, bị can bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh thuộc trường hợp tách vụ án hình sự trong giai đoạn truy tố.

Tuy nhiên, việc quyết định tách vụ án hình sự trong giai đoạn truy tố phải đảm bảo việc tách đó không ảnh hưởng đến việc xác định sự thật khách quan, toàn diện và đã có quyết định tạm đình chỉ vụ án đối với bị can.

Trách nhiệm của Kiểm sát viên trong việc kiểm sát nhập hoặc tách vụ án hình sự trong giai đoạn truy tố được quy định ra sao?

Căn cứ khoản 2 Điều 56 Quyết định 111/QĐ-VKSTC năm 2020 quy định như sau:

Thực hành quyền công tố, kiểm sát việc nhập hoặc tách vụ án hình sự để tiến hành điều tra, truy tố; kiểm sát việc thực hiện thẩm quyền điều tra; giải quyết tranh chấp về thẩm quyền điều tra
...
2. Trong giai đoạn truy tố, Kiểm sát viên kiểm tra chặt chẽ căn cứ, điều kiện, thẩm quyền, trình tự, thủ tục để báo cáo, đề xuất lãnh đạo đơn vị, lãnh đạo Viện quyết định nhập hoặc tách vụ án theo quy định tại Điều 242 Bộ luật Tố tụng hình sự.
...

Theo đó, trong giai đoạn truy tố, Kiểm sát viên có trách nhiệm kiểm tra chặt chẽ căn cứ, điều kiện, thẩm quyền, trình tự, thủ tục để báo cáo, đề xuất lãnh đạo đơn vị, lãnh đạo Viện quyết định nhập hoặc tách vụ án theo quy định tại Điều 242 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

Theo khoản 2 Điều 52 Quyết định 06/2026/QĐ-VKSTC thì trong giai đoạn truy tố, nếu thấy thuộc trường hợp và có căn cứ, điều kiện nhập hoặc tách vụ án thì Kiểm sát viên báo cáo, đề xuất lãnh đạo đơn vị, lãnh đạo Viện xem xét quyết định việc nhập hoặc tách vụ án theo quy định tại Điều 242 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Logo Thư viện Pháp luật
Phạm Thị Xuân Hương Chuyên viên pháp lý

Bài viết này có hữu ích không?

  • - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
  • - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
  • - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
  • - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];

Pháp luật về Trách nhiệm hình sự Xem thêm

Pháp luật
Trường hợp nào áp dụng tình tiết phạm tội vì động cơ đê hèn? Phạm tội vì động cơ đê hèn có phải là tình tiết tăng nặng không?

Bộ luật Hình sự 2015 quy định tình tiết phạm tội vì động cơ đê hèn là một trong những nội dung cần xem xét khi quyết định bản án đối với người phạm tội. Vì đây có thể là tình tiết định khung hoặc là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

Pháp luật
Thông tư liên tịch 14/2026/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC trình tự, thủ tục tố tụng theo Nghị quyết 29 về xử lý vi phạm pháp luật đất đai ra sao?

Thông tư liên tịch 14/2026/TTLT-BCA-BQP-VKSNDTC Quy định trình tự, thủ tục tố tụng và quan hệ phối hợp trong giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố các vụ án vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân theo quy định tại Nghị quyết 29/2026/QH16 của Quốc hội như sau:

Bài viết mới nhất