Người phụ thuộc phải sống cùng NNT mới được giảm trừ gia cảnh đúng không?
Căn cứ điểm đ, khoản 2, Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định:
Giảm trừ gia cảnh
...
đ) Cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng, bao gồm anh ruột, chị ruột, em ruột của người nộp thuế; ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại của người nộp thuế; cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của người nộp thuế; cháu ruột của người nộp thuế; người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định của pháp luật.
Người phụ thuộc quy định tại điểm này là cá nhân đang sống cùng người nộp thuế và người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định tại các Điều 104, 105 và 106 của Luật Hôn nhân và gia đình và pháp luật liên quan khác.
...
Theo đó, các đối tượng tại điểm đ khoản 2 Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP (người không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng) phải thỏa mãn điều kiện "sống cùng người nộp thuế" để được giảm trừ gia cảnh. Cụ thể 05 đối tượng như sau:
(1) Anh ruột, chị ruột, em ruột của người nộp thuế;
(2) Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại của người nộp thuế;
(3) Cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của người nộp thuế;
(4) Cháu ruột của người nộp thuế;
(5) Người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định của pháp luật.
--> Như vậy, không phải tất cả đối tượng NPT đều phải sống cùng người nộp thuế để được giảm trừ gia cảnh. |
NPT đã đăng ký trước 01/07/2026 có phải bổ sung hồ sơ chứng minh đang sống cùng nhau khi quyết toán thuế 2026?
Vừa qua trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Tài chính, Thuế cơ sở 16 Thành phố Hồ Chí Minh đã hướng dẫn bổ sung hồ sơ đăng ký người phụ thuộc nêu trên như sau:
Trường hợp người nộp thuế đã đăng ký người phụ thuộc trước ngày 01/7/2026 thuộc nhóm đối tượng đã nêu trên thì người nộp thuế cần bảo đảm người phụ thuộc thực tế đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định mới cho kỳ quyết toán thuế TNCN năm 2026.
Trường hợp hồ sơ đã đăng ký chưa thể hiện đầy đủ căn cứ chứng minh người phụ thuộc dáp ứng điều kiện theo quy định mới thì người nộp thuế thực hiện bổ sung, hoàn thiện hồ sơ theo quy định để làm căn cứ xác định người phụ thuộc khi tính giảm trừ gia cảnh.
Trường hợp người nộp thuế không có giấy tờ chứng minh trực tiếp việc người phụ thuộc đang sống cùng người nộp thuế, đề nghị người nộp thuế rà soát, cung cấp các giấy tờ, tài liệu hợp pháp có liên quan theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập cá nhân và đăng ký thuế để làm căn cứ chứng minh người phụ thuộc đáp ứng điều kiện theo quy định.
Trường hợp hồ sơ, tài liệu cung cấp chưa dù cơ sở xác định điều kiện người phụ thuộc theo quy định, cơ quan thuế sẽ căn cứ hồ sơ thực tế và quy định pháp luật có liên quan để xem xét, hướng dẫn người nộp thuế thực hiện.

NPT đã đăng ký trước 01/07/2026 có phải bổ sung hồ sơ chứng minh đang sống cùng nhau khi quyết toán thuế 2026? (Hình từ Internet)
Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc mới nhất từ 1/7/2026 theo Thông tư 87/2026/TT-BTC ra sao?
Theo đó, hồ sơ chứng minh người phụ thuộc mới nhất từ 1/7/2026 được quy định tại Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC, cụ thể như sau:
1. Hồ sơ xác định người phụ thuộc là con của người nộp thuế
(1) Con đẻ | - Bản chụp Giấy khai sinh của con + Hoặc bản chụp Quyết định việc nhận cha, mẹ, con + Hoặc văn bản của cơ quan có thẩm quyền xác nhận mối quan hệ cha, mẹ với con - Bản chụp thẻ Căn cước của con (nếu đã được cấp) |
(2) Con nuôi | - Bản chụp Giấy khai sinh của con; - Bản chụp thẻ Căn cước của con (nếu đã được cấp) - Bản chụp Quyết định công nhận/Giấy chứng nhận việc nuôi con nuôi. |
(3) Con riêng của vợ hoặc chồng | - Bản chụp Giấy khai sinh của con; - Bản chụp thẻ Căn cước của con (nếu đã được cấp) - Bản chụp Giấy chứng nhận kết hôn của NNT + Hoặc các giấy tờ khác chứng minh mối quan hệ với con riêng của vợ hoặc chồng. |
Con từ đủ 18 tuổi trở lên là người mất năng lực hành vi dân sự, người khuyết tật | - Các hồ sơ chứng minh mối quan hệ là con tương ứng mục (1); (2); (3) - Bản chụp Giấy xác nhận mất năng lực hành vi dân sự. + Hoặc bản chụp Giấy xác nhận khuyết tật. |
Con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề, học phổ thông | - Các hồ sơ chứng minh mối quan hệ là con tương ứng mục (1); (2); (3) - Bản chụp thẻ sinh viên. + Hoặc bản khai có xác nhận của nhà trường. + Hoặc giấy tờ khác chứng minh đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, trung học phổ thông hoặc học nghề. |
2. Hồ sơ xác định người phụ thuộc là vợ hoặc chồng
Vợ hoặc chồng | - Bản chụp thẻ Căn cước; - Bản chụp Giấy chứng nhận kết hôn + Hoặc giấy tờ khác chứng minh được mối quan hệ vợ chồng. |
3. Hồ sơ xác định người phụ thuộc là cha, mẹ
Cha đẻ, mẹ đẻ | - Bản chụp thẻ Căn cước của cha, mẹ đẻ; - Bản chụp Giấy khai sinh của NNT + Hoặc bản chụp Quyết định việc nhận cha, mẹ, con + Hoặc văn bản của cơ quan có thẩm quyền xác định mối quan hệ cha, mẹ với con. |
Cha nuôi, mẹ nuôi | - Bản chụp thẻ Căn cước của cha, mẹ nuôi. - Bản chụp Quyết định công nhận/Giấy chứng nhận việc nuôi con nuôi. |
Cha vợ, mẹ vợ hoặc cha chồng, mẹ chồng | - Bản chụp thẻ Căn cước của cha, mẹ vợ/chồng; - Bản chụp Giấy khai sinh của vợ hoặc chồng NNT - Bản chụp Giấy chứng nhận kết hôn của người nộp thuế + Hoặc giấy tờ khác chứng minh được mối quan hệ vợ chồng. |
Cha dượng, mẹ kế | - Bản chụp thẻ Căn cước của cha dượng, mẹ kế; - Bản chụp Giấy khai sinh của NNT; - Bản chụp Giấy chứng nhận kết hôn. + Hoặc giấy tờ khác chứng minh được mối quan hệ vợ chồng giữa cha dượng và mẹ đẻ của NNT + Hoặc giấy tờ khác chứng minh được mối quan hệ giữa mẹ kế và cha đẻ của NNT. |
4. Hồ sơ xác định người phụ thuộc là cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng:
Không nơi nương tựa | - Bản chụp thẻ Căn cước; - Bảng kê khai về người phải trực tiếp nuôi dưỡng; - Giấy tờ chứng minh mối quan hệ giữa NNT và người phụ thuộc; - Giấy tờ chứng minh NNT phải có nghĩa vụ nuôi dưỡng NPT. |
5. Hồ sơ xác định người phụ thuộc là người không có khả năng lao động
Không có khả năng lao động | - Các hồ sơ chứng minh mối quan hệ là con tương ứng mục (1); (2); (3) - Giấy tờ chứng minh là người có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên. |
Lưu ý:
- Người nộp thuế thực hiện việc đăng ký, thay đổi người phụ thuộc theo quy định của pháp luật về quản lý thuế và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của việc đăng ký, thay đổi người phụ thuộc, việc kê khai thu nhập của người phụ thuộc quy định tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC.
Trường hợp phát hiện kê khai không đúng sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật về quản lý thuế và pháp luật có liên quan.
- Trường hợp cá nhân cư trú là người nước ngoài không có hồ sơ theo quy định đối với từng trường hợp cụ thể nêu trên thì phải có các tài liệu pháp lý được cơ quan có thẩm quyền cấp, đảm bảo đáp ứng điều kiện là người phụ thuộc và thể hiện mối quan hệ giữa người nộp thuế và người phụ thuộc.
- Tổ chức, cá nhân chỉ trả thu nhập có trách nhiệm lưu giữ, cung cấp đầy đủ hồ sơ chứng minh người phụ thuộc để phục vụ cho công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán và các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.
- Trên cơ sở thông tin đăng ký thuế, cơ quan thuế khai thác, sử dụng dữ liệu thông tin trong Cổng Dịch vụ công Quốc gia, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành do cơ quan nhà nước quản lý được chia sẻ, khai thác theo quy định của pháp luật để làm căn cứ xác định người phụ thuộc được giảm trừ gia cảnh.
Trường hợp cơ quan thuế không thể khai thác, sử dụng được dữ liệu thông tin xác định người phụ thuộc trong Cổng Dịch vụ công Quốc gia, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành do cơ quan nhà nước quản lý được chia sẻ, khai thác theo quy định của pháp luật thì người nộp thuế cung cấp các giấy tờ liên quan đến việc xác định người phụ thuộc quy định tại Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC
Quy định mới về người phụ thuộc từ 1/7/2026 đầy đủ nhất
- Người phụ thuộc là gì?
- Mức giảm trừ người phụ thuộc mới từ 1/7/2026
- 1NPT, 2NPT, 3NPT,...được giảm trừ bao nhiêu tiền? Công thức tính ra sao?
- Người phụ thuộc bao gồm những ai?
- Gộp thủ tục đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh 2026
- Cách đăng ký thuế lần đầu cho NPT giảm trừ gia cảnh 2026 theo thủ tục mới
- Trọn bộ hồ sơ đăng ký thuế lần đầu cho NPT giảm trừ gia cảnh 2026
- Cập nhật hồ sơ xác định NPT giảm trừ gia cảnh từ 1/7/2026
- Cách tra cứu người phụ thuộc đã đăng ký 2026 trên VNeID
- Cách tra cứu người phụ thuộc đã đăng ký 2026 trên eTax Mobile
- Hướng dẫn đăng ký mới, thay đổi thông tin NPT trên Etax Mobile
- Xử lý trùng người phụ thuộc trên eTaxMobile
- Hướng dẫn đăng ký NPT 2026 trên Dịch vụ công cho doanh nghiệp 2026
- Tổng hợp đề xuất đáng chú ý về người phụ thuộc
Bài viết này có hữu ích không?
- - Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của THƯ VIỆN PHÁP LUẬT. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng gửi về Email [email protected];
- - Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo;
- - Điều khoản được áp dụng có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc;
- - Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền của bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail [email protected];