Dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 189/2025/NĐ-CP về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính ra sao?

Dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 189/2025/NĐ-CP về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính ra sao?

Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 189/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính.

>>> TẢI VỀ dự thảo Nghị định

Cụ thể, tại Điều 1 dự thảo Nghị định dự kiến sửa đổi Điều 6 Nghị định 189/2025/NĐ-CP về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Thủ trưởng cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo chuyên ngành, lĩnh vực và một số chức danh khác như sau sau:

(1) Sửa đổi đoạn mở đầu của khoản 1 Nghị định 189/2025/NĐ-CP như sau:

Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y vùng thuộc Cục Chăn nuôi và Thú y; Chi cục trưởng Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng thuộc Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật; Chi cục trưởng Chi cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường khu vực Trung Bộ, Chi cục trưởng Chi cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường khu vực Nam Bộ thuộc Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường; Chi cục trưởng Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thuộc Sở Khoa học và Công nghệ; Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực trồng trọt, bảo vệ thực vật, chăn nuôi, thú y, quản lý chất lượng nông lâm, thủy sản, thủy lợi, đê điều, phòng, chống thiên tai thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường; Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực an toàn, vệ sinh thực phẩm, Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực dân số, trẻ em thuộc Sở Y tế; Thủ trưởng cơ quan quản lý đường bộ khu vực thuộc Cục Đường bộ Việt Nam; Trưởng Thống kê cấp tỉnh; Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực môi trường thuộc Cục Môi trường; Giám đốc Trung tâm Tần số vô tuyến điện khu vực; Giám đốc Kho bạc Nhà nước khu vực; Giám đốc Bảo hiểm xã hội cấp tỉnh; Chi cục trưởng Chi cục Hàng hải và Đường thủy phía Bắc, Chi cục trưởng Chi cục Hàng hải và Đường thủy phía Nam có quyền:

(2) Sửa đổi, bổ sung đoạn mở đầu của khoản 3 Nghị định 189/2025/NĐ-CP như sau:

- Phương án 01: Bên cạnh việc giữ nguyên các chức danh có thẩm quyền xử phạt tại khoản 3 Điều 6 Nghị định 189/2025/NĐ-CP, dự thảo Nghị định bổ sung, cụ thể hóa tất cả các chức danh là Thủ trưởng tổ chức thuộc bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước, kiểm tra chuyên ngành theo Nghị định 217/2025/NĐ-CP có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, cụ thể:

+ Bộ Tư pháp: Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý; Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước;

+ Bộ Xây dựng: Cục trưởng Cục Phát triển đô thị, Cục trưởng Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng, Cục Giám định nhà nước về chất lượng công trình xây dựng;

+ Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu; Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam; Cục trưởng Cục Đo đạc, Bản đồ và thông tin địa lý Việt Nam;

+ Bộ Tài chính: Cục trưởng Cục Quản lý đấu thầu; Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài;

+ Bộ Giáo dục và Đào tạo: Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục; Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng;

+ Bộ Y tế: Cục trưởng Cục Quản lý Y Dược cổ truyền; Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em; Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội;

+ Bộ Công Thương: Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại; Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại; Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu;

+ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả; Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện; Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm; Cục trưởng Cục Thể dục thể thao Việt Nam; Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam; Cục trưởng Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam;

+ Bộ Nội vụ: Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước; Trưởng ban Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương, Cục trưởng Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội.

- Phương án 02: Giữ nguyên các chức danh có thẩm quyền xử phạt tại khoản 3 Điều 6 Nghị định 189/2025/NĐ-CP, chỉ bổ sung thêm một số chức danh là “Thủ trưởng tổ chức thuộc bộ, cơ quan ngang bộ được giao thực hiện nhiệm vụ kiểm tra trong phạm vi quản lý nhà nước của bộ, cơ quan ngang bộ” đã được cụ thể hóa tại các Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực:

“3. Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp; Cục trưởng Cục Hành chính tư pháp; Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính; Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam; Cục trưởng Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam; Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam; Cục trưởng Cục Đường sắt Việt Nam; Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam; Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật; Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y; Cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi; Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai; Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường; Cục trưởng Cục Quản lý đất đai; Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước; Cục trưởng Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam; Cục trưởng Cục Môi trường; Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn; Cục trưởng Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học; Cục trưởng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân; Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ; Cục trưởng Cục Tần số vô tuyến điện; Cục trưởng Cục Viễn thông; Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia; Cục trưởng Cục Quản lý công sản; Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán; Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí; Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm; Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước; Cục trưởng Cục Quản lý giá; Cục trưởng Cục Thống kê; Giám đốc Kho bạc Nhà nước; Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam; Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên; Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh; Cục trưởng Cục Quản lý Dược; Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm; Cục trưởng Cục Dân số; Cục trưởng Cục Phòng bệnh; Cục trưởng Cục Công nghiệp; Cục trưởng Cục Điện lực; Cục trưởng Cục Hóa chất; Cục trưởng Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp; Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số; Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh quốc gia; Cục trưởng Cục Báo chí; Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử; Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành; Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước; Cục trưởng Cục Việc làm; Trưởng ban Ban Cơ yếu Chính phủ; Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ; Thủ trưởng tổ chức thuộc bộ, cơ quan ngang bộ được giao thực hiện nhiệm vụ kiểm tra trong phạm vi quản lý nhà nước của bộ, cơ quan ngang bộ có quyền:”

(3) Sửa đổi, bổ sung khoản 4 Nghị định 189/2025/NĐ-CP như sau:

Trưởng đoàn kiểm tra do Thủ trưởng tổ chức thuộc bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước của bộ, cơ quan ngang bộ; Trưởng đoàn kiểm tra do Thủ trưởng thuộc Ban cơ yếu Chính phủ thành lập có thẩm quyền xử phạt theo quy định tại khoản 1 Điều 6 Nghị định 189/2025/NĐ-CP.

Trưởng đoàn kiểm tra do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ; Trưởng đoàn kiểm tra do Trưởng Ban cơ yếu Chính phủ thành lập có thẩm quyền xử phạt theo quy định của khoản 3 Điều 6 Nghị định 189/2025/NĐ-CP.

Trên đây là "Dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 189/2025/NĐ-CP về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính ra sao?"

Dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 189/2025/NĐ-CP về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính ra sao? (Hình từ Internet)

Vi phạm hành chính là gì?

Căn cứ khoản 1 Điều 2 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 quy định như sau:

Giải thích từ ngữ

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

1. Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính.

2. Xử phạt vi phạm hành chính là việc người có thẩm quyền xử phạt áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính.

...

Theo đó, vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính.

Những trường hợp không xử phạt vi phạm hành chính?

Căn cứ Điều 11 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 quy định về những trường hợp không xử phạt vi phạm hành chính như sau:

Không xử phạt vi phạm hành chính đối với các trường hợp sau đây:

- Thực hiện hành vi vi phạm hành chính trong tình thế cấp thiết;

- Thực hiện hành vi vi phạm hành chính do phòng vệ chính đáng;

- Thực hiện hành vi vi phạm hành chính do sự kiện bất ngờ;

- Thực hiện hành vi vi phạm hành chính do sự kiện bất khả kháng;

- Người thực hiện hành vi vi phạm hành chính không có năng lực trách nhiệm hành chính; người thực hiện hành vi vi phạm hành chính chưa đủ tuổi bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 5 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012.