Tết Đoan Ngọ là gì? Tết Đoan ngọ cúng gì? Cúng Tết Đoan Ngọ có phải mê tín dị đoan không theo quy định?

Tết Đoan Ngọ là gì?

Tết Đoan Ngọ là gì? Đây là một câu hỏi quen thuộc mỗi dịp mùng 5 tháng 5 âm lịch, thời điểm diễn ra một trong những ngày Tết truyền thống quan trọng của người Việt Nam.

Tết Đoan Ngọ còn gọi là Tết diệt sâu bọ hay Tết Đoan Dương, được tiến hành vào chính giờ Ngọ giữa trưa ngày mồng 5 tháng năm Âm lịch hàng năm. Tết Đoan Ngọ mang ý nghĩa đặc biệt trong đời sống nông nghiệp và tinh thần của người Việt.

Vậy Tết Đoan Ngọ là gì? Theo đó, "Đoan” có nghĩa là bắt đầu, “Ngọ” chỉ giờ Ngọ, tức là khoảng thời gian nóng nhất trong ngày (từ 11 giờ đến 13 giờ chiều). Đoan Ngọ có thể hiểu là “ngày mở đầu chuỗi ngày nóng nhất trong năm”. Vì vậy, Tết Đoan Ngọ còn được hiểu là “ngày bắt đầu chuỗi ngày nóng đỉnh điểm trong năm”.

Đây là thời điểm chuyển mùa, dương khí trong năm đạt đến cực thịnh, dễ làm phát sinh sâu bệnh và dịch hại, gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người cũng như mùa màng.

Người xưa quan niệm rằng, trong cơ thể con người, nhất là bộ phận tiêu hoá thường có sâu bọ ẩn sống, nếu không diệt trừ thì sâu bọ ngày càng sinh sôi nảy nở gây nguy hại cho con người. Lũ sâu bọ này chỉ lộ diện vào ngày 5/5 Âm lịch nên phải làm lễ trừ sâu bọ vào ngày này.

Trong ngày này, người Việt thường ăn rượu nếp, bánh tro, trái cây mùa hè để “diệt sâu bọ” trong cơ thể. Ngoài ra, nhiều nơi còn giữ tập tục hái lá thuốc, tắm lá để phòng bệnh.

Tết Đoan Ngọ không chỉ là dịp để chăm sóc sức khỏe mà còn là cơ hội để con cháu tưởng nhớ tổ tiên, thể hiện nét đẹp văn hóa truyền thống đậm đà bản sắc dân tộc.

Lưu ý: Thông tin "Tết Đoan ngọ là gì?" nêu trên chỉ mang tính chất tham khảo.

Tết Đoan ngọ cúng gì? Cúng Tết Đoan Ngọ có phải mê tín dị đoan hay không?

Theo truyền thống, mâm cúng ngày Tết Đoan Ngọ gồm các loại trái cây như vải, mận; rượu nếp, cơm rượu nếp, bánh gio (bánh ú tro, bánh tro)... Ngoài ra còn cần chuẩn bị hương, hoa, vàng mã tùy vào văn hóa, phong tục của từng miền.

Mâm cúng ngày Tết Đoan Ngọ cơ bản bao gồm:

- Hương, hoa, vàng mã

- Rượu nếp

- Các loại hoa quả (mận, vải...)

- Bánh tro, bánh ú, cơm rượu nếp

- Xôi, chè

Vải hay mận là loại quả gần như bắt buộc phải có trong mâm cúng.

+ Ở miền Bắc, mâm cúng còn có thêm cơm rượu nếp cái hoa vàng hoặc cơm rượu nếp cẩm. Ngoài ra còn có rượu nếp, bánh tro giúp giải nhiệt cơ thể.

Bánh tro làm từ gạo nếp đã được ngâm trong nước tro, gói trong lá chuối. Đây là loại bánh dễ ăn, dễ tiêu, ngon hơn khi ăn cùng với đường hoặc mật.

+ Ở miền Trung, người dân còn cúng thêm cơm rượu, thịt vịt, chè kê.

+ Ở miền Nam, ngoài cơm rượu giống miền Bắc, mâm cúng còn có bánh ú, chè trôi nước ăn cùng nước đường. Người dân miền Nam thường mua vải thiều loại to, đẹp để cúng trong Tết Đoan Ngọ.

Thời gian cúng Tết Đoan Ngọ chuẩn nhất là từ 11 giờ đến 13 giờ trưa.

Thông tin "Tết Đoan ngọ cúng gì?" nêu trên mang tính chất tham khảo.

Tết Đoan Ngọ là gì? Tết Đoan ngọ cúng gì? Cúng Tết Đoan Ngọ có phải mê tín dị đoan hay không? (Hình từ Internet)

Cúng Tết Đoan Ngọ có phải mê tín dị đoan hay không?

Căn cứ tại khoản 1 Điều 6 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016 có quy định như sau:

Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người

1. Mọi người có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo một tôn giáo nào.

...

Bên cạnh đó, tại khoản 4 Điều 3 Thông tư 04/2009/TT-BVHTTDL như sau:

Quy định cấm trong hoạt động văn hoá và kinh doanh dịch vụ văn hoá công cộng

...

4. Hoạt động văn hoá và dịch vụ văn hoá có nội dung mê tín dị đoan quy định tại điểm b khoản 1 Điều 3 Quy chế là những hoạt động có nội dung làm mê hoặc người khác, trái với tự nhiên, gây tác động xấu về nhận thức, bao gồm: Cúng khấn trừ tà ma, chữa bệnh bằng phù phép, lên đồng phán truyền, xem bói, xin xăm, xóc thẻ, truyền bá sấm trạng, phù chú, cầu lợi cho mình gây hại cho người khác bằng cách yểm bùa, đốt đồ mã ở nơi công cộng và các hình thức mê tín dị đoan khác.

Bên cạnh đó, tại điểm b khoản 1 Điều 3 Quy chế hoạt động văn hóa và kinh doanh dịch vụ văn hóa công cộng ban hành kèm theo Nghị định 103/2009/NĐ-CP như sau:

Quy định cấm trong hoạt động văn hóa và kinh doanh dịch vụ văn hóa công cộng

Nghiêm cấm các hoạt động sau đây:

1. Các hoạt động văn hóa và kinh doanh dịch vụ văn hóa có nội dung:

...

b) Kích động bạo lực, tuyên truyền chiến tranh xâm lược, gây hận thù giữa các dân tộc và nhân dân các nước; truyền bá tư tưởng, văn hóa phản động, lối sống dâm ô đồi trụy, các hành vi tội ác, tệ nạn xã hội, mê tín dị đoan, trái với thuần phong mỹ tục, gây hại cho sức khỏe và hủy hoại môi trường sinh thái;

…

Như vậy, có thể thấy, việc Cúng Tết Đoan Ngọ có được xem là hành vi mê tín dị đoan hay không thì còn tùy thuộc vào mục đích của mỗi cá nhân.

Cúng Tết Đoan Ngọ chỉ được coi là một hoạt động tín ngưỡng khi nghi lễ này mang lại sự bình an, nâng cao đời sống tinh thần cho cá nhân và cộng đồng, đồng thời phản ánh những giá trị tích cực trong đời sống tâm linh.

Tuy nhiên, nếu hành động Cúng Tết Đoan Ngọ gây ra những tác động tiêu cực đến nhận thức, làm lệch lạc tự nhiên và dẫn đến những hậu quả xấu cho cá nhân, gia đình và cộng đồng như: ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, tài sản, thời gian hay tính mạng thì đó sẽ được coi là mê tín dị đoan.

Tết Đoan Ngọ có phải là ngày nghỉ lễ tết của người lao động không?

Căn cứ theo quy định tại Điều 112 Bộ luật Lao động 2019 quy định về ngày nghỉ lễ tết mà người lao động được hưởng nguyên lương như sau:

Nghỉ lễ, tết

1. Người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương trong những ngày lễ, tết sau đây:

a) Tết Dương lịch: 01 ngày (ngày 01 tháng 01 dương lịch);

b) Tết Âm lịch: 05 ngày;

c) Ngày Chiến thắng: 01 ngày (ngày 30 tháng 4 dương lịch);

d) Ngày Quốc tế lao động: 01 ngày (ngày 01 tháng 5 dương lịch);

đ) Quốc khánh: 02 ngày (ngày 02 tháng 9 dương lịch và 01 ngày liền kề trước hoặc sau);

e) Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương: 01 ngày (ngày 10 tháng 3 âm lịch).

2. Lao động là người nước ngoài làm việc tại Việt Nam ngoài các ngày nghỉ theo quy định tại khoản 1 Điều này còn được nghỉ thêm 01 ngày Tết cổ truyền dân tộc và 01 ngày Quốc khánh của nước họ.

...

Như vậy, Tết Đoan Ngọ không phải là ngày lễ tết người lao động được nghỉ làm hưởng nguyên lương của người lao động.

Nếu Tết Đoan Ngọ rơi vào những ngày đi làm trong tuần thì người lao động vẫn phải đi làm như những ngày làm việc bình thường khác.