Tài khoản ngân hàng có giao dịch bất thường là giao dịch gì 2026? Giao dịch đáng ngờ là giao dịch gì?

Từ ngày 01/7/2026, ngân hàng và các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán có trách nhiệm cung cấp cho cơ quan quản lý thuế thông tin về số dư tài khoản, dữ liệu giao dịch và phối hợp khi phát hiện các giao dịch bất thường, giao dịch đáng ngờ theo quy định tại khoản 3 Điều 61 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Tuy nhiên, Nghị định 252/2026/NĐ-CP không định nghĩa thế nào là "giao dịch bất thường" hay "giao dịch đáng ngờ". Việc xác định giao dịch đáng ngờ được thực hiện theo pháp luật về phòng, chống rửa tiền, còn giao dịch bất thường là những giao dịch có dấu hiệu bất thường cần cơ quan quản lý thuế kiểm tra tình trạng tuân thủ pháp luật về thuế.

Tuy nhiên, việc cung cấp thông tin phải được thực hiện đúng phạm vi, nội dung và trình tự theo quy định của Luật Quản lý thuế, pháp luật về các tổ chức tín dụng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và các quy định pháp luật có liên quan.

Bài phân tích TẠI ĐÂY về cung cấp tài khoản ngân hàng cho cơ quan thuế

Lưu ý:

Quy định về trách nhiệm của ngân hàng trong việc cung cấp thông tin cho cơ quan thuế không phải là quy định hoàn toàn mới.

Cụ thể, Điều 98 Luật Quản lý thuế 2019 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2020 và hết hiệu lực kể từ ngày 01/7/2026 khi Luật Quản lý thuế 2025 có hiệu lực) quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan quản lý thuế.

Trong đó, ngân hàng thương mại có trách nhiệm cung cấp nội dung giao dịch qua tài khoản và số dư tài khoản của người nộp thuế trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu của cơ quan quản lý thuế.

Từ ngày 01/7/2026, quy định này được kế thừa và mở rộng tại khoản 3 Điều 61 Nghị định 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2025. Theo đó, ngoài các thông tin về tài khoản thanh toán, ngân hàng còn phải cung cấp nhiều loại dữ liệu khác như thông tin giao dịch, số dư tài khoản, số dư cuối kỳ, thu nhập phát sinh từ tài khoản, thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi, người được ủy quyền, đồng chủ tài khoản, giao dịch bất thường, giao dịch đáng ngờ và các thông tin khác phục vụ trực tiếp công tác quản lý thuế theo quy định của pháp luật, đồng thời phải bảo đảm phù hợp với pháp luật về các tổ chức tín dụng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và các quy định pháp luật có liên quan.

Tài khoản ngân hàng có giao dịch bất thường là giao dịch gì 2026? Giao dịch đáng ngờ là giao dịch gì?

Nội dung cung cấp thông tin cho cơ quan quản lý thuế của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán:

+ Thông tin theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 40 Luật Quản lý thuế 2019 gồm: tên chủ tài khoản, số hiệu tài khoản theo mã số thuế đã được cơ quan quản lý thuế cấp, nơi mở tài khoản, cụ thể đến chi nhánh mở tài khoản (nếu có), ngày mở tài khoản, ngày đóng tài khoản;

+ Thông tin, dữ liệu liên quan đến giao dịch của người nộp thuế gồm số lượng, giá trị giao dịch, nội dung giao dịch, thông tin bên chuyển và bên nhận của giao dịch, thông tin về giao dịch trong và giao dịch xuyên biên giới của người nộp thuế; số dư tài khoản, số dư cuối kỳ, thu nhập phát sinh từ tài khoản và các thông tin khác theo quy định của Luật Quản lý thuế và phù hợp với pháp luật về các tổ chức tín dụng, pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và pháp luật có liên quan phục vụ trực tiếp công tác quản lý thuế;

+ Thông tin, dữ liệu về chủ sở hữu hưởng lợi, người được ủy quyền, đồng chủ tài khoản, người thụ hưởng và các bên liên quan;

+ Thông tin về các giao dịch bất thường, đáng ngờ theo quy định của pháp luật về phòng chống rửa tiền;

+ Thông tin theo tiêu chuẩn báo cáo thông tin tài khoản tài chính của đối tượng không cư trú thuế tại Việt Nam và các báo cáo khác phù hợp với tiêu chuẩn của Diễn đàn toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin cho mục đích thuế theo quy định tại Điều 63 Nghị định này.

(Khoản 7 Điều 61 Nghị định 252/2026/NĐ-CP)

Dẫn chiếu đến pháp luật về phòng chống rửa tiền:

Tài khoản ngân hàng có giao dịch bất thường, diao dịch đáng ngờ trong lĩnh vực NGÂN HÀNG theo Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 như sau:

14 Dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực ngân hàng

1. Có sự thay đổi đột biến trong doanh số giao dịch trên tài khoản; tiền vào và rút ra nhanh khỏi tài khoản; doanh số giao dịch lớn trong ngày nhưng số dư tài khoản rất nhỏ hoặc bằng không.

2. Các giao dịch chuyển tiền có giá trị nhỏ từ nhiều tài khoản khác nhau về một tài khoản hoặc ngược lại trong một thời gian ngắn; tiền được chuyển qua nhiều tài khoản; các bên liên quan không quan tâm đến phí giao dịch; thực hiện nhiều giao dịch, mỗi giao dịch gần mức giá trị lớn phải báo cáo.

3. Sử dụng thư tín dụng và các phương thức tài trợ thương mại khác có giá trị lớn bất thường, tỷ lệ chiết khấu với giá trị cao so với bình thường.

4. Khách hàng mở nhiều tài khoản tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài ở khu vực địa lý khác nơi khách hàng cư trú, làm việc hoặc có hoạt động kinh doanh.

5. Tài khoản của khách hàng đột nhiên nhận được một khoản tiền gửi hoặc chuyển tiền có giá trị lớn bất thường.

6. Chuyển số tiền lớn từ tài khoản của doanh nghiệp ra nước ngoài sau khi nhận được nhiều khoản tiền nhỏ được chuyển vào bằng chuyển tiền điện tử, séc, hối phiếu.

7. Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài chuyển tiền ra nước ngoài ngay sau khi nhận được vốn đầu tư hoặc chuyển tiền ra nước ngoài không phù hợp với hoạt động kinh doanh; nhà đầu tư nước ngoài chuyển tiền ra nước ngoài ngay sau khi nhận được tiền từ nước ngoài chuyển vào tài khoản mở tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.

8. Khách hàng thường xuyên đổi tiền có mệnh giá nhỏ sang mệnh giá lớn.

9. Giao dịch gửi tiền, rút tiền hay chuyển tiền được thực hiện bởi tổ chức hoặc cá nhân liên quan đến tội phạm tạo ra tài sản bất hợp pháp đã được đăng tải trên phương tiện thông tin đại chúng.

10. Khách hàng yêu cầu vay số tiền tối đa được phép trên cơ sở bảo đảm bằng hợp đồng bảo hiểm nhân thọ đóng phí một lần ngay sau khi thanh toán phí bảo hiểm.

11. Thông tin về nguồn gốc tài sản sử dụng để tài trợ, đầu tư, cho vay hoặc ủy thác đầu tư của khách hàng không rõ ràng, minh bạch.

12. Thông tin về nguồn gốc tài sản bảo đảm của khách hàng đề nghị vay vốn không đầy đủ, không chính xác.

13. Có dấu hiệu nghi ngờ khách hàng sử dụng tài khoản cá nhân để thực hiện giao dịch liên quan đến hoạt động của tổ chức hoặc giao dịch thay cho đối tượng cá nhân khác.

14. Các giao dịch trực tuyến qua tài khoản liên tục thay đổi về thiết bị đăng nhập hoặc địa chỉ giao thức Internet (sau đây gọi là địa chỉ IP) ở nước ngoài.

(Điều 28 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022)

9 Dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực trung gian thanh toán

1. Có sự thay đổi đột biến trong doanh số giao dịch trên ví điện tử; tiền nạp vào và rút ra nhanh khỏi ví điện tử; doanh số giao dịch lớn trong ngày nhưng số dư ví điện tử rất nhỏ hoặc bằng không.

2. Khách hàng thường xuyên thực hiện nạp tiền nhiều lần với giá trị nhỏ vào một ví điện tử, sau đó thực hiện giao dịch chuyển tiền giá trị lớn sang ví điện tử khác hoặc thực hiện giao dịch rút tiền giá trị lớn về tài khoản thanh toán, thẻ ghi nợ của khách hàng tại ngân hàng hoặc ngược lại.

3. Các giao dịch chuyển tiền thường xuyên có giá trị nhỏ từ nhiều ví điện tử khác nhau về một ví điện tử hoặc ngược lại trong một thời gian ngắn; tiền được chuyển qua nhiều ví điện tử; các bên liên quan không quan tâm đến phí giao dịch; thực hiện nhiều giao dịch, mỗi giao dịch gần mức giá trị lớn phải báo cáo; ví điện tử phát sinh nhiều giao dịch chuyển tiền cho ví điện tử khác với thời gian khởi tạo giao dịch nhanh bất thường.

4. Ví điện tử của khách hàng đột nhiên nhận được một khoản tiền nạp vào có giá trị lớn bất thường.

5. Giao dịch nạp tiền vào ví điện tử, rút tiền ra khỏi ví điện tử hay chuyển tiền giữa các ví điện tử được thực hiện bởi tổ chức hoặc cá nhân có liên quan đến tội phạm tạo ra tài sản bất hợp pháp đã được đăng tải trên phương tiện thông tin đại chúng.

6. Có dấu hiệu nghi ngờ khách hàng sử dụng ví điện tử cá nhân để thực hiện giao dịch liên quan đến hoạt động của tổ chức hoặc giao dịch thay cho đối tượng cá nhân khác.

7. Khách hàng là đơn vị chấp nhận thanh toán vẫn phát sinh giao dịch mặc dù trang thông tin điện tử chính thức hoặc trụ sở của khách hàng này qua xác minh đã ngừng hoạt động.

8. Các giao dịch trực tuyến qua ví điện tử liên tục thay đổi về thiết bị đăng nhập hoặc địa chỉ IP.

9. Khách hàng thường xuyên sử dụng thiết bị đăng nhập hoặc địa chỉ IP ở nước ngoài để truy cập vào ví điện tử hoặc thực hiện giao dịch trên ví điện tử; khách hàng thường xuyên sử dụng một thiết bị đăng nhập hoặc một địa chỉ IP để thực hiện giao dịch trên nhiều ví điện tử không cùng một chủ ví điện tử.

(Điều 29 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022)

Giao dịch có giá trị lớn bất thường

Tại điều khoản Giám sát một số giao dịch đặc biệt có đề cập về Giao dịch có giá trị lớn bất thường như sau:

1. Đối tượng báo cáo phải giám sát đối với giao dịch đặc biệt sau đây:

a) Giao dịch có giá trị lớn bất thường hoặc phức tạp theo quy định của Chính phủ;

...

(Điều 20 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022) và được hướng dẫn tại Điều 6 Nghị định 19/2023/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 28/04/2023

Giao dịch có giá trị lớn bất thường là giao dịch rõ ràng không tương xứng với thu nhập hoặc không phù hợp với mức giá trị giao dịch thường xuyên của khách hàng với đối tượng báo cáo.

Như vậy, từ 01/7/2026, khi thực hiện trách nhiệm cung cấp thông tin cho cơ quan quản lý thuế theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP, ngân hàng và các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán sẽ căn cứ các quy định của Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 và Nghị định 19/2023/NĐ-CP để nhận diện các giao dịch bất thường, giao dịch có giá trị lớn bất thường và giao dịch đáng ngờ theo đúng quy định của pháp luật.

Lưu ý:

Không mặc định mọi quy định có hiệu lực từ 01/7/2026 đều là quy định mới.

Luôn đối chiếu với luật, nghị định, thông tư cũ để xác định:

• Quy định được giữ nguyên/kế thừa.
• Quy định được sửa đổi, bổ sung.
• Quy định hoàn toàn mới.

Ví dụ ngay bài về ngân hàng cung cấp thông tin cho cơ quan thuế:

• Nghĩa vụ cung cấp nội dung giao dịch, số dư tài khoản theo yêu cầu của cơ quan thuế đã có từ Điều 98 Luật Quản lý thuế 2019 và các quy định hướng dẫn. Đây không phải quy định mới.
• Luật Quản lý thuế 2025 tiếp tục kế thừa trách nhiệm này.
• Nghị định 252/2026/NĐ-CP chỉ quy định chi tiết, mở rộng và làm rõ nội dung thông tin phải cung cấp (như số dư cuối kỳ, thu nhập phát sinh, chủ sở hữu hưởng lợi, giao dịch bất thường, giao dịch đáng ngờ...), chứ không phải lần đầu tiên ngân hàng có nghĩa vụ cung cấp thông tin cho cơ quan thuế.

Tài khoản ngân hàng có giao dịch bất thường là giao dịch gì 2026? Giao dịch đáng ngờ là giao dịch gì? (Hình từ Internet)

Thay đổi cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam từ 01/07/2026 chi tiết như thế nào?

Căn cứ Điều 3 Nghị định 26/2025/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 1 Nghị định 198/2026/NĐ-CP quy định thay đổi cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam từ 01/07/2026 như sau:

(1) Vụ Chính sách tiền tệ.

(2) Vụ Thanh toán.

(3) Vụ Tín dụng.

(4) Vụ Dự báo, thống kê.

(5) Vụ Hợp tác quốc tế.

(6) Vụ Pháp chế.

(7) Vụ Tài chính - Kế toán.

(8) Vụ Tổ chức cán bộ.

(9) Văn phòng.

(10) Thanh tra Ngân hàng Nhà nước

(11) Sở Giao dịch.

(12) Cục Công nghệ thông tin.

(13) Cục Phát hành và kho quỹ.

(14) Cục Quản lý ngoại hối.

(15) Cục Phòng, chống rửa tiền.

(16) Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng.

(17) Cục An toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.

(18) Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tại các khu vực (Ngân hàng Nhà nước Khu vực).

(19) Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam.

(20) Thời báo Ngân hàng.

Các đơn vị từ (1) đến (18) là tổ chức hành chính giúp Thống đốc Ngân hàng Nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà nước và chức năng Ngân hàng Trung ương; các đơn vị tại (19) và (20) là đơn vị sự nghiệp công lập phục vụ chức năng quản lý nhà nước của Ngân hàng Nhà nước.

Sở Giao dịch và Ngân hàng Nhà nước Khu vực là tổ chức hành chính tương đương cục thuộc Ngân hàng Nhà nước.

Vụ Dự báo, thống kê có 06 phòng. Vụ Chính sách tiền tệ có 05 phòng. Vụ Tín dụng, Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Tài chính - Kế toán có 04 phòng. Vụ Thanh toán, Vụ Hợp tác quốc tế có 03 phòng. Vụ Pháp chế có 02 phòng.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước trình Thủ tướng Chính phủ ban hành danh sách các đơn vị sự nghiệp công lập khác thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ban hành quyết định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các tổ chức, đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước theo quy định của pháp luật”.

*Lưu ý: Nghị định 198/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ 01/7/2026.

Ổn định hệ thống tiền tệ, tài chính về nhiệm vụ và quyền hạn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ra sao?

Căn cứ khoản 18 Điều 2 Nghị định 26/2025/NĐ-CP quy định ổn định hệ thống tiền tệ, tài chính về nhiệm vụ và quyền hạn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam như sau:

(1) Tổng hợp, phân tích, dự báo tình hình tiền tệ, tài chính; đề xuất các biện pháp ngăn ngừa rủi ro có tính hệ thống trong lĩnh vực tiền tệ, tài chính;

(2) Xây dựng chính sách, biện pháp ứng phó với khủng hoảng, đảm bảo ổn định hệ thống tiền tệ, ngân hàng, tài chính.