Đạo văn, dùng dữ liệu ảo có thể bị cấm VĨNH VIỄN tham gia nghiên cứu khoa học công nghệ từ 25/5/2026?

Đạo văn, dùng dữ liệu ảo có thể bị cấm VĨNH VIỄN tham gia nghiên cứu khoa học công nghệ từ 25/5/2026?

Ngày 25/5/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ đã có Quyết định 2557/QĐ-BKHCN năm 2026 Ban hành Hướng dẫn về liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ

TẢI VỀ Quyết định 2557/QĐ-BKHCN năm 2026

Theo đó, đạo văn, dùng dữ liệu ảo có thể bị cấm VĨNH VIỄN tham gia nghiên cứu khoa học công nghệ từ 25/5/2026 được nêu tại Điều 26 Hướng dẫn ban hành kèm theo Quyết định 2557/QĐ-BKHCN năm 2026 như sau:

Trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan tài trợ, tổ chức khoa học và công nghệ

...

8. Quy trình tiếp nhận thông tin, tổ chức xác minh, kết luận và xử lý các hành vi vi phạm liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp.

...

b) Hành vi vi phạm liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp có nhiều mức độ khác nhau và có thể do lỗi vô ý hoặc lỗi cố ý của người vi phạm. Do vậy, cơ quan tài trợ, tổ chức khoa học và công nghệ có thể căn cứ vào vi phạm do vô ý hay cố ý, tính chất, mức độ, hậu quả của vi phạm để quy định biện pháp xử lý phù hợp, ví dụ như: nhắc nhở, phê bình; cảnh cáo bằng văn bản; yêu cầu cải chính, xin lỗi công khai; dừng giao chủ trì hoặc tham gia nhiệm vụ khoa học và công nghệ đang thực hiện; không cho phép chủ trì hoặc tham gia thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ vô thời hạn hoặc trong thời gian nhất định; yêu cầu rút bài báo/ấn phẩm khoa học có liên quan đến hành vi vi phạm; yêu cầu hoàn trả kinh phí đã nhận khi bài báo/ấn phẩm bị rút hoặc bị kết luận vi phạm; thu hồi kinh phí và các danh hiệu, khen thưởng liên quan đến kết quả vi phạm; sửa đổi, hủy bỏ kết quả đánh giá nhiệm vụ khoa học và công nghệ

...

Theo khoản 3, 6 Điều 3 Hướng dẫn ban hành kèm theo Quyết định 2557/QĐ-BKHCN thì đạo văn và ngụ tạo dữ liệu ảo có thể hiểu là:

Đạo văn là hành vi sử dụng ý tưởng, dữ liệu, kết quả, sản phẩm trí tuệ hoặc sao chép nội dung, lời văn, hình ảnh trong tác phẩm được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ của người khác hoặc của mình mà không trích dẫn hoặc ghi nhận nguồn một cách trung thực và đầy đủ; sử dụng, công bố sản phẩm do thuê hoặc nhờ người khác thực hiện dưới tên mình, ngoại trừ các nội dung thuộc phương pháp nghiên cứu tiêu chuẩn hoặc dữ liệu nền tảng buộc phải lặp lại.

Ngụy tạo dữ liệu/kết quả nghiên cứu là việc bịa ra dữ liệu hoặc kết quả nghiên cứu rồi ghi nhận, báo cáo hoặc công bố như là dữ liệu/kết quả có thật.

Theo Hướng dẫn ban hành kèm theo Quyết định 2557/QĐ-BKHCN năm 2026 tổ chức có thể áp dụng các biện pháp đối với hành vi đạo văn, dùng dữ liệu ảo nêu trên không cho phép chủ trì hoặc tham gia thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ vô thời hạn hoặc trong thời gian nhất định.

Như vậy, đạo văn, dùng dữ liệu ảo có thể bị cấm VĨNH VIỄN tham gia nghiên cứu khoa học công nghệ.

Đạo văn, dùng dữ liệu ảo có thể bị cấm VĨNH VIỄN tham gia nghiên cứu khoa học công nghệ từ 25/5/2026? (Hình từ Internet)

Ưu đãi đối với cá nhân hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo bao gồm những gì?

Căn cứ theo quy định tại Điều 55 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025, cá nhân hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được hưởng những ưu đãi sau đây:

(1) Cá nhân hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ; được ưu tiên trong bổ nhiệm, tuyển dụng, bố trí vị trí việc làm, thu nhập, thuế thu nhập cá nhân, lao động, nhà ở, xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú và cấp giấy phép lao động.

(2) Tổng công trình sư được ưu đãi theo quy định tại khoản 4 Điều 53 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025.

(3) Nhân tài được ưu đãi theo quy định tại khoản 2 Điều 54 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025.

(4) Nghiên cứu viên sau tiến sĩ, nghiên cứu sinh của chương trình đào tạo tiến sĩ, học viên của chương trình đào tạo thạc sĩ được xem xét tài trợ hoạt động nghiên cứu từ ngân sách nhà nước.

(5) Nhà khoa học trẻ tài năng, kỹ sư trẻ tài năng được ưu tiên hỗ trợ nâng cao trình độ ở nước ngoài, chủ trì nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và giao kinh phí hỗ trợ nhóm nghiên cứu mạnh trong lĩnh vực chuyên môn.

(6) Nhà khoa học xuất sắc có thành tích nổi bật trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ được xem xét tài trợ kinh phí để chủ động thực hiện ý tưởng nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ có tính đột phá, tiềm năng ứng dụng cao, đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

(7) Chuyên gia, nhà khoa học trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, chuyên gia, nhà khoa học nước ngoài được hưởng các ưu đãi sau đây:

- Được khuyến khích tham gia hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam;

- Chuyên gia, nhà khoa học là người Việt Nam định cư ở nước ngoài, chuyên gia, nhà khoa học nước ngoài trong thời gian làm việc tại Việt Nam có quyền, nghĩa vụ quy định tại Điều 51 và Điều 52 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025 và được hưởng ưu đãi về thu nhập, điều kiện làm việc, về xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, nhà ở và ưu đãi khác theo quy định của pháp luật.

Đâu là các nguyên tắc trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo?

Căn cứ theo quy định tại Điều 5 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025 về các nguyên tắc trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo như sau:

- Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn và dự báo xu hướng phát triển; phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững; lấy con người làm trung tâm, tôn trọng quyền con người.

- Nghiên cứu trong lĩnh vực y tế, công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo và lĩnh vực khác liên quan trực tiếp đến con người phải bảo đảm tuân thủ quy định của Luật này, quy định khác của pháp luật có liên quan và bảo đảm việc phát triển, ứng dụng công nghệ luôn đặt dưới sự giám sát, kiểm soát của con người.

- Bảo đảm quyền tự do nghiên cứu và sáng tạo; đề cao, tuân thủ đạo đức nghề nghiệp, yêu cầu chuyên môn, tính trung thực, khách quan và tinh thần trách nhiệm trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

- Phát triển hệ thống tiêu chuẩn làm nền tảng thiết lập chuẩn mực trình độ công nghệ, định hướng nghiên cứu, phát triển, ứng dụng công nghệ, tạo cơ sở cho việc ngăn chặn, loại bỏ công nghệ lạc hậu, công nghệ ảnh hưởng xấu đến kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, môi trường, sức khỏe con người; hỗ trợ đăng ký, bảo hộ, quản lý, khai thác quyền sở hữu trí tuệ; thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo.

- Nhà nước quản lý hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chủ yếu theo nguyên tắc hậu kiểm, tập trung đánh giá kết quả thực hiện, không can thiệp vào phương pháp, quy trình thực hiện; bảo đảm quyền tự chủ và trách nhiệm giải trình của tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân. Trường hợp cần thiết, được áp dụng nguyên tắc tiền kiểm nhưng bảo đảm không gây cản trở hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.