Sáp nhập xã phường 2026 hướng xử lý 705 xã phường chưa đạt chuẩn ra sao?

Sáp nhập xã phường 2026 hướng xử lý 705 xã phường chưa đạt chuẩn ra sao?

NÓNG:

NÓNG:

>>> Sáp nhập xã phường lần 2 tiếp tục thực hiện hay đợi kết luận của Trung uơng tại Hội nghị Trung ương 3

>>> Thời gian chính thức thực hiện sáp nhập xã phường 2026

Bộ Chính trị đã tổ chức Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp ngày 1/7/2026.

Qua đó, yêu cầu nghiên cứu sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã không đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định. Hiện nay vẫn còn 705 đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn. Tuy nhiên, việc sắp xếp vẫn phải bám sát những yêu cầu cơ bản, đó là phải phù hợp với đặc thù về văn hóa, lịch sử, truyền thống, dân tộc, tôn giáo, địa lý.

Bên cạnh đó, Bộ Nội vụ đang chủ động nghiên cứu việc điều chỉnh, sắp xếp một số đơn vị hành chính cấp xã để kịp thời tham mưu Chính phủ hướng dẫn các địa phương triển khai thực hiện sau khi Trung ương có kết luận. Theo định hướng bước đầu, việc sắp xếp sẽ không thực hiện đồng loạt mà căn cứ điều kiện, đặc điểm cụ thể của từng địa phương.

Đại diện Bộ nội vụ cũng cho biết trong số các xã phường này có nhiều đơn vị thuộc diện đặc thù, nằm ở địa bàn khu vực biên giới, miền núi, hải đảo, địa hình chia cắt hoặc có yếu tố lịch sử, văn hóa, truyền thống. Do đó, nhiều đơn vị sẽ có thể không thuộc diện tiếp tục điều chỉnh, sắp xếp, các địa phương chủ động nghiên cứu, đề xuất phương án điều chỉnh để nâng quy mô, bảo đảm đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định tại Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15.

Ngoài ra, các cấp có thẩm quyền và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đã định hướng xây dựng các xã, phường hạt nhân, trọng điểm, hình thành các cực tăng trưởng mới với vai trò dẫn dắt phát triển của các tỉnh, thành phố. Theo định hướng này, có những xã, phường được định hướng hình thành đơn vị cấp xã hạt nhân, trọng điểm được tổ chức với quy mô lớn hơn, thậm chí các phường ''xã hội chủ nghĩa'' có thể có quy mô dân số khoảng một triệu dân.

Đến ngày 06/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết 180/NQ-CP Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6 năm 2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương.

Trong Nghị quyết nêu rõ tiếp tục sắp xếp, điều chỉnh đơn vị hành chính cấp xã theo chủ trương của Bộ Chính trị, nâng cao chất lượng, hiệu quả vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Mới đây nhất ngày 14/7/2026 Thủ tướng Chính phủ yêu cầu bảo đảm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp thông suốt, hiệu lực, hiệu quả, nâng cao năng lực điều hành và quản trị địa phương theo tinh thần Kết luận số 64 ngày 1/7/2026 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư (nhất là rà soát đội ngũ cán bộ, nâng cao năng lực cán bộ cấp xã).

Qua đó, Thủ tướng đề nghị các tỉnh, thành phố khác chủ động rà soát, đề xuất phương án sắp xếp xã phường nếu cần thiết dựa trên 2 tiêu chí: Cơ sở thực tiễn của địa phương và theo quy định của pháp luật.

Như vậy:

(1) Việc sáp nhập xã phường phải bám sát những yêu cầu cơ bản, đó là phải phù hợp với đặc thù về văn hóa, lịch sử, truyền thống, dân tộc, tôn giáo, địa lý và bước đầu sẽ không thực hiện đồng loạt trên cả nước.

(2) Một số xã phường không thuộc diện điều chỉnh vì nhiều đơn vị thuộc diện đặc thù, nằm ở địa bàn khu vực biên giới, miền núi, hải đảo, địa hình chia cắt hoặc có yếu tố lịch sử, văn hóa, truyền thống. Ngoài ra, có những xã, phường được định hướng hình thành đơn vị cấp xã hạt nhân và thậm chí các phường ''xã hội chủ nghĩa'' có thể có quy mô dân số khoảng một triệu dân.

(3) Việc tiếp tục sắp xếp vẫn tiếp tục được thực hiện nhưng phải dựa trên 2 tiêu chí là cơ sở thực tiễn của địa phương và theo quy định của pháp luật, và đề xuất phương án sắp xếp xã phường nếu cần thiết.

XEM THÊM CHI TIẾT DANH SÁCH XÃ PHƯỜNG CHƯA ĐỦ TIÊU CHUẨN CỦA 34 TỈNH THÀNH THEO TIÊU CHÍ DIỆN TÍCH TỰ NHIÊN:

*Trên đây là thông tin Sáp nhập xã phường 2026 hướng xử lý 705 xã phường chưa đạt chuẩn ra sao?

Sáp nhập xã phường 2026 hướng xử lý 705 xã phường chưa đạt chuẩn ra sao? (Hình từ Internet)

Về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính phường trên cả nước được quy định chi tiết như thế nào?

Căn cứ tại Điều 5 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 quy định chi tiết về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính phường như sau:

- Quy mô dân số từ 21.000 người trở lên.

- Diện tích tự nhiên từ 5,5 km2 trở lên.

- Vị trí, chức năng được xác định trong quy hoạch hoặc định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt là trung tâm tổng hợp hoặc trung tâm chuyên ngành cấp vùng hoặc cấp tỉnh hoặc cấp tiểu vùng trong tỉnh, thành phố, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, thành phố hoặc tiểu vùng trong tỉnh, thành phố.

- Tỷ lệ quy mô dân số đô thị trên quy mô dân số của đơn vị hành chính từ 50% trở lên.

- Cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội đạt các chỉ tiêu sau:

+ Tỷ lệ tổng thu ngân sách địa phương với tổng chi ngân sách địa phương trên địa bàn từ 100% trở lên

+ Tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ trong GRDP đạt từ 70% trở lên

+ Tỷ lệ lao động phi nông nghiệp từ 70% trở lên

+ Thu nhập bình quân đầu người trên năm cao hơn thu nhập bình quân đầu người trên năm của tỉnh, thành phố mà mình trực thuộc trong 03 năm gần nhất

+ Tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo đa chiều) thấp hơn tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh, thành phố mà mình trực thuộc trong 03 năm gần nhất.

Đồng thời, tại khoản 3, 4 Điều 6 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15, quy định về đơn vị hành chính phường có yếu tố đặc thù như sau:

- Phường có 02 yếu tố đặc thù sau đây thì mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số bằng 50% mức quy định tại khoản 1 Điều 5 của Nghị quyết này; các tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này:

+ Có di sản văn hóa vật thể được UNESCO công nhận hoặc được cấp có thẩm quyền xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt;

+ Được xác định hoặc trực thuộc đơn vị hành chính cấp tỉnh được xác định là trung tâm du lịch quốc gia hoặc quốc tế trong quy hoạch, định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

- Phường ở hải đảo thì mức tối thiểu của các tiêu chuẩn quy mô dân số, diện tích tự nhiên, tỷ lệ quy mô dân số đô thị trên quy mô dân số của đơn vị hành chính bằng 50% mức quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 5 của Nghị quyết này; không đánh giá tiêu chuẩn quy định tại khoản 5 Điều 5 của Nghị quyết này; tiêu chuẩn khác thực hiện theo quy định tại Mục này.

Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương quy định ra sao?

Theo Điều 4 Luật tổ chức chính quyền địa phương 2025, quy định nguyên tắc tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương như sau:

- Tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng pháp luật; thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ.

- Hội đồng nhân dân hoạt động theo chế độ tập thể, quyết định theo đa số.

- Ủy ban nhân dân hoạt động theo chế độ tập thể, quyết định theo đa số; đồng thời đề cao thẩm quyền và trách nhiệm của Chủ tịch Ủy ban nhân dân.

- Tổ chức chính quyền địa phương tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản trị địa phương chuyên nghiệp, hiện đại, thực hiện hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương, bảo đảm trách nhiệm giải trình gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực.

- Bảo đảm quyền con người, quyền công dân; xây dựng chính quyền địa phương gần Nhân dân, phục vụ Nhân dân, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, chịu sự kiểm tra, giám sát của Nhân dân; thực hiện đầy đủ cơ chế phản biện xã hội của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương.

- Bảo đảm nền hành chính minh bạch, thống nhất, thông suốt, liên tục.

- Những công việc thuộc thẩm quyền của chính quyền địa phương phải do chính quyền địa phương quyết định và tổ chức thực hiện; phát huy vai trò tự chủ và tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương.

- Phân định rõ thẩm quyền giữa cơ quan nhà nước ở trung ương và chính quyền địa phương; giữa chính quyền địa phương cấp tỉnh và chính quyền địa phương cấp xã.